پیامهای کلیدی
-
بلافاصله پساز کاردرمانی (occupational therapy; OT)، افراد مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس ممکن است بهبودی اندکی را در عملکرد روزانه و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت (HR-QoL) روانی نشان دهند، اما OT ممکن است تاثیری اندک تا عدم تاثیر بر HR-QoL فیزیکی یا مشارکت داشته باشد.
-
سه تا شش ماه پساز درمان، OT ممکن است منجر به بهبودی کوچکی در HR-QoL روانی شود، اما میتواند تاثیر کمی بر فعالیتهای روزانه یا HR-QoL فیزیکی داشته باشد. کاردرمانی در مقایسه با مراقبتهای معمول، ممکن است باعث بهبودی در عملکرد روزانه و HR-QoL فیزیکی و روانی شود.
-
به دلیل کمبود اطلاعات، در مورد مزایا یا خطرات بلندمدت OT مطمئن نیستیم.
-
تاثیر واقعی OT در یافتههای ما ممکن است کمتر از حد واقعی ارزیابی شده باشد، زیرا مطالعات طیف گستردهای از مداخلات مختلف OT را بررسی کردند و مطالعاتی را در نظر نگرفتیم که ترکیبی از OT و دیگر درمانها را ارزیابی کردند، مگر اینکه تاثیرات خاص OT اندازهگیری شده بود.
-
تحقیقات آینده باید با هدف شناسایی اینکه کدام مولفهها برای چه افرادی و در چه زمینهای بهترین عملکرد را دارند، انجام شوند.
مالتیپل اسکلروزیس چیست؟
مالتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری شایع سیستم عصبی مرکزی است که حدود 2.9 میلیون نفر در سراسر جهان به آن مبتلا هستند. در MS، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به لایه محافظ اطراف فیبرهای عصبی در مغز و طناب نخاعی حمله میکند. این امر ارتباط میان مغز و بقیه بدن را مختل کرده، و باعث بروز نشانههایی مانند خستگی، ضعف عضلانی و مشکلات تعادل میشود. MS میتواند انجام کارهای روزمره را مانند لباس پوشیدن، تهیه غذا یا راه رفتن دشوار کند. همچنین میتواند بر حافظه و تمرکز تاثیر گذاشته، و کار و تعاملات اجتماعی را چالشبرانگیزتر کند.
مالتیپل اسکلروزیس چگونه درمان میشود؟
داروهای MS با هدف کاهش عود بیماری، کُند کردن پیشرفت بیماری و مدیریت نشانهها تجویز میشوند. درمانهای بازتوانی میتوانند به افراد مبتلا به MS کمک کنند تا نشانههای خود را مدیریت کنند، عملکرد روزانه خود را بهبود بخشند و در جامعه فعال بمانند.
یکی از روشهای بازتوانی، کاردرمانی (OT) است. OT به افراد در انجام کارهای روزمره مانند لباس پوشیدن، آشپزی، حمام کردن و کار کردن کمک میکند. کاردرمانگران روشهایی را برای آسانتر کردن این فعالیتها به افراد آموزش داده و ابزار متعددی را برای کمک به مدیریت نشانهها ارائه میدهند. آنها همچنین بر بهبود قدرت و هماهنگی کار میکنند تا زندگی روزمره را قابل مدیریتتر سازند.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
ما خواستیم بدانیم که OT چگونه به افراد مبتلا به MS کمک میکند، بهویژه اینکه چگونه بر عملکرد روزانه، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت (HR-QoL) فیزیکی و روانی، و مشارکت تاثیر میگذارد. ما همچنین خواستیم دریابیم که OT چه عوارض جانبی ناخواستهای را ایجاد میکند.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که مداخلات OT را با دیگر مداخلات، مراقبتهای معمول یا عدم درمان در افراد مبتلا به MS مقایسه کردند. ما مطالعات چندرشتهای - مطالعاتی که در آنها چندین نوع مختلف از متخصصان سلامت به صورت موازی مراقبت را ارائه میدهند - را حذف کردیم، مگر اینکه سهم OT بهطور خاص گزارش شده بود. ما به تاثیرات آن بلافاصله پساز درمان، سه تا شش ماه پساز درمان (میانمدت) و یک سال پساز درمان (بلندمدت) علاقهمند بودیم. نتایج مطالعات را ترکیب کرده، و میزان اطمینان خود را به شواهد، براساس عواملی مانند روشهای انجام و تعداد مطالعات، ارزیابی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما 20 مطالعه را در مورد مداخلات OT یافتیم که شامل 1628 فرد مبتلا به MS بودند. ده مطالعه به بررسی راههای کمک به افراد مبتلا به MS برای مدیریت خستگیشان پرداختند؛ نه مطالعه بر بهبود فعالیتهای روزانه مانند لباس پوشیدن و آشپزی تمرکز داشتند؛ و یک مطالعه با هدف حمایت از مشارکت بیشتر در فعالیتهای اجتماعی انجام شد. این مطالعات عمدتا در کشورهای ثروتمند انجام شدند. شرکتکنندگان در این مطالعات، بزرگسالان 18 تا 70 سال، و مبتلا به MS با ناتوانی خفیف تا متوسط بودند.
نتایج چه بودند؟
OT در مقایسه با دیگر درمانها در کوتاهمدت، ممکن است بهبودیهای کوچکی را در عملکرد روزانه ایجاد کند، و در مقایسه با مراقبتهای معمول یا عدم انجام مداخله، احتمالا مزایای بیشتری داشته باشد، اما شواهد اغلب نامشخص است. تاثیرات میانمدت و بلندمدت نامشخص هستند.
OT در کوتاهمدت ممکن است منجر به بهبودیهای کوچکی در HR-QoL روانی شود، اما تاثیری اندک تا عدم تاثیر بر HR-QoL فیزیکی دارد. نتایج مقایسه با مراقبت معمول یا عدم انجام مداخله بسیار نامطمئن بوده، و تاثیرات میانمدت و بلندمدت آن نامشخص است.
OT ممکن است تاثیری اندک تا عدم تاثیر بر میزان مشارکت در کوتاهمدت داشته باشد؛ شواهد بسیار محدود است.
هیچ مطالعهای بهطور سیستماتیک خطرات ناشی از OT را گزارش نکرد، بنابراین این موارد ناشناخته باقی میمانند.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
شواهد محدودی در مورد چگونگی تاثیر OT بر HR-QoL فیزیکی در افراد مبتلا به MS وجود دارد. ما مطمئن نیستیم که OT چگونه با مراقبتهای معمول یا عدم درمان مقایسه میشود، زیرا مطالعات کافی برای نتیجهگیری قطعی وجود ندارند. هیچ شواهدی در مورد تاثیرات مضر بالقوه OT به دست نیامد، و شواهد محدودی در مورد OT برای افرادی که به دلیل ابتلا به MS، سطح بالایی از ناتوانی دارند، وجود دارد.
محدودیت دیگر آن بود که ما مداخلات بسیار متفاوت OT را با هم گروهبندی کردیم، که باعث شد نتایج قطعیت کمتری داشته باشند و تفسیر آنها دشوارتر شود. OT از رویکردهای مختلفی تشکیل میشود، و نه فقط یک رویکرد. همچنین، با کنار گذاشتن اکثر مطالعات تیممحور، ممکن است شواهد مهمی را از دست داده باشیم، مگر اینکه نقش OT به وضوح شرح داده شده بود.
برای درک کامل تاثیر OT بر افراد مبتلا به MS، انجام مطالعات بیشتری مورد نیاز است.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
این شواهد براساس جستوجوهایی است که در نوامبر 2024 انجام شدند.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
ارزیابی مزایا و خطرات مداخلات کاردرمانی برای بهبود عملکرد روزانه، مشارکت و کیفیت زندگی در افراد مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس.
روشهای جستوجو
ما هفت بانک اطلاعاتی کتابشناختی (bibliographic) الکترونیکی را تا نوامبر 2024 جستوجو کردیم. همچنین منابع علمی خاکستری (grey literature) و پایگاههای ثبت کارآزماییها را جستوجو کردیم.
نتیجهگیریهای نویسندگان
کاردرمانی ممکن است عملکرد روزانه و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت روانی را پساز مداخله، صرفنظر از مداخله مقایسهای، بهبود بخشد. این مزایای بالقوه ممکن است در میانمدت برای عملکرد روزانه (در مقایسه با مراقبتهای معمول) و برای کیفیت زندگی مرتبط با سلامت روانی (در مقایسه با کنترل فعال) ادامه داشته باشند. تاثیرات بلندمدت آن نامشخص است.
شواهد پراکنده نشان میدهد که کاردرمانی در مقایسه با گروههای مقایسه فعال، ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر کیفیت زندگی مرتبط با سلامت فیزیکی داشته باشد.
ما هیچ شواهدی را در مورد عوارض جانبی کاردرمانی پیدا نکردیم.
تاثیرات تجمعی نیاز به تفسیر محتاطانه دارند، زیرا ناهمگونی مداخله و حذف مطالعات چندرشتهای بدون دادههای جداگانه برای کاردرمانی، اطمینان ما را در مورد شواهد محدود میکند.
برای رسیدن به نتیجهگیریهای قطعی در مورد تاثیرات کاردرمانی برای افراد مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس، انجام مطالعات آینده با طراحی قوی و ارزیابی سیستماتیک پیامد مورد نیاز است.
حمایت مالی
کمکهزینه تحقیقاتی بنیاد الیزابت کاسون (Elizabeth Casson Trust Research Grant)_2022 (بریتانیا)؛ هیئت تحقیقات سلامت (Health Research Board) (ایرلند) و آژانس سلامت عمومی HSC (کمکهزینه ESI-2021-001) از طریق Evidence Synthesis/Cochrane Ireland
ثبت
DOI پروتکل: 10.1002/14651858.CD015371
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.