مزایا و خطرات درمان‌های زخم‌های سرد (تب‌خال (هرپس) لب) چه هستند؟

پیام‌های کلیدی

• کرم‌های آسیکلوویر (aciclovir) و پنسیکلوویر (penciclovir) در مقایسه با یک درمان غیرفعال (ساختگی)، احتمالا روند بهبودی در تب‌خال (هرپس یا زخم سرد (cold sore)) را تا حدود یک روز، بدون افزایش خطر در ایجاد عوارض جانبی، تسریع می‌کنند. هر دو کرم در مقایسه با یکدیگر ممکن است تاثیر مشابهی بر زمان لازم برای بهبودی و خطر مشابهی از منظر عوارض جانبی داشته باشند. قرص‌های آسیکلوویر در مقایسه با درمان غیرفعال ممکن است تفاوتی اندک تا عدم تفاوت را در زمان لازم برای بهبودی تب‌خال ایجاد کنند، اما قرص‌های والاسیکلوویر (valaciclovir) روند بهبودی را تا حدود یک روز تسریع می‌کنند.

• ایجاد عوارض جانبی بین درمان‌ها شایع نبودند.

• توافق بر سر مجموعه‌ای استاندارد از پیامدها در مطالعات تب‌خال، مقایسه تحقیقات را آسان‌تر می‌کند و به پزشکان در سراسر جهان کمک می‌کند تا درمان‌های بهتری را انتخاب کنند.

زخم‌های سرد چه هستند؟

زخم‌های سرد (که به‌عنوان تاول تب (fever blisters) یا تب‌خال لب (herpes labialis) نیز شناخته می‌شود) تاول‌های دردناکی هستند که در اطراف لب‌ها و دهان، توسط ویروس هرپس سیمپلکس ایجاد می‌شوند. آن‌ها شایع و مسری هستند و بسیاری از افرادی که به زخم‌های سرد مبتلا می‌شوند، بارها و بارها دچار آن می‌شوند. ناراحتی و خودآگاهی ناشی از زخم‌های سرد می‌توانند بر سلامت افراد تاثیر بگذارند. در برخی موارد، زخم‌های سرد درمان‌نشده می‌توانند منجر به بروز عوارض شدید شوند.

چه درمان‌هایی برای زخم‌های سرد وجود دارند؟

درمان‌های استاندارد برای زخم‌های سرد، جلوگیری از تکثیر ویروس است. این داروها شامل کرم‌های ضدویروسی هستند که مستقیما روی زخم مالیده می‌شوند (مانند آسیکلوویر و پنسیکلوویر) و قرص‌های ضد ویروسی خوراکی (مانند آسیکلوویر و والاسیکلوویر). درمان‌های دیگر کمتر در دسترس بوده یا هنوز در مرحله آزمایش قرار دارند.

ما به دنبال چه یافته‌ای بودیم؟

هدف ما آن بود که بدانیم کدام درمان‌ها برای زخم‌های سرد می‌توانند روند بهبودی را تسریع کرده و نشانه‌ها را تسکین بخشند. ما هم‌چنین ‌خواستیم بدانیم که درمان‌های تب‌خال، عوارض جانبی دارند یا خیر.

ما چه‌کاری را انجام دادیم؟

ما به دنبال مطالعاتی بودیم که درمان‌های تب‌خال را با درمان ساختگی (دارونما (placebo))، عدم درمان یا دیگر درمان‌های فعال در افرادی با سیستم ایمنی سالم که مبتلا به زخم‌های سرد می‌شوند، مقایسه کردند. داده‌های مطالعات را برای شناسایی الگوها و نتایج کلی ترکیب کردیم، و میزان اطمینان خود را به شواهد، براساس عواملی مانند روش‌های انجام و حجم‌نمونه‌های مطالعه، ارزیابی کردیم.

ما عمدتا به رایج‌ترین درمان‌های تب‌خال علاقه‌مند بودیم، اما شواهد را برای همه انواع درمان جمع‌آوری کردیم.

ما به چه نتایجی رسیدیم؟

ما 87 مطالعه را شامل 22,631 نفر (عمدتا زنان) وارد کردیم. این مطالعات در اروپا، آمریکای شمالی، استرالیا و آسیا انجام شدند و در مجموع 58 روش درمانی را آزمایش کردند. طول مدت مطالعات متفاوت بود، اما بیشتر آن‌ها افراد را در طول یک دوره تب‌خال دنبال کردند.

اکثر مطالعات (84 از 87 مورد) مدت زمان لازم برای بهبودی تب‌خال را گزارش کردند. کمی بیش‌از نیمی از مطالعات (49 مطالعه) اطلاعاتی را در مورد عوارض جانبی جدی که باعث توقف درمان در افراد شدند، ارائه دادند، و 58 مطالعه اطلاعاتی را در مورد عوارض جانبی خفیف یا متوسط ​​​​گزارش کردند.

صنعت داروسازی 43 مورد از این مطالعات را تامین مالی کرد، سازمان‌های غیرانتفاعی بودجه 25 مورد را تامین کردند، یک مطالعه عدم دریافت بودجه را گزارش کرد و 18 مطالعه منبع تامین مالی خود را گزارش نکردند.

نتایج اصلی

ما، علاوه‌بر زمان لازم برای بهبودی و عوارض جانبی، به این موضوع نیز علاقه‌مند بودیم که چگونه درمان‌ها بر بهبود نشانه‌ها، شدت تب‌خال و شدت درد تاثیر می‌گذارند. بااین‌حال، هیچ مطالعه‌ای نتایجی را در مورد رایج‌ترین درمان‌ها ارائه نداد که بتوانیم برای این پیامدها آنالیز کنیم.

کرم‌های ضدویروسی در مقایسه با دارونما

در مقایسه با دارونما:

• کرم آسیکلوویر احتمالا زمان لازم برای بهبودی تب‌خال را تا حدود یک روز تسریع می‌کند (شواهد از 7 مطالعه با 3475 نفر)، بدون آنکه افزایش خطر عوارض جانبی جدی (9 مطالعه، 6574 نفر) یا عوارض جانبی خفیف یا متوسط ​​(8 مطالعه، 6525 نفر) را در پی داشته باشد؛

• کرم پنسیکلوویر احتمالا زمان لازم برای بهبودی تب‌خال را تا حدود یک روز (1 مطالعه، 528 نفر) تسریع می‌کند، بدون آنکه خطر عوارض جانبی جدی یا عوارض جانبی خفیف یا متوسط ​​(2 مطالعه، 3598 نفر) را افزایش دهد.

قرص‌های ضدویروسی در مقایسه با دارونما

در مقایسه با دارونما:

• قرص‌های آسیکلوویر ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر زمان لازم برای بهبودی تب‌خال داشته باشند (1 مطالعه، 145 نفر)؛

• قرص‌های والاسیکلوویر روند بهبودی را تا حدود یک روز تسریع می‌کنند (2 مطالعه، 1218 نفر).

مطالعه آسیکلوویر اطلاعاتی را در مورد عوارض جانبی ارائه نکرد. هیچ عارضه جانبی جدی در مطالعات والاسیکلوویر رخ نداد و تعداد افراد مبتلا به عوارض جانبی خفیف یا متوسط ​​در مواردی که والاسیکلوویر مصرف کردند و افراد گروه دارونما، مشابه بود (2 مطالعه، 1856 نفر).

کرم پنسیکلوویر در مقایسه با کرم آسیکلوویر

کرم پنسیکلوویر و کرم آسیکلوویر ممکن است تاثیرات مشابهی بر زمان لازم برای بهبودی و خطر مشابهی از عوارض جانبی خفیف یا متوسط ​​داشته باشند (1 مطالعه، 225 نفر). هیچ عارضه جانبی جدی در این مطالعه رخ نداد.

کرم آسیکلوویر در مقایسه با قرص آسیکلوویر

ما علاقه‌مند به مقایسه تاثیر کرم آسیکلوویر و قرص‌های آسیکلوویر بودیم، اما هیچ مطالعه‌ای را نیافتیم که آن‌ها را با هم مقایسه کرده باشد.

محدودیت‌های شواهد چه هستند؟

ما به اکثر شواهد مربوط به درمان‌های شایع تب‌خال، اطمینان متوسط ​​یا اندک داریم، عمدتا به این دلیل که مطالعات کوچک بودند. درمان‌های جدیدتر مانند فتودینامیک‌درمانی، لیزردرمانی، پچ‌های زینک و پروپولیس موضعی ممکن است مزایای بیشتری را ارائه دهند، اما شواهد محدودی از آن‌ها پشتیبانی می‌کنند.

اغلب مطالعات شامل بزرگسالان بودند، بنابراین در مورد چگونگی عملکرد این درمان‌ها در کودکان اطمینان کمتری داریم. علاوه‌بر این، مطالعات کمی در کشورهای شرق آسیا و در کشورهای کم‌درآمد انجام شدند.

این شواهد تا چه زمانی به‌روز است؟
این مرور شامل مطالعات منتشرشده تا 23 سپتامبر 2025 است.