Jakie są korzyści i zagrożenia związane ze stosowaniem leków na bazie konopi indyjskich u dorosłych cierpiących na przewlekły ból neuropatyczny?

Najważniejsze informacje

• Ze względu na brak solidnych danych naukowych, korzyści i szkody związane ze stosowaniem leków na bazie konopi indyjskich są niejednoznaczne.

• W celu lepszego oszacowania korzyści i szkód związanych ze stosowaniem leków na bazie konopi indyjskich, potrzebne są większe, dobrze zaprojektowane badania obejmujące osoby z ciężkimi chorobami narządów wewnętrznych (np. serca, nerek) i osoby z zaburzeniami psychicznymi.

Wprowadzenie do tematu przeglądu

Czym jest ból neuropatyczny?

Ból neuropatyczny to ból spowodowany nieprawidłowym funkcjonowaniem lub uszkodzeniem układu nerwowego (mózgu, rdzenia kręgowego, nerwów obwodowych). Różni się on od impulsów bólowych przekazywanych zdrowymi nerwami z uszkodzonej tkanki (np. w wyniku upadku, skaleczenia lub choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego).

Jak leczy się to schorzenie?

W leczeniu bólu neuropatycznego wykorzystuje się różne rodzaje leków. Tylko niewielka część osób cierpiących na ból neuropatyczny odczuwa wystarczającą poprawę dzięki dostępnym lekom.

Zasugerowano, że produkty na bazie konopi mogą być skuteczne w leczeniu bólu neuropatycznego. Należą do nich susz konopny (w inhalacji) oraz różne preparaty (aerozole, tabletki, kremy, plastry transdermalne [plastry lecznicze przyklejane do skóry]), które zawierają aktywne składniki uzyskane z rośliny lub wytworzone syntetycznie.

Produkty na bazie konopi indyjskich mogą zawierać: głównie tetrahydrokannabinol (THC), jeden z głównych składników kwiatów konopi indyjskich; głównie kannabidiol (CBD), inny główny składnik kwiatów konopi indyjskich; lub THC i CBD w zrównoważonych proporcjach.

Niektóre osoby cierpiące na ból neuropatyczny twierdzą, że produkty na bazie konopi indyjskich są w ich przypadku skuteczne. Te stwierdzenia są często podkreślane w mediach.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy się dowiedzieć:

• które składniki kwiatu konopi indyjskich (jeśli w ogóle) pomagają zmniejszyć natężenie bólu neuropatycznego;

• czy leki na bazie konopi indyjskich powodują jakiekolwiek niepożądane zdarzenia lub szkodliwe skutki.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których różne rodzaje leków na bazie konopi indyjskich (produkty zawierające głównie THC albo CBD oraz produkty zawierające THC i CBD w zrównoważonych proporcjach) porównywano z nieaktywnym, fałszywym lekiem, znanym jako placebo.

Porównaliśmy i podsumowaliśmy wyniki badań oraz oceniliśmy wiarygodność danych naukowych na podstawie takich kryteriów, jak metody badawcze i wielkość badań. Uwzględniliśmy 3 porównania:

• leki zawierające głównie THC w porównaniu z placebo;

• leki o zrównoważonej zawartości THC/CBD w porównaniu z placebo;

• leki zawierające głównie CBD w porównaniu z placebo.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 21 badań, w których wzięło udział 2187 osób z różnymi rodzajami bólu neuropatycznego. Badania przeprowadzono w Azji, Europie i Ameryce Północnej. Najmniejsze badanie obejmowało 18, a największe 339 uczestników. Wiek uczestników wynosił średnio od 34 do 70 lat. Odsetek kobiet biorących udział w badaniach wahał się od 0% do 90%. Badania trwały od 2 do 26 tygodni. Firmy farmaceutyczne sfinansowały 14 (czyli ⅔) badań.

Główne wyniki

Leki zawierające głównie THC w porównaniu z placebo

Nie jest jasne, czy leki zawierające głównie THC mają jakikolwiek wpływ na liczbę osób, które:

• doświadczyły zmniejszenia natężenia bólu o ≥30% lub ≥50%;

• oceniły, że ich stan zdrowia uległ dużej lub znacznej poprawie;

• zaprzestały przyjmowania leku z powodu działań niepożądanych;

• doświadczyły poważnych niepożądanych lub szkodliwych skutków;

• doświadczyły niepożądanych skutków psychologicznych (np. splątania).

Stosowanie leków z przewagą THC w składzie może nieznacznie zwiększać liczbę działań niepożądanych ze strony układu nerwowego (np. zawrotów głowy) w porównaniu z placebo.

Leki o zrównoważonej zawartości THC/CBD w porównaniu z placebo

Nie jest jasne, czy leki posiadające zrównoważoną ilość THC/CBD mają jakikolwiek wpływ na liczbę osób, które doświadczyły:

• zmniejszenia natężenia bólu o ≥50%;

• poważnych niepożądanych lub szkodliwych skutków;

• działań niepożądanych ze strony układu nerwowego (np. zawrotów głowy); oraz

• psychologicznych działań niepożądanych (np. splątania).

Stosowanie tych leków może zwiększyć liczbę osób, które oceniły, że ich stan zdrowia uległ dużej lub znacznej poprawie, a także liczbę osób, które doświadczyły zmniejszenia natężenia bólu o ≥30% i zaprzestały przyjmowania leków z powodu działań niepożądanych.

Leki zawierające głównie CBD w porównaniu z placebo

Nie jest jasne, czy leki zawierające głównie CBD mają jakikolwiek wpływ na liczbę osób, które doświadczyły zmniejszenia natężenia bólu o ≥50%.

Nie wiemy, czy stosowanie leków z przewagą CBD w składzie zwiększało lub zmniejszało liczbę osób, które:

• oceniły, że ich stan zdrowia uległ dużej lub znacznej poprawie;

• zaprzestały przyjmowania leku z powodu działań niepożądanych;

• doświadczyły poważnych niepożądanych lub szkodliwych skutków;

• doświadczyły zmniejszenia natężenia bólu o ≥30%;

• doświadczyły psychologicznych skutków ubocznych lub działań niepożądanych ze strony układu nerwowego.

Wynika to z faktu, że dane naukowe są ograniczone, a wyniki różnią się w poszczególnych badaniach.

Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?

Nasze zaufanie do danych naukowych jest małe lub bardzo małe, a wyniki dalszych badań mogą różnić się od wyników niniejszego przeglądu. Na zmniejszenie zaufania do wyników badań miały wpływ cztery główne czynniki. W niektórych badaniach nie informowano w jasny sposób jak zostały przeprowadzone. Wyniki wielu badań różniły się między sobą. Wyniki często nie były również wystarczająco precyzyjne, aby wyciągnąć jednoznaczne wnioski. Osoby z ciężkimi chorobami narządów wewnętrznych (np. serca lub wątroby) zostały wykluczone z badań.

Jak aktualne są dane naukowe?

Dane naukowe są aktualne na dzień 29 stycznia 2025 roku.