مزایا و خطرات بلندمدت انواع مختلف جراحی کاهش وزن (که به آن جراحی متابولیک و باریاتریک نیز گفته میشود) برای درمان چاقی و دیابت نوع 2 در بزرگسالان چه هستند؟
پیامهای کلیدی
-
در افراد چاق و مبتلا به دیابت نوع 2، بایپس معده (یعنی بایپس Roux-en-Y معده و بایپس تک-آناستوموزی معده) ممکن است برای بهبود وزن بدن، اندازه دور کمر، وضعیت دیابت نوع 2 و سطح قند خون در بلندمدت حداقل پنج سال پساز جراحی مفید باشد، اما در مورد بایپس تک-آناستوموزی معده، در مورد نتایج بسیار نامطمئن هستیم.
-
مشخص نیست که روشهای مختلف جراحی بر خطراتی مانند عوارض جانبی جدی سلامت و مرگومیر به هر دلیلی حداقل پنج سال پساز جراحی تاثیری دارند یا خیر.
-
انجام مطالعات بزرگتر و با طراحی خوب ممکن است به کاهش عدم قطعیتهای موجود و افزایش اطمینان ما به یافتهها کمک کنند.
چاقی و دیابت نوع 2 چه هستند؟
چاقی وضعیتی است که در آن ذخایر چربی زیادی وجود دارد که میتواند به سلامت آسیب برساند. در دیابت نوع 2، بدن در کنترل سطح قند خون مشکل دارد زیرا هورمون انسولین بهدرستی کار نمیکند. دیابت نوع 2 اغلب در افراد چاق رخ میدهد و هر دو بیماری، خطر مرگ زودرس و دیگر مشکلات سلامت را مانند بیماریهای قلبیعروقی، افزایش میدهند.
چاقی و دیابت نوع 2 چگونه درمان میشوند؟
مداخلات سبک زندگی مانند تغذیه، ورزش و برنامههای رفتاری، همراه با داروها، اغلب ابتدا برای کاهش وزن و بهبود وضعیت دیابت استفاده میشوند. وقتی این روشها بهخوبی جواب ندهند، جراحی متابولیک و جراحی چاقی ممکن است بهعنوان یک گزینه درمانی کمکی در نظر گرفته شوند. انواع مختلفی از جراحی چاقی وجود دارند:
-
باندینگ معده (gastric (stomach) banding)؛
-
اسلیو معده (gastric sleeve) (برداشتن بخشی از معده)؛
-
بایپس Roux-en-Y معده (RYGB)؛
-
بایپس تک-آناستوموزی (one-anastomosis) معده یا مینی-بایپس معده؛
-
چین دادن معده (gastric plication) (تا کردن برای کوچکتر کردن معده)؛
-
ایجاد انحراف بیلیوپانکراتیک (biliopancreatic diversion) با سوئیچ دوازدهه.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
-
بیخطرترین و مفیدترین انواع مختلف جراحی، با مقایسه آنها با یکدیگر و با سبک زندگی و درمان دارویی، با توجه به مزایا و خطرات بلندمدت (حداقل 5 سال پیگیری)، کدام هستند.
-
این روشهای جراحی، وزن بدن، اندازه دور کمر، وضعیت دیابت نوع 2، سطح قند خون در بلندمدت و کیفیت زندگی را حداقل پنج سال پساز جراحی بهبود میبخشند یا خیر.
-
جراحی در این دوره تاثیری بر عوارض جدی و ناخواسته سلامت، مرگومیر به هر دلیلی و عوارض دیابت نوع 2 میگذارد یا خیر.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که شامل افراد مبتلا به چاقی و دیابت نوع 2 بودند. ما مطالعاتی را وارد کردیم که حداقل دو روش جراحی مختلف را، یا جراحی را با سبک زندگی و درمان دارویی، مقایسه کردند. ما تمام درمانها را با استفاده از روشی به نام متاآنالیز شبکه (network meta-analysis) جمعبندی و مقایسه کردیم و میزان اطمینان خود را به نتایج براساس عواملی مانند روشهای انجام مطالعه و حجمنمونه، ارزیابی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما 18 مطالعه را، شامل 15,282 فرد مبتلا به چاقی و دیابت نوع 2، شناسایی کردیم. در 13 مورد از این مطالعات (شامل 911 نفر)، شرکتکنندگان بهصورت تصادفی به دو یا چند گروه درمانی اختصاص یافتند. این بهترین راه برای اطمینان از این است که گروههای افراد، مشابه هستند. پنج مطالعه (با 14,371 نفر) از دادههای مشاهدهای «همزمان (real-life)» استفاده کردند. این مطالعات، روشهای جراحی را مانند باند معده، اسلیو معده، بایپس Roux-en-Y معده، بایپس معده با یک آناستوموز و پلیسه معده بررسی کردند. ما به این نتیجه رسیدیم که:
-
بایپس Roux-en-Y معده در مقایسه با تغییر سبک زندگی و درمان دارویی در بلندمدت، ممکن است وزن بدن را بهبود بخشد و احتمالا اندازه دور کمر را کاهش دهد.
-
بایپس تک-آناستوموزی معده و تا حد کمتری، اسلیو معده، نیز ممکن است وزن بدن و اندازه دور کمر را کاهش دهند، اما در مورد نتایج بسیار نامطمئن هستیم.
-
بایپس Roux-en-Y معده، بایپس معده با یک آناستوموز، اسلیو معده و باند معده ممکن است وضعیت دیابت نوع 2 را بهبود بخشند، اما در مورد نتایج بسیار نامطمئن هستیم.
-
مشخص نیست که انواع جراحی بر عوارض جدی سلامت یا مرگومیر ناشی از هر علتی، تاثیری دارند یا خیر.
-
بایپس Roux-en-Y معده در مقایسه با درمانهای غیرجراحی ممکن است عوارض دیابت نوع 2 را در بلندمدت کاهش دهد، اما در مورد نتایج آن بسیار نامطمئن هستیم.
-
بایپس Roux-en-Y معده در مقایسه با درمانهای غیرجراحی ممکن است سطح قند خون را بهبود بخشد.
-
بایپس تک-آناستوموزی معده و اسلیو معده نیز ممکن است سطح قند خون را بهبود بخشند، اما در مورد نتایج بسیار نامطمئن هستیم.
-
RYGB و SG نسبت به درمانهای غیرجراحی ممکن است منجر به افزایش بیشتری در سطح کیفیت زندگی مرتبط با سلامت شوند، اما باز هم، در مورد نتایج بسیار نامطمئن هستیم.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
میزان اعتماد ما به شواهد اغلب در سطح پائین تا بسیار پائین است زیرا مطالعات، فقط شامل تعداد کمی از افراد بودند و نتایج برخی از پیامدها، بهویژه عوارض جانبی جدی بر سلامت، مرگومیر به هر علتی و عوارض دیابت نوع 2، براساس حوادث بسیار کمی بودند. علاوهبر این، برای چندین روش، مطالعات کافی برای اطمینان از پیامدها وجود نداشت. لازم به ذکر است که رتبهبندی اطمینان ما به یافتهها فقط براساس مطالعاتی بود که در آنها شرکتکنندگان بهصورت تصادفی به گروهها اختصاص یافتند و شامل مطالعات مشاهدهای نبودند.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا جون 2024 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
بررسی مزایا و خطرات میانمدت و بلندمدت روشهای مختلف MBS در مقایسه با یکدیگر و با درمان غیرجراحی بر پیامدهای مرتبط با بزرگسالان مبتلا به چاقی و T2D، و دستیابی به یک رتبهبندی بالینی معنادار از این مداخلات با در نظر گرفتن کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) و مطالعات کوهورت.
روشهای جستوجو
ما MEDLINE؛ Cochrane CENTRAL؛ CINAHL؛ LILACS؛ BASE و همچنین پورتال جستوجوی WHO ICTRP و ClinicalTrials.gov را جستوجو کردیم. تاریخ آخرین جستوجوی ما در تمامی بانکهای اطلاعاتی، 25 جون 2024 بود. هیچ محدودیتی را از نظر زبان نگارش مقاله اعمال نکردیم.
نتیجهگیریهای نویسندگان
در افراد چاق و مبتلا به T2D، روشهای RYGB و OAGB و به میزان کمتر، SG ممکن است منجر به بهبودی طولانیمدت در وزن بدن، اندازه دور کمر، بهبودی نسبی T2D و HbA1c در مقایسه با LI/MT شوند. بااینحال، بهدلیل نتایج مبهم، میزان تاثیرات مداخلات، اغلب نامشخص یا بسیار نامشخص باقی میماند. برای دیگر پیامدها، بهویژه بهبودی کامل T2D؛ SAE، مرگومیر به هر علتی و عوارض T2D، شواهد عمدتا بسیار نامطمئن است، که بهدلیل تعداد کم شرکتکنندگان و رویدادها بود. هنگام تفسیر این یافتهها، باید توجه داشت که مطالعات کوهورت، آنطور که در ابتدا برنامهریزی شد، در ارزیابی قطعیت شواهد وارد نشدند، زیرا این مطالعات دارای خطر سوگیری بالا یا بحرانی ارزیابی شدند. انجام مطالعات بزرگتر و با طراحی خوب میتوانند به کاهش عدم قطعیتهای موجود و افزایش اطمینان ما به یافتهها کمک کنند.
حمایت مالی
این مرور کاکرین توسط وزارت آموزش و تحقیقات فدرال آلمان (BMBF) حمایت مالی شد (شماره کمک هزینه (grant number): 01KG2201).
ثبت
پروتکل (2024) DOI: https://doi.org/10.1002/14651858.CD015622
PROSPERO ID: CRD42023457363
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
