پیامهای کلیدی
• افراد براساس چندین عامل، مانند آگاهی از معاینات سلامت عمومی و دریافت یادآوری از خانواده، دوستان یا ارائهدهندگان خدمات درمانی، تصمیم به انجام معاینات سلامت عمومی میگیرند. در شرایطی که معاینات و درمانهای عمومی سلامت رایگان نیستند، منابعی مانند زمان و پول نیز نقش دارند. برخی افراد از انجام معاینات عمومی سلامت خودداری میکنند زیرا از نتایج بد واهمه دارند.
• ما اطلاعات کمتری را در مورد تامینکنندگان مالی و ارائهدهندگان خدمات درمانی یافتیم، بنابراین بهطور کامل نمیدانیم چه عاملی تصمیمات آنها را در مورد تامین مالی یا انجام معاینات عمومی سلامت هدایت میکند.
• افراد باید با دقت در مورد انجام معاینه عمومی سلامت فکر کنند، مزایا و معایب آن را بسنجند و سلامت و وضعیت خود را در نظر بگیرند.
معاینات عمومی سلامت چه هستند؟
بررسیهای عمومی سلامت، معاینات روتین سلامت هستند که به افرادی که احساس سلامت میکنند، به ویژه در کشورهای ثروتمندتر، ارائه میشود. این موارد شامل غربالگری برای سرطانهای مختلف و ارزیابی خطر ابتلا به دیابت یا بیماری قلبی در افراد میشوند. اعتقاد بر این است که این معاینات با تشخیص زودهنگام خطرات یا بیماریها، به درمان آنها کمک میکنند، یا به افراد این امکان را میدهند که در سبک زندگی خود تغییراتی را ایجاد کنند. بااینحال، ممکن است خطراتی وجود داشته باشد. برای مثال، ممکن است افراد در غربالگری تشخیص اشتباهی دریافت کنند و مجبور به انجام آزمایشهای بیشتر و احتمالا درمانهای غیرضروری شوند. انجام معاینات عمومی سلامت پُرهزینه است و تحقیقات نشان میدهند که ممکن است برای پیشگیری از بیماری قلبی موثر نباشند.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
تقاضا برای معاینات عمومی سلامت همچنان بالاست، اما ما نمیدانیم که آنها بهطور قابل توجهی به کاهش مرگومیر، سرطان و بیماریهای قلبی کمک میکنند یا خیر. ما خواستیم بدانیم چه عواملی سیاستگذاران، مدیران و ارائهدهندگان خدمات درمانی و مراجعین را به سمت تامین مالی، ارائه و شرکت در معاینات سلامت عمومی سوق میدهند.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که در آنها سیاستگذاران، مدیران مراقبتهای سلامت، ارائهدهندگان مراقبتهای سلامت و مراجعین، دیدگاهها و تجربیات خود را به اشتراک گذاشتند. ما کیفیت هر مطالعه را بهصورت جداگانه ارزیابی کرده و یافتهها را جمعبندی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما 146 مطالعه را یافتیم و 36 مورد از آنها را برای آنالیز انتخاب کردیم. بیشتر مطالعات در کشورهای اروپایی با درآمد بالا انجام شدند، و یکسوم از آنها در کشورهایی با درآمد متوسط در اروپای شرقی، جنوب و جنوب شرقی آسیا و آمریکای لاتین صورت گرفتند. اکثر مراجعین، ارائهدهندگان خدمات درمانی و سیاستگذاران، برداشتها و تجربیات مشابهی از بررسیهای سلامت عمومی داشتند. ما 22 یافته را توسعه دادیم و میزان اطمینان خود را به این یافتهها در سطح بالا، متوسط، پائین یا بسیار پائین ارزیابی کردیم، که نشان میدهد این یافته چقدر احتمال دارد نشاندهنده چیزی باشد که ما به دنبال بررسی آن بودیم.
1. ما به شواهد مربوط به یافتههای زیر اطمینان بالایی داریم.
• برداشت مراجعین از بیماری، پیشگیری و خطر، بر میزان پذیرش بررسیها تاثیر میگذارد.
• هم ارائهدهندگان خدمات درمانی و هم مراجعین معتقدند افرادی که معاینات عمومی سلامت را ارائه میدهند، باید ماهر بوده و فرهنگ مراجعین را درک کنند.
2. ما به شواهد مرتبط با یافتههای زیر اطمینان متوسطی داریم.
• بسیاری از مراجعین، معاینات عمومی سلامت را راهی برای ارزیابی عینی سلامت، اطمینان خاطر از متخصصان سلامت و انگیزه برای زندگی سالمتر میدانند.
• مراجعینی که از نتایج بد میترسند یا فقط زمانی که علائم دارند به دنبال مراقبت میروند، کمتر مراجعه میکنند.
• برخی از مراجعین، شرکت در معاینات سلامت را وظیفه خود در قبال خانواده یا جامعه دانسته و معتقدند که این کار به حفظ یا بهبود سلامت آنها کمک میکند.
• تعامل با ارائهدهندگان خدمات درمانی میتواند باعث تشویق یا عدم تمایل به حضور در معاینات شود.
• در دسترس بودن، دسترسیپذیری و اطلاعات شفاف در فرایند تصمیم گیری مراجعین بسیار مهم است.
• عواملی مانند زمان، پول و بیمه سلامت بر حضور افراد تاثیر میگذارند.
• ارائهدهندگان خدمات درمانی برای ارائه معاینات عمومی سلامت با موانعی مانند محدودیت زمانی، کمبود پرسنل، منابع محدود، مسائل فنی و فرایندهای پیچیده بازپرداخت مواجه هستند. برخی معتقدند که ارائه معاینات عمومی سلامت در مکانهایی مانند سوپرمارکتها یا کلیساها ممکن است دسترسی را بهبود بخشد.
• تامینکنندگان مالی مراقبتهای سلامت، مدیران، ارائهدهندگان خدمات و مراجعین، دیدگاههای متفاوتی در مورد میزان مفید بودن معاینات سلامت عمومی دارند.
• ارائهدهندگان خدمات درمانی و مراجعین احساس میکنند که افزایش آگاهی در مورد معاینات عمومی سلامت، از جمله مزایا و خطرات آنها، مستلزم اطلاعات شفاف، سیستمهای دعوت موثر و تلاشهای آموزشی است.
3. ما به شواهد مرتبط با یافتههای زیر اطمینان پائین یا بسیار پائین داریم.
• مراجعین، طیف وسیعی از آزمایشها را ترجیح میدهند، درحالیکه ارائهدهندگان خدمات درمانی، آزمایشهای اختصاصیتر و براساس نیازهای فرد را برمیگزینند.
• ارائه توضیحات واضح در مورد نتایج آزمایش و توصیهها برای مراجعین اهمیت زیادی دارد. همه موافقند که مراقبتهای بعدی برای معنادار کردن بررسیهای سلامت عمومی ضروری است.
• مراجعین گزارش میدهند که پیشینه فرهنگی، هنجارهای اجتماعی، مذهب، جنسیت و زبان، نحوه درک افراد از پیشگیری و بیماری را شکل میدهد و این امر بر تصمیم آنها برای شرکت در معاینات سلامت عمومی تاثیر میگذارد.
• سیاستگذاران معتقدند که برای اجرای بررسیهای سلامت عمومی، وجود یک فضای سیاسی حمایتی و حمایت گروههای مختلف ضروری است.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
ما سعی کردیم نمونهای از مطالعاتی را در نظر بگیریم که نمایانگر مناطق جغرافیایی، محیطها و افراد متنوع هستند. بااینحال، شکافهایی در تحقیق وجود داشتند، بنابراین ما نتوانستیم تصویر روشنی را از همه آن مواردی که به آنها علاقهمند بودیم، به دست آوریم. بهطور خاص، اطلاعات مربوط به تامینکنندگان مالی و ارائهدهندگان احتمالا ناقص است.
شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
ما مطالعات را در ژانویه 2022 و آگوست 2022 جستوجو کردیم. مطالعاتی که آنالیز کردیم بین سالهای 1995 و 2021 منتشر شدند.
مطالعه چکیده کامل
بررسیهای سلامت عمومی بخش جداییناپذیر خدمات پیشگیرانه در بسیاری از سیستمهای مراقبتهای سلامت هستند. آنها، برای مثال، از طریق برنامههای ملی یا ارائهدهندگان تجاری در دسترس قرار میگیرند. بررسیهای سلامت عمومی اغلب شامل چندین تست غربالگری برای ارزیابی سلامت کلی مراجعینی (client) است که بدون نشانهها مراجعه میکنند و هدف آنها کاهش میزان عوارض و مرگومیر جمعیت است.
در سال 2019، یک مرور کاکرین از مطالعات اثربخشی نشان داد که بررسیهای سلامت عمومی تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر مرگومیر به هر علتی، مرگومیر ناشی از سرطان یا بیماریهای قلبیعروقی یا عوارض قلبیعروقی دارند. این یافتهها بر لزوم بررسی ارزشهای گروههای مختلف ذینفع مرتبط با بررسیهای سلامت عمومی تاکید دارند.
اهداف
شناسایی چگونگی درک و تجربه ذینفعان (یعنی مدیران یا سیاستگذاران مراقبتهای سلامت، ارائهدهندگان مراقبتهای سلامت و مراجعین) از بررسیهای سلامت عمومی و عوامل موثر بر راهاندازی، ارائه و پذیرش بررسیهای سلامت عمومی. همچنین، تکمیل و زمینهسازی یافتهها و نتیجهگیریهای یک مرور اثربخشی کاکرین در سال 2019 که توسط Krogsbøll و همکاران انجام شد.
روشهای جستوجو
ما MEDLINE (Ovid) و CINAHL (EBSCO) را جستوجو کرده و جستوجوهای مبتنی بر استناد (مانند فهرست منابع، مطالعات مرتبط با بررسی اثربخشی و منابع ذکرشده در مطالعات واردشده) را انجام دادیم. جستوجوهای اولیه، دوره زمانی از آغاز به کار تا آگوست 2022 را پوشش میدهند. نتایج حاصل از جستوجوی بهروزشده در سپتامبر 2023 هنوز گنجانده نشدهاند.
معیارهای انتخاب
ما مطالعات اولیهای را وارد کردیم که از روشهای کیفی برای گردآوری و آنالیز دادهها استفاده کردند. مطالعات واردشده، برداشتها و تجربیات مربوط به راهاندازی، ارائه و پذیرش بررسیهای سلامت عمومی را بررسی کردند. ذینفعان مورد نظر عبارت بودند از مدیران مراقبتهای سلامت، سیاستگذاران، ارائهدهندگان مراقبتهای سلامت و بزرگسالانی که در بررسیهای سلامت عمومی شرکت داشتند (مراجعین) یا شرکت نکردند (مراجعین بالقوه). بررسی سلامت عمومی میبایست شامل تستهای غربالگری برای حداقل دو بیماری یا عامل خطر بوده باشد. ما مطالعات انجامشده را در هر کشور، محیط و زبانی در نظر گرفتیم.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
از یک چارچوب نمونهگیری از پیش تعیینشده برای نمونهگیری هدفمند از انواع مطالعات واجد شرایط استفاده کردیم. این رویکرد نمونهگیری به ما اجازه داد تا مطالعات غنی از نظر مفهومی را گردآوری کنیم که دیدگاههای گروههای مختلف ذینفع را از مناطق جغرافیایی متنوع و محیطهای مختلف توصیف کردند.
با استفاده از رویکرد سنتز چارچوب، ما چارچوبی را توسعه دادیم که نشاندهنده عوامل فردی، مداخلهای و زمینهای است، که استخراج و سنتز دادهها را هدایت کرد. محدودیتهای روششناسی (methodology) هر مطالعه را با استفاده از یک نسخه اقتباسشده از ابزار برنامه ارزیابی نقادانه مهارتها (Critical Appraisals Skills Programme; CASP) ارزیابی کردیم. قطعیت یافتهها را با استفاده از رویکرد GRADE-CERQual (قطعیت در شواهد حاصل از مرورهای پژوهشی کیفی (Confidence in the Evidence from Reviews of Qualitative research)) بررسی کردیم.
نتایج اصلی
صد و چهل و شش مطالعه معیارهای ورود را داشتند و ما 36 مورد از آنها را برای آنالیز خود نمونهبرداری کردیم. درحالیکه بیشتر مطالعات در کشورهایی با سطح درآمد بالا در اروپا انجام شدند، نزدیک به یکسوم (11/36) آنها در کشورهایی با سطح درآمد متوسط و متنوع از نظر فرهنگی در سراسر اروپای شرقی، جنوب و جنوب شرقی آسیا و آمریکای لاتین صورت گرفتند. شانزده مطالعه نمونهگیریشده در محیطهای مراقبتهای سلامت اولیه و در سطح جامعه، چهار مطالعه در محیطهای کاری و چهار مطالعه در محیطهای اجتماعی انجام شدند. مطالعات واردشده، ادراکات و تجربیات مراجعین (n = 25)، ارائهدهندگان خدمات درمانی (n = 15) و مدیران یا اعضای کمیسیونهای مراقبتهای سلامت (n = 9) را بررسی کردند.
ما یافتهها را در سطح فردی، سطح مداخله و زمینه اطراف، گروهبندی کردیم. یافتهها در سطح فردی عمدتا منعکسکننده دیدگاه فرد مراجع است. بررسیهای سلامت عمومی به اکثر مراجعین انگیزه داد تا سبک زندگی خود را تغییر دهند. به آنها اعتماد شد تا سلامت خود را بهصورت عینی ارزیابی کنند، و از طریق تائید حرفهای اطمینان خاطر دوباره پیدا کنند (قطعیت متوسط). بااینحال، کسانی که از نتایج منفی ترسیدند یا به مراقبت مبتنی بر نشانهها متکی بودند، تمایل بیشتری به شرکت در مطالعه داشتند (قطعیت متوسط). برداشتها از بیماری، عوامل خطر و پیشگیری، بر میزان جذب مداخله تاثیر گذاشتند (قطعیت بالا). برخی از مراجعین احساس کردند که در قبال خانواده و جامعه خود موظفند سطح سلامت خود را از طریق بررسیهای سلامت عمومی حفظ کرده و بهبود بخشند (قطعیت متوسط). ارائهدهندگان مراقبتهای سلامت نقش مهمی در ایجاد انگیزه برای مشارکت داشتند، اما تجربیات منفی با ارائهدهندگان فاقد صلاحیت، مانع از حضور آنها شد (قطعیت متوسط). در دسترس بودن و دسترسیپذیری چکاپهای سلامت عمومی و سیستمهای آگاهیبخشی، نقش مهمی در تصمیمگیری مراجعین داشتند. عواملی مانند زمان و نگرانیها مبنی بر اینکه بیمه سلامت ممکن است هزینههای بالقوه درمان را پوشش ندهد، بر میزان حضور تاثیر گذاشت (قطعیت متوسط).
یافتهها در سطح مداخله، دیدگاههای هر سه گروه ذینفع را با تمرکز قوی بر دیدگاه ارائهدهنده خدمات درمانی، مورد توجه قرار دادند. ارائهدهندگان مراقبتهای سلامت و مراجعین، داشتن مهارت و دارای صلاحیت فرهنگی بودن ارائهدهندگان خدمات بررسی سلامت عمومی را ضروری دانستند (قطعیت بالا). موانع ارائه خدمات شامل رقابت زمانی با مراقبتهای درمانی، تغییرات و کمبود کارکنان، محدودیتهای منابع، مسائل فنی و چالشهای بازپرداخت بودند (قطعیت متوسط). ذینفعان فکر کردند که محیطهای نوآورانه و متنوع ممکن است میزان دسترسی را بهبود بخشند (قطعیت متوسط).
شواهد نشان میدهد که مراجعین از یک رویکرد جامع، همراه با تستهای مختلف، قدردانی کردند. در عین حال، ارائهدهندگان مراقبتهای سلامت، رویکردهای فردی متناسب با خطرات سلامت مراجعین را مناسب دانستند و به جای کنار گذاشتن بررسیهای عمومی سلامت، بر بهبود آنها تمرکز کردند (قطعیت پائین). دیدگاهها در مورد اثربخشی بررسیهای سلامت عمومی میان اعضای کمیسیونهای مراقبتهای سلامت، مدیران، ارائهدهندگان و مراجعین متفاوت بودند (قطعیت متوسط). ارائهدهندگان خدمات درمانی و مراجعین، اهمیت اطلاعات، سیستمهای دعوت و رویکردهای آموزشی را برای ایجاد آگاهی از در دسترس بودن معاینات سلامت عمومی و مزایا یا معایب مربوط به آنها تشخیص دادند (قطعیت متوسط). مراجعین، توضیح نتایج آزمایش و ارائه توصیهها را به عنوان عناصر کلیدی بررسی سلامت عمومی در نظر گرفتند (قطعیت پائین).
ما به یافتههای مربوط به سطح زمینهای و دلایل انجام بررسیهای سلامت عمومی، اطمینان کم یا بسیار کم داریم. شواهد نشان میدهد که پیشینه فرهنگی، هنجارهای اجتماعی، مذهب، جنسیت و زبان، درک افراد را از پیشگیری و بیماری شکل میدهند و از این طریق بر میزان انجام معاینات سلامت عمومی تاثیر میگذارند. سیاستگذاران تصور کردند که برای ایجاد بررسیهای سلامت عمومی، به یک فضای سیاسی مساعد و حمایت ذینفعان مختلف نیاز است.
نتیجهگیریهای نویسندگان
علیرغم عدم وجود اثربخشی در مرور کمّی، یافتههای ما نشان دادند که بررسیهای سلامت عمومی همچنان بین مراجعین، ارائهدهندگان خدمات درمانی، مدیران و سیاستگذاران در سراسر کشورها و مناطق محبوب است. دادههای ما شواهد محکمی را در مورد دلیل انجام این اقدامات ارائه ندادند، اما به این نکته اشاره داشتند که این مداخلات در زمینههایی که بررسیهای سلامت عمومی از مدتها پیش انجام شدند، ارزشمند تلقی میشوند. بررسیهای عمومی سلامت، خواستهها و نیازهای خاصی را برآورده میکنند و ممکن است لازم باشد استراتژیهای لغو اجرا، پیشاز آنکه بحث سازندهای در مورد تغییرات اساسی در این سرویس محبوب یا حداقل پذیرفتهشده صورت گیرد، جایگزینهایی را ارائهدهند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
