Jakie są korzyści i zagrożenia związane z wczesnym wypisaniem ze szpitala i zapewnieniem domowego wsparcia w zakresie karmienia dojelitowego w przypadku stabilnych wcześniaków, które nie nauczyły się ssać wyłącznie piersi lub butelki?

Najważniejsze informacje

• U wcześniaków (urodzonych przed 37. tygodniem ciąży) w stabilnym stanie zdrowia, które nie są jeszcze w pełni karmione piersią lub butelką (dotyczy to wszystkich sposobów karmienia poprzez ssanie lub drogą doustną), bardzo niejednoznaczne dane naukowe wskazują, że wczesny wypis ze szpitala z zapewnieniem domowego wsparcia w zakresie karmienia przez zgłębnik (sondę), w porównaniu z późniejszym wypisem, gdy dzieci są już w pełni karmione poprzez ssanie:

  • może mieć niewielki lub żaden wpływ na tempo przybierania na wadze, karmienie piersią w chwili zakończenia domowego wsparcia lub wypisu ze szpitala oraz po 3 miesiącach, a także na ryzyko ponownego przyjęcia do szpitala w ciągu kolejnych 12 miesięcy; oraz

  • może zmniejszać ryzyko zakażeń dróg oddechowych do czasu zakończenia domowego wsparcia lub do wypisu ze szpitala, ale prawdopodobnie ma niewielki lub żaden wpływ na to, czy dziecku trzeba podawać antybiotyki dożylnie.

• Aby móc określić korzyści i zagrożenia związane z takim podejściem potrzebne jest przeprowadzenie badań w zróżnicowanych warunkach i populacjach przy zastosowaniu rzetelnych metod.

Dlaczego wczesny wypis ze szpitala z domowym wsparciem karmienia przez sondę może być ważny?

Dzieci urodzone przedwcześnie (przed 37. tygodniem ciąży) często potrzebują pomocy, aby nauczyć się prawidłowo jeść. Na początku zwykle karmi się je przez zgłębnik, czyli cienką rurkę wprowadzoną przez nos lub usta do żołądka. Wypis ze szpitala następuje zwykle, gdy dziecko nie wymaga już karmienia przez zgłębnik, przyjmuje cały pokarm doustnie dzięki odruchowi ssania oraz prawidłowo przybiera na masie ciała. Jeśli dziecko, którego stan jest stabilny, nadal wymaga karmienia przez zgłębnik, wcześniejszy wypis ze szpitala może sprawić, że rodzina szybciej będzie razem. Może to także korzystnie wpływać na rozwój więzi między rodzicami i dzieckiem, samopoczucie rodziców oraz rozwój niemowlęcia. Jeżeli rodzina otrzyma odpowiednią formę wsparcia, dziecko może nauczyć się przyjmować całą porcję pokarmu drogą ssania już w domu. Dodatkowo wcześniejszy wypis do domu może zmniejszyć koszty ponoszone przez rodzinę oraz system ochrony zdrowia. Jednak trzeba pamiętać, że takie rozwiązanie może stanowić obciążenie dla rodziny i zwiększać ryzyko powikłań w okresie przechodzenia z karmienia przez zgłębnik na karmienie doustne.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy sprawdzić, czy wcześniejszy wypis ze szpitala wcześniaków o stabilnym stanie zdrowia przy jednoczesnym wsparciu w karmieniu przez zgłębnik jest lepszym rozwiązaniem niż wypis dopiero w wtedy, gdy są już w stanie przyjmować doustnie całość pokarmu.

Interesowało nas, w jaki sposób wcześniejszy wypis ze szpitala z zapewnionym wsparciem domowym wpływa na to: ile czasu dziecko potrzebuje, aby zacząć przyjmować całą porcję pokarmu doustnie; jak szybko przybiera na wadze; czy jest karmione piersią w chwili zakończenia opieki domowej lub przy wypisie ze szpitala oraz po 3 miesiącach; czy występują zakażenia do momentu wypisu ze szpitala lub zakończenia opieki domowej; jak przebiega rozwój dziecka w wieku 12. miesięcy lub później; a także czy w ciągu 12 miesięcy od zakończenia opieki domowej lub wypisu ze szpitala zachodzi potrzeba ponownej hospitalizacji.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których oceniano korzyści i zagrożenia związane z wcześniejszym wypisem wcześniaków w stabilnym stanie zdrowia przy jednoczesnym zapewnieniu wsparcia rodzinom w karmieniu przez zgłębnik. Porównaliśmy takie postępowanie z wypisem dziecka dopiero wtedy, gdy przyjmuje już pełną porcję pokarmu doustnie. Podsumowaliśmy wyniki badań i oceniliśmy ich wiarygodność, biorąc pod uwagę między innymi sposób ich przeprowadzenia oraz liczbę objętych nimi dzieci.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy tylko jedno badanie przeprowadzone w Szwecji w latach 1992–1994. Objęto nim 88 dzieci z 75 rodzin. W badaniu porównano wcześniejszy wypis do domu przy zapewnieniu rodzinie wsparcia w karmieniu przez zgłębnik z wypisem dziecka dopiero wtedy, gdy przyjmowało już całą porcję pokarmu doustnie. Badanie dotyczyło wcześniaków, które prawdopodobnie miały jeszcze przez co najmniej 1 tydzień wymagać dodatkowej opieki. W zależności od ocenianych wyników dostępne były dane dotyczące od 82 do 88 dzieci uczestniczących w tym badaniu.

W porównaniu z wypisem dziecka wtedy, gdy przyjmuje całą porcję pokarmu doustnie, wcześniejsze wypisanie do domu przy zapewnieniu wsparcia w karmieniu przez zgłębnik może mieć niewielki lub żaden wpływ na:

• przyrost masy ciała u dzieci (liczony jako średni przyrost dobowy od momentu włączenia do badania do czasu zakończenia opieki domowej lub wypisu ze szpitala);

• zaprzestanie karmienia piersią oraz wyłączne karmienie piersią w chwili zakończenia wsparcia domowego lub wypisu ze szpitala, także po 3 miesiącach;

• konieczność podawania dzieciom antybiotyków dożylnie; oraz

• konieczność ponownego przyjęcia dziecka do szpitala w ciągu 12 miesięcy od zakończenia opieki domowej lub wypisu ze szpitala.

Wcześniejszy wypis do domu z zapewnieniem wsparcia, w porównaniu z późniejszym wypisem, może zmniejszyć ryzyko wystąpienia zakażeń dróg oddechowych do czasu zakończenia domowego wsparcia lub wypisu ze szpitala. W badaniu rozpoznawano te zakażenia na podstawie objawów, a nie wyników badań laboratoryjnych.

W badaniu nie oceniono, ile czasu potrzebowały dzieci, aby zacząć przyjmować całą porcję pokarmu doustnie, ani ich rozwoju w wieku 12. miesięcy lub później.

Znaleźliśmy 2 inne badania, które mogłyby zostać uwzględnione w przyszłej aktualizacji niniejszego przeglądu. Jedno z badań zostało zakończone, jednak jak dotąd nie opublikowano jego wyników. Nie wiadomo natomiast, czy drugie badanie zostało ukończone, ponieważ jego autorzy nie odpowiedzieli jeszcze na naszą prośbę o przekazanie informacji.

Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?

Nie mamy pewności co do tych wyników, ponieważ opierają się one tylko na jednym badaniu, w którym wzięła udział niewielka liczba niemowląt. W dodatku sposób przydzielania dzieci do poszczególnych grup nie był w pełni losowy, a rodziny i lekarze wiedzieli, do której grupy przydzielono dane dziecko.

Wyniki przyszłych badań mogą różnić się od tych przedstawionych w tym przeglądzie oraz zmienić jego wnioski.

Jak aktualne są te dane naukowe?

Niniejszy przegląd stanowi aktualizację naszej wcześniejszej wersji opublikowanej w 2015 roku. Uwzględnione w przeglądzie dane są aktualne do 30 maja 2024 roku.