Najważniejsze informacje
- Refluks jest częstym problemem u wcześniaków.
- Obecne dane naukowe nie potwierdzają, ani nie wykluczają, bezpieczeństwa i skuteczności (przydatności) inhibitorów pompy protonowej (IPP) w leczeniu choroby refluksowej u wcześniaków.
Czym jest refluks żołądkowo-przełykowy i czym różni się od choroby refluksowej przełyku?
Refluks żołądkowo-przełykowy występuje wtedy, gdy zawartość żołądka cofa się do przełyku (przewodu łączącego gardło z żołądkiem). To częste zjawisko u noworodków. Wcześniaki są bardziej narażone na refluks, ponieważ połączenie między żołądkiem a przełykiem jest u nich mniej szczelne. Często mają założone sondy pokarmowe, które prowadzą z ust lub nosa do żołądka, co może dodatkowo rozwierać to połączenie.
O chorobie refluksowej przełyku (ang. gastroesophageal reflux disease, GERD) mówimy wtedy, gdy refluks powoduje objawy, takie jak słaby przyrost masy ciała, trudności z karmieniem lub ból.
GERD może powodować u wcześniaków także inne objawy, takie jak bezdech (przerwa w oddychaniu), bradykardia (spowolnienie czynności serca) lub desaturacja (zmniejszenie wysycenia krwi tlenem). W górnej części przewodu pokarmowego znajdują się receptory, które po pobudzeniu mogą powodować spowolnienie pracy serca lub zmniejszenie wysycenia krwi tlenem. U wcześniaków są one bardziej wrażliwe, a refluks może je aktywować.
Jak leczy się chorobę refluksową przełyku?
Najczęstsze metody leczenia GERD to: zmiana pozycji niemowlęcia podczas karmienia lub po nim, zmiana rodzaju lub konsystencji mleka oraz stosowanie leków zmniejszających kwasowość treści żołądkowej. U dzieci szeroko stosuje się IPP, ale mogą one powodować działania niepożądane, takie jak zwiększone ryzyko zakażeń, zapalenie jelit, zmiany w gęstości kości lub otyłość w dzieciństwie. Istnieje niewiele badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo stosowania IPP u wcześniaków z GERD.
Czego chcieliśmy się dowiedzieć?
Jak bezpieczne i skuteczne jest stosowanie IPP u wcześniaków, u których rozpoznano GERD?
Co zrobiliśmy?
Przeszukaliśmy literaturę medyczną w poszukiwaniu badań oceniających stosowanie IPP u hospitalizowanych wcześniaków cierpiących na GERD.
Czego się dowiedzieliśmy?
Po przeanalizowaniu 1217 artykułów znaleźliśmy 2 badania spełniające nasze kryteria. Objęły one łącznie 62 wcześniaki urodzone między 31. a 36. tygodniem ciąży. W jednym z badań niemowlęta przydzielono losowo (wszystkie miały równe szanse na otrzymanie jednej z form leczenia) do grupy otrzymującej IPP albo placebo (leczenie pozorowane) przez 7 dni, a następnie zmieniono im formę leczenia na kolejne 7 dni. W innym badaniu niemowlęta przydzielono losowo do grupy otrzymującej IPP albo placebo przez 14 dni. W badaniach nie raportowano wyników dotyczących wielu interesujących nas zagadnień. Nie byliśmy także w stanie przeanalizować danych łącznie.
Najważniejsze wyniki
W obu badaniach zaobserwowano niewielką lub żadną różnicę pod względem częstości zdarzeń związanych z GERD, takich jak bezdech, bradykardia i desaturacja, w przypadku stosowania IPP. Nie mamy jednak pewności co do tych wyników.
Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?
Jedno z badań było sponsorowane i prowadzone przez firmę produkującą oceniany lek. Drugie badanie przeprowadzono w układzie naprzemiennym, co oznacza, że odstęp czasu między kolejnymi etapami leczenia nie był wystarczająco długi, aby leki zostały całkowicie usunięte z organizmów niemowląt. Dane dotyczące wszystkich ocenianych wyników były ograniczone.
Jak aktualne są prezentowane dane naukowe?
Dane naukowe są aktualne do października 2023 roku.
Tłumaczenie: Anna Winiarz; Redakcja: Maja Kaczkowska, Mariusz Marczak, Karolina Moćko
Ten przegląd Cochrane został pierwotnie opracowany w języku angielskim. Za poprawne tłumaczenie odpowiada zespół tłumaczy, który je wykonał. Tłumaczenie jest wykonywane z należytą starannością i zgodnie ze standardowymi procesami zapewniającymi kontrolę jakości. Jednakże w przypadku rozbieżności, nieprecyzyjnych lub niewłaściwych tłumaczeń, pierwszeństwo ma wersja oryginalna w języku angielskim.
