رفتن به محتوای اصلی

فیلترها

شواهد

کتابچه‌های آموزشی و راهنماها

اخبار

آیا رویکردهای چندعاملی (رویکردهایی که متناسب با عوامل خطر فردی برای هر بیمار طراحی می‌شوند) یا رویکردهای چندمولفه‌ای (که در آن همه درمان یکسانی را دریافت می‌کنند) از زمین خوردن افراد مسن ساکن در جامعه پیشگیری می‌کنند؟

پیام‌های کلیدی

  • درمان‌های ترکیبی که متناسب با عوامل خطر فرد طراحی می‌شوند (رویکردهای چندعاملی (multifactorial approaches)) در مقایسه با عدم درمان اختصاصی جهت پیشگیری از زمین خوردن (مراقبت‌های معمول) ممکن است تعداد دفعات زمین خوردن و احتمال دو یا چندبار زمین خوردن را اندکی کاهش دهند. بااین‌حال، در مقایسه با ورزش یا دریافت آموزش در مورد زمین خوردن، این مزیت بسیار کم می‌شود یا از بین می‌رود.

  • درمان‌های ترکیبی که در آن همه افراد درمان یکسانی را دریافت می‌کنند (رویکردهای چندجزئی (multiple component approaches)) در مقایسه با مراقبت‌های معمول، ورزش یا توصیه‌ها یا آموزش‌های مربوط به زمین خوردن، ممکن است مزیت اضافی کمی داشته یا هیچ مزیتی نداشته باشند، به‌جز اینکه در مقایسه با مراقبت‌های معمول ممکن است احتمال زمین خوردن را کاهش دهند.

  • در مورد اینکه چرا زمین خوردن اتفاق می‌افتد، چه زمانی و کجا احتمال وقوع آن بیشتر است و چگونه می‌توان تاثیرات درمان را اندازه‌گیری کرد، انجام تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.

چگونه می‌توان از زمین خوردن افراد مسن پیشگیری کنیم و چرا این موضوع مهم است؟

زمین خوردن یکی از شایع‌ترین علل آسیب و مرگ‌ومیر در افراد مسن در سراسر جهان است. افراد ممکن است به دلایل مختلفی («عوامل خطر» آن‌ها برای افتادن)، مانند افتادن‌های قبلی، ضعف عضلانی و مشکلات تعادل، و هم‌چنین خطرات موجود در محیط و کفش نامناسب، در معرض خطر افتادن باشند. درمان‌های پیشگیری از زمین خوردن عبارتند از ورزش، آموزش، مشاوره و بررسی داروها.

رویکردهای پیشگیری از زمین خوردن چندعاملی به درمان‌های ترکیبی اشاره دارند که متناسب با عوامل خطر خاص هر فرد طراحی می‌شوند. در مقابل، رویکردهای چندجزئی پیشگیری از زمین خوردن، ترکیبی استاندارد از درمان‌ها هستند. این درمان‌ها را می‌توان با عدم درمان ویژه پیشگیری از زمین خوردن (مراقبت‌های معمول)، ورزش یا ارائه آموزش پیشگیری از زمین خوردن (مانند بروشور) مقایسه کرد.

ما به دنبال چه یافته‌ای بودیم؟

هدف ما آن بود که بدانیم در افراد مسن ساکن در جامعه، درمان‌های چندعاملی یا چندجزئی پیشگیری از زمین خوردن، چه تاثیری بر موارد زیر دارند:

  • کاهش تعداد موارد زمین خوردن؛

  • کاهش احتمال حداقل یک‌بار زمین خوردن و احتمال دو یا چندبار زمین خوردن؛

  • ایجاد هرگونه عوارض جانبی.

ما چه‌کاری را انجام دادیم؟

ما به دنبال مطالعاتی بودیم که درمان‌های چندعاملی یا چندجزئی پیشگیری از زمین خوردن را با ورزش، مراقبت‌های معمول یا آموزش پیشگیری از زمین خوردن مقایسه کردند. نتایج مطالعات را مقایسه و جمع‌بندی کرده و میزان اطمینان خود را نسبت به شواهد، براساس عواملی مانند روش‌های انجام و حجم‌نمونه مطالعه، رتبه‌بندی کردیم.

ما به چه نتایجی رسیدیم؟

ما 110 مطالعه را شامل 48,919 فرد مسن شناسایی کردیم. از این موارد:

  • 65 مطالعه به درمان‌های چندعاملی پرداختند؛

  • 44 مطالعه به درمان‌های چندجزئی پرداختند؛ و

  • 1 مطالعه هر دو نوع درمان را بررسی کرد.

مطالعات در سراسر جهان، عمدتا در استرالیا، انگلستان و ایالات متحده آمریکا انجام شدند. میانگین سنی شرکت‌کنندگان از 62 تا 85 سال متغیر بود. بیشتر مطالعات شامل زنان بیشتری نسبت به مردان بودند و اکثر آن‌ها حدود 12 ماه طول کشیدند.

نتایج اصلی

درمان‌های چندعاملی پیشگیری از زمین خوردن:

  • در مقایسه با مراقبت‌های معمول ممکن است تعداد دفعات زمین خوردن (29 مطالعه، 9442 نفر) و خطر دو یا چندبار زمین خوردن (17 مطالعه، 4826 نفر) را کاهش دهند؛ و ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر حداقل یک‌بار زمین خوردن داشته باشد (38 مطالعه، 12,774 نفر).

  • در مقایسه با ورزش ممکن است تفاوتی را در تعداد دفعات زمین خوردن و خطر حداقل یک‌بار زمین خوردن ایجاد کنند یا خیر - شواهد بسیار نامطمئن است. هیچ مطالعه‌ای خطر دو یا چندبار زمین خوردن را بررسی نکرد.

  • در مقایسه با ارائه توصیه‌ها یا آموزش‌های مربوط به زمین خوردن هیچ مزیت بیشتری را ارائه نمی‌دهند و احتمالا تعداد دفعات زمین خوردن را به میزان کمی افزایش می‌دهند (7 مطالعه، 9901 نفر). آن‌ها احتمالا تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر حداقل یک‌بار زمین خوردن (7 مطالعه، 8850 نفر) و خطر دوبار یا بیشتر زمین خوردن (3 مطالعه، 7865 شرکت‌کننده) دارند.

درمان‌های چندجزئی پیشگیری از زمین خوردن:

  • در مقایسه با مراقبت‌های معمول ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر تعداد دفعات زمین خوردن داشته باشند (14 مطالعه، 4026 نفر) و ممکن است خطر حداقل یک‌بار زمین خوردن را کاهش دهند (19 مطالعه، 6925 نفر). شواهد مربوط به دو یا چندبار خطر زمین خوردن بسیار نامشخص است.

  • در مقایسه با ورزش ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر تعداد دفعات زمین خوردن (8 مطالعه، 2160 نفر) و خطر دو یا چندبار زمین خوردن (5 مطالعه، 874 نفر) داشته باشند. آن‌ها احتمالا تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر حداقل یک‌بار خطر زمین خوردن دارند (10 مطالعه، 2920 نفر).

  • در مقایسه با ارائه توصیه‌ها یا آموزش‌های مربوط به زمین خوردن ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر تعداد دفعات زمین خوردن (7 مطالعه، 9313 نفر) و خطر حداقل یک‌بار زمین خوردن (8 مطالعه، 9355 نفر) داشته باشند. آن‌ها احتمالا تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر دو یا چندبار زمین خوردن دارند (6 مطالعه، 8725 نفر).

عوارض جانبی عموما خفیف بودند.

محدودیت‌های شواهد چه هستند؟

ما فقط اطمینان متوسط ​​تا بسیار پائین به شواهد داریم، زیرا:

  • نتایج در مطالعات مختلف، متفاوت بودند؛

  • در بیشتر مطالعات، افراد احتمالا می‌دانستند که چه درمانی را دریافت کردند؛

  • همه مطالعات، همه موارد مورد نظر مطالعه را اندازه‌گیری نکردند؛ و

  • مزایای یافت‌شده ممکن است بیش‌ازحد تخمین زده شده باشند، زیرا مطالعات کوچک‌تر یا با نتایج منفی، احتمال کمتری برای انتشار دارند.

این مرور تا چه زمانی به‌روز است؟

این مرور، نسخه قبلی مربوط به سال 2018 را به‌روز می‌کند. شواهد تا می‌‌‌ 2024 به‌روز است.

پیشینه

افتادن (زمین خوردن) و آسیب‌های مرتبط با افتادن، به‌ویژه در افراد بالای 65 سال، شایع هستند و حدود یک سوم از افراد مسن که در جامعه زندگی می‌کنند؛ حداقل یک بار در سال زمین می‌خورند. مداخلات پیشگیری کننده از افتادن‌ ممکن است شامل مداخلات تک‌جزئی (به عنوان مثال ورزش)، یا ترکیبی از دو یا چند نوع مداخله مختلف (به‌عنوان مثال ورزش و مرور دارویی) باشد. ارائه آنها به‌طور گسترده به دو گروه اصلی تقسیم می‌شود: 1) مداخلات چند-عاملی که در آن مداخلات جزئی بر اساس ارزیابی فردی از خطرمتفاوت است؛ یا 2) مداخلات چند-جزئی که در آن مداخلات با اجزاء مشابه برای همه افراد ارائه می‌شود.

اهداف

ارزیابی تاثیرات مداخلات چندعاملی و چندجزئی پیشگیری از زمین خوردن در مقایسه با مراقبت‌های معمول یا کنترل توجه (attention control)، ورزش، و مشاوره یا آموزش پیشگیری از زمین خوردن در افراد مسن ساکن در جامعه.

روش‌های جست‌وجو

ما در 16 می 2024، بدون اعمال محدودیت در زبان نگارش یا انتشار متن کامل مقالات، در پایگاه مرکزی ثبت کارآزمایی‌های کنترل‌شده کاکرین (CENTRAL)، MEDLINE؛ Embase؛ CINAHL؛ ClinicalTrials.gov؛ WHO ICTRP و فهرست منابع، به جست‌وجو پرداختیم.

معیارهای انتخاب

کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل شده، مجزا یا خوشه‌ای، که به ارزیابی تاثیرات مداخلات چند-عاملی و چند-مولفه‌ای بر کاهش افتادن افراد سالخورده که در جامعه زندگی می‌کنند، در مقایسه با کنترل کننده (یعنی مراقبت معمول (بدون تغییر در فعالیت‌های معمول) یا کنترل توجه (ویزیت‌های اجتماعی)) یا ورزش به‌عنوان تک‌مداخله پرداختند.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها

دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم مطالعات را انتخاب کرده، به ارزیابی خطرات سوگیری (bias) و استخراج داده‌ها پرداختند. نسبت میزان (RaR) را با 95% فاصله اطمینان (CI) برای نرخ افتادن‌ها محاسبه کردیم. برای پیامدهای دو-حالتی، از خطرات نسبی (RRs) و 95% CIها استفاده کردیم. برای پیامدهای پیوسته، از تفاوت میانگین استاندارد شده (SMD) با 95% CIها استفاده کردیم. داده‌ها را با استفاده از مدل اثرات تصادفی تجمیع کردیم. از رویکرد درجه‌‏بندی توصیه‏، ارزیابی، توسعه و ارزشیابی (GRADE) برای ارزیابی کیفیت شواهد استفاده کردیم.

نتایج اصلی

62 کارآزمایی را شامل 19,935 فرد مسن که در جامعه زندگی می‌کنند، وارد کردیم. میانه حجم نمونه کارآزمایی‌ها 248 شرکت‌کننده بود. اکثر کارآزمایی‌ها زنان بیشتری را نسبت به مردان انتخاب کردند. میانگین سنی در کارآزمایی‌ها از 62 تا 85 سال متغیر بود (میانه: 77 سال). اکثر کارآزمایی‌ها (43 کارآزمایی) پیگیری 12 ماه یا بیشتر را گزارش کردند. ما اغلب کارآزمایی‌ها را در یک حوزه یا بیشتر در معرض خطر سوگیری (bias) نامشخص یا بالا ارزیابی کردیم.

چهل‌وچهار کارآزمایی مداخلات چند-عاملی و 18 کارآزمایی مداخلات چند-جزئی را مورد ارزیابی قرار دادند. (در جایی که I2 برابر با 0% بود، گزارش نشد).

مداخلات چند-عاملی در برابر مراقبت معمول یا کنترل توجه

این مقایسه در 43 کارآزمایی انجام گرفت. مداخلات عمدتا اعمال شده یا توصیه شده پس از ارزیابی پروفایل خطر هر شرکت‌کننده، عبارت بودند از ورزش، محیط یا تکنولوژی‌های کمکی، مرور دارویی و مداخلات روان‌شناختی. مداخلات چند-عاملی می‌توانند نرخ افتادن را نسبت به کنترل کننده کاهش دهند: (نرخ نسبت (RaR): 0.77؛ 95% CI؛ 0.67 تا 0.87؛ 19 کارآزمایی؛ 5853 شرکت‌کننده؛ 88% = I2 ؛ شواهد با کیفیت پائین). بنابراین اگر 1000 فرد طی یک سال پیگیری شوند، تعداد افتادن‌ها ممکن است پس از مداخله چند-عاملی 1784؛ (95% CI؛ 1553 تا 2016) در برابر 2317 فرد پس از مراقبت معمول یا کنترل توجه باشد. شواهد با کیفیت پائین وجود داشت که تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در خطر: افتادن (یعنی افرادی که یک یا چند- بار زمین خورده‌اند) (RR: 0.96؛ 95% CI؛ 0.90 تا 1.03؛ 29 کارآزمایی؛ 9637 شرکت‌کننده؛ 60% = I2 )؛ افتادن‌های مکرر (RR: 0.87؛ 95% CI؛ 0.74 تا 1.03؛ 12 کارآزمایی؛ 3368 شرکت‌کننده؛ 53% = I2 )؛ پذیرش مرتبط با افتادن در بیمارستان (RR: 1.00؛ 95% CI؛ 0.92 تا 1.07؛ 15 کارآزمایی؛ 5227 شرکت‌کننده)؛ نیاز به توجه پزشکی (RR: 0.91؛ 95% CI؛ 0.75 تا 1.10؛ 8 کارآزمایی؛ 3078 شرکت‌کننده) نشان دادند. شواهد با کیفیت پائین وجود دارد که نشان می‌دهد مداخلات چند-عاملی ممکن است خطر شکستگی‌های مرتبط با افتادن را کاهش دهد (RR: 0.73؛ 95% CI؛ 0.53 تا 1.01؛ 9 کارآزمایی؛ 2850 شرکت‌کننده) و ممکن است کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را کمی بهبود ببخشد اما این مقدار قابل توجه نیست (SMD: 0.19؛ 95% CI؛ 0.03 تا 0.35؛ 9 کارآزمایی؛ 2373 شرکت‌کننده؛ 70% = I2 ). از سه کارآزمایی که حوادث جانبی را گزارش کردند، در کل یک کارآزمایی موردی نیافت، و دو کارآزمایی 12 شرکت‌کننده را با نشانه‌های عضلانی‌اسکلتی خود-محدود شونده گزارش کردند.

مداخلات چند-عاملی در برابر ورزش

شواهد با کیفیت بسیار پائین به دست آمده از یک کارآزمایی کوچک با 51 بیمار ارتوپدی که اخیرا ترخیص شدند به این معنی است که ما در مورد تاثیرات مداخلات چند-عاملی در برابر ورزش به‌تنهایی بر نرخ افتادن یا خطر افتادن نامطمئن هستیم. سایر پیامدهای مرتبط با افتادن ارزیابی نشد.

مداخلات چند-مولفه‌ای در برابر مراقبت معمول یا کنترل توجه

17 کارآزمایی که این مقایسه را انجام دادند به‌طور معمول ورزش و یکی دیگر از مولفه‌ها، معمولا آموزش یا ارزیابی خطرات فضای فیزیکی خانه، را انتخاب کردند. شواهد با کیفیت متوسط وجود دارد که نشان داد مداخلات متعدد احتمالا نرخ افتادن (RaR: 0.74؛ 95% CI؛ 0.60 تا 0.91؛ 6 کارآزمایی؛ 1085 شرکت‌کننده؛ 45% = I2 ) و خطر افتادن (RR: 0.82؛ 95% CI؛ 0.74 تا 0.90؛ 11 کارآزمایی؛ 1980 شرکت‌کننده) را کاهش می‌دهند. شواهد با کیفیت پائین وجود دارد که نشان می‌دهد مداخلات متعدد ممکن است خطر افتادن مکرر را کاهش دهد، اگرچه افزایش کوچکی را نمی‌توان منتفی دانست (RR: 0.81؛ 95% CI؛ 0.63 تا 1.05؛ 4 کارآزمایی؛ 662 شرکت‌کننده). شواهد با کیفیت بسیار پائین به این معنی است که در مورد تاثیرات مداخلات چند-مولفه‌ای بر خطر شکستگی مرتبط با افتادن (2 کارآزمایی) یا پذیرش مرتبط با افتادن در بیمارستان (1 کارآزمایی) نامطمئن هستیم. شواهد با کیفیت پائین وجود دارد که نشان می‌دهد مداخلات چند-مولفه‌ای ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر نیاز به توجه پزشکی داشته باشد (RR: 0.95؛ 95% CI؛ 0.67 تا 1.35؛ 1 کارآزمایی؛ 291 شرکت‌کننده)؛ برعکس، ممکن است کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را کمی بهبود ببخشد (RR: 0.77؛ 95% CI؛ 0.16 تا 1.39؛ 4 کارآزمایی؛ 391 شرکت‌کننده؛ I2 = 88%). از هفت کارآزمایی که حوادث جانبی را گزارش کردند، پنج کارآزمایی هیچ موردی نیافت، و شش حادثه جانبی جزئی را در دو کارآزمایی گزارش کردند.

مداخلات چند-مولفه‌ای در برابر ورزش

این مقایسه در پنج کارآزمایی تست شد. شواهد با کیفیت پائین حاکی از تفاوتی اندک یا عدم تفاوت بین دو مداخله در نرخ افتادن‌ها (1 کارآزمایی) و خطر افتادن وجود دارد (RR: 0.93؛ 95% CI؛ 0.78 تا 1.10؛ 3 کارآزمایی؛ 863 شرکت‌کننده) و شواهد با کیفیت بسیار پائین، به این معنی است که ما درباره تاثیرات بر پذیرش در بیمارستان نامطمئن هستیم (1 کارآزمایی). یک کارآزمایی دو مورد درد جزئی مفصل را گزارش کرد. سایر پیامدهای افتادن گزارش نشده بود.

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان

مداخلات چندعاملی ممکن است میزان زمین خوردن و خطر زمین خوردن‌های مکرر را اندکی کاهش دهند، اما در مقایسه با مراقبت معمول یا کنترل توجه، ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر زمین خوردن داشته باشند. تاثیرات آن‌ها در مقایسه با ورزش بر میزان زمین خوردن و خطر زمین خوردن نامشخص است. مداخلات چندعاملی هیچ مزیت بیشتری را برای میزان زمین خوردن ارائه نمی‌دهند و در مقایسه با مشاوره یا آموزش زمین خوردن، احتمالا تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر زمین خوردن و زمین خوردن‌های مکرر دارند.

مداخلات چندجزئی در مقایسه با مراقبت معمول یا کنترل توجه، ورزش، یا ارائه مشاوره یا آموزش در مورد زمین خوردن، ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر میزان زمین خوردن داشته باشند. هم‌چنین در مقایسه با مراقبت‌های معمول یا کنترل توجه یا ارائه توصیه‌ها یا آموزش‌های مربوط به زمین خوردن ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر زمین خوردن و در مقایسه با ورزش، تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر زمین خوردن‌های مکرر داشته باشند. مداخلات چندمولفه‌ای در مقایسه با ورزش احتمالا تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر زمین خوردن و در مقایسه با ارائه مشاوره یا آموزش، تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر زمین خوردن‌های مکرر دارند. تاثیر آن بر زمین خوردن‌های مکرر در مقایسه با مراقبت معمول یا کنترل توجه، بسیار نامشخص است.

قطعیت شواهد برای اکثر مقایسه‌ها، به‌دلیل خطر سوگیری و ناهمگونی آماری (statistical heterogeneity)، محدود بود.

حمایت مالی

NIHR Exeter Biomedical Research Centre, Dennis and Mireille Gillings Foundation, Bateman Family Charitable Trust, NIHR SPCR Post-doctoral fellowship.

ثبت

موجود نبود.

یادداشت‌های ترجمه

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.

استناد
Swarnalatha C, Wood L, Newell P, Clark CE, Adedire O, Clemson L, Sherrington C, Lamb SE. Multifactorial and multiple component interventions for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database of Systematic Reviews 2026, Issue 9. Art. No.: CD012221. DOI: 10.1002/14651858.CD012221.pub3.

استفاده ما از cookie‌ها

ما برای کارکردن وب‌گاه از cookie‌های لازم استفاده می‌کنیم. ما همچنین می‌خواهیم cookie‌های تجزیه و تحلیل اختیاری تنظیم کنیم تا به ما در بهبود آن کمک کند. ما cookie‌های اختیاری را تنظیم نمی کنیم، مگر این‌که آنها را فعال کنید. با استفاده از این ابزار یک cookie‌ روی دستگاه شما تنظیم می‌شود تا تنظیمات منتخب شما را به خاطر بسپارد. همیشه می‌توانید با کلیک بر روی پیوند «تنظیمات Cookies» در پایین هر صفحه، تنظیمات cookie‌ خود را تغییر دهید.
برای اطلاعات بیشتر در مورد cookie‌هایی که استفاده می‌کنیم، صفحه cookie‌های ما را ملاحظه کنید.

پذیرش تمامی موارد
پیکربندی کنید