پیامهای کلیدی
-
براساس شواهد موجود، مزایا و خطرات نسبی انواع مختلف جراحی برای درمان افراد مبتلا به پیرچشمی (presbyopia) (مشکلات در خواندن یا دید نزدیک) در سه تا شش ماه پساز درمان نامشخص است. هیچ اطلاعاتی در مورد تاثیرات مداخله فراتر از شش ماه پساز درمان وجود نداشت.
-
هیچ مطالعهای به تعادل هزینهها و میزان اثربخشی درمانهای مختلف نپرداخت.
-
مطالعات آینده با طراحی خوب میبایست مزایا و خطرات بلندمدت انواع مختلف جراحی را برای بهبود بینایی در افراد مبتلا به پیرچشمی بررسی کنند. آنها همچنین باید تاثیر درمان را بر تندرستی، توانایی تمایز میان تفاوتهای کوچک در نور و تاریکی (حساسیت کنتراست) و اختلالات بینایی ارزیابی کنند.
پیرچشمی چیست؟
پیرچشمی به ناتوانی چشم در تمرکز در فواصل مختلف اشاره دارد که با افزایش سن رخ میدهد. افراد مبتلا به پیرچشمی به تدریج توانایی دیدن واضح را در فواصل نزدیک (مثلا مطالعه) یا در فواصل متوسط (مانند استفاده از کامپیوتر) از دست میدهند. این وضعیت در نهایت همه را تحت تاثیر قرار میدهد و صرفنظر از سواد یا حرفه آنها، ممکن است بر تندرستی آنها بهطور قابل توجهی تاثیر بگذارد.
پیرچشمی چگونه درمان میشود؟
اصلاح بینایی برای پیرچشمی شامل استفاده از عینک یا لنزهای تماسی برای بهبود بینایی در فواصل نزدیک و متوسط است. بااینحال، این رویکردها محدودیتهایی دارند و ممکن است برای همه مناسب نباشند. این کاستیها، بههمراه نیازهای بینایی فزاینده برای انجام وظایف در فواصل نزدیک و متوسط، منجر به توسعه چندین گزینه جراحی برای اصلاح پیرچشمی شده است. اکثر انواع جراحیهای موجود، شکل قرنیه (لایه بیرونی شفافی که جلوی چشم را میپوشاند) را تغییر میدهند یا لنز طبیعی داخل چشمی را با یک لنز مصنوعی که بهعنوان لنز داخل چشمی (intraocular lens; IOL) شناخته میشود، جایگزین میکنند.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
هدف ما آن بود که بدانیم تفاوتی در اثربخشی و بیخطری میان گزینههای جراحی موجود برای اصلاح بینایی در فاصله نزدیک (یعنی در 40 سانتیمتر از چشم) و فاصله متوسط (یعنی در 63 تا 80 سانتیمتر از چشم) وجود دارد یا خیر، و اینکه یک یا چند درمان منجر به بهبودی در تندرستی افراد مبتلا به پیرچشمی میشود یا خیر. ما همچنین خواستیم مقایسههای مربوط به هزینههای گزینههای مختلف جراحی را برای درمان پیرچشمی جمعبندی کنیم.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که گزینههای جراحی را برای افراد مبتلا به پیرچشمی مقایسه کردند. نتایج گزارششده را جمعبندی کرده و میزان اطمینان خود را به شواهد، براساس عواملی مانند روشهای مطالعه و تعداد افراد تحت درمان، رتبهبندی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما چهار مطالعه مرتبط را پیدا کردیم. این مطالعات در کرواسی، مصر و ترکیه انجام شدند و 300 بیمار (600 چشم) مبتلا به پیرچشمی بدون آبمروارید یا مشکلات دیگر را تحت درمان قرار دادند. هیچیک از مطالعات شامل افرادی با سابقه جراحی قرنیه یا داخل چشمی نبودند. دو مطالعه به مدت سه ماه و دو مطالعه به مدت شش ماه ادامه داشتند. یک مطالعه گزارش داد که هیچ حمایت مالی را دریافت نکرده و هیچ تضاد منافع مالی نداشته است؛ دیگر مطالعات این اطلاعات را ارائه ندادند. هیچ مطالعهای جنبههای هزینه درمانهای جراحی را برای پیرچشمی ارزیابی نکرد.
دو مطالعه، کاشت دو IOL مختلف را با هم مقایسه کردند؛ یک مورد کاشت IOL را در مقابل جراحی انکساری قرنیه (یعنی یک تکنیک جراحی که از لیزر برای اصلاح قرنیه استفاده میکند)؛ و دیگری جراحی انکساری اصلاحشده قرنیه را در مقابل جراحی انکساری مرسوم قرنیه مقایسه کرد.
نتایج اصلی
ما نتوانستیم نتایج چهار مطالعه را با هم ترکیب کنیم زیرا هر مطالعه از درمانهای متفاوتی استفاده کرد و تاثیرات آن را در زمانهای مختلفی پساز جراحی ارائه دادند.
در یک مطالعه، افرادی که تحت جراحی انکساری قرنیه قرار گرفتند، نسبت به افرادی که تحت جراحی کاشت IOL قرار گرفتند، احتمال کمتری داشت که شش ماه پساز جراحی هنوز برای فواصل متوسط به عینک نیاز داشته باشند. بااینحال، افرادی که جراحی انکساری قرنیه را انجام دادند نیز جوانتر بودند، بنابراین انتظار میرفت که پیرچشمی شدیدتری نداشتند و بنابراین بینایی متوسط بهتری داشته باشند.
از آنجاییکه اکثر مطالعات تاثیر بر تندرستی، حساسیت کنتراست یا اختلالات بینایی را گزارش نکردند، در مورد چگونگی تاثیر انواع مختلف جراحی بر این موارد مطمئن نیستیم. هیچ اطلاعاتی در مورد افراد مبتلا به پیرچشمی سودوفاکیک (pseudophakic presbyopia) (افرادی که عدسی طبیعی آنها با یک عدسی مصنوعی جایگزین شد تا دید دور را اصلاح کند اما دید نزدیک را اصلاح نمیکند، به همین دلیل بهعنوان IOL تککانونی شناخته میشود) یا افرادی که قبلا جراحی انکساری قرنیه را انجام دادند، وجود نداشت. یافتههای این مرور، نیاز به انجام تحقیقات بیشتر را در این زمینه در مورد گزینههای جراحی فعلی و مقایسه نتایج در دورههای پیگیری طولانیتر برجسته میکند.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
ما به شواهد اطمینان کمی داریم زیرا مشخص نبود مطالعات چگونه انجام شدند و به این دلیل که ما فقط یک مطالعه مرتبط را برای هر مقایسه زوجی (pairwise comparison) از گزینههای جراحی پیدا کردیم.
شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
این شواهد تا 29 فوریه 2024 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
هدف اصلی، مقایسه اثربخشی و بیخطر بودن مداخلات جراحی برای افراد مبتلا به پیرچشمی بود؛ هدف ثانویه، تهیه یک تفسیر اقتصادی مختصر بود که ارزیابیهای اقتصادی مرتبط را از مقایسه مداخلات جراحی مختلف، جمعبندی کند.
روشهای جستوجو
پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین، MEDLINE؛ Embase، دو بانک اطلاعاتی دیگر، و پایگاههای ثبت کارآزمایی را در 29 فوریه 2024 جستوجو کردیم.
نتیجهگیریهای نویسندگان
دادههای موجود به پیامدهای کوتاهمدت (سه ماه) و میانمدت (شش ماه) محدود بودند و شواهدی را با قطعیت پائین یا بسیار پائین ارائه دادند. اطلاعات کمی در مورد کیفیت زندگی، CS دوچشمی یا عوارض جانبی چشمی گزارش شدند؛ هیچ مطالعهای به جنبههای اقتصادی مداخلات نپرداخت.
حمایت مالی
این مرور کاکرین هیچ منبع پشتیبانی داخلی نداشت. منابع خارجی: موسسه ملی چشم، موسسات ملی سلامت، ایالات متحده آمریکا؛ آژانس سلامت عمومی، بریتانیا؛ دانشگاه کوئینز بلفاست، بریتانیا.
ثبت
پروتکل (2023): doi.org/10.1002/14651858.CD015711
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.