آیا کاهش دمای بدن اهداکنندگان پس‌از مرگ مغزی، کیفیت اعضای پیوندی را بهبود می‌بخشد؟

پیام‌های کلیدی

• پائین آوردن دمای بدن اهداکنندگان در بخش مراقبت‌های ویژه پیش‌از بازیابی اعضا ممکن است زمان آغاز عملکرد عضو را در فرد گیرنده بهبود نبخشد.

• کاهش دمای بدن اهداکنندگان ممکن است تعداد اندام‌هایی را که می‌توانند برای پیوند استفاده شوند، کاهش ندهد یا باعث مشکلات ایمنی (مانند مشکلات قلبی) نشود.

• میزان بقای یک سال عضو پیوندی فقط توسط سه مورد از چهار مطالعه گزارش شد. کیفیت زندگی و بیماری قلبی برای دریافت‌کنندگان در 12 ماه در هیچ‌یک از مطالعات گزارش نشدند. معیارهای کلیدی مرتبط با اندام‌ها در 12 ماه (مثلا قلب: عملکرد قلب؛ پانکراس: نیاز به انسولین) گزارش نشدند.

پیوند عضو توپُر چیست؟

پیوند عضو توپُر (solid organ transplantation) یک عمل جراحی است که در آن یک عضو توپُر (کلیه، قلب، کبد، ریه یا لوزالمعده) از یک فرد - اهداکننده (donor) - به فرد دیگری - گیرنده (recipient) - منتقل می‌شود. این روش، درمان مطلوب برای افرادی است که با نارسایی اندام در مرحله نهایی زندگی می‌کنند. بااین‌حال، هم‌چنان کمبود اعضای بدن ایده‌آل برای اهدا وجود دارد. بسیاری از اعضا از افرادی که دچار مرگ مغزی شده‌اند (که در آن فرد دچار از دست دادن دائمی و برگشت‌ناپذیر عملکرد مغز می‌شود) در بخش مراقبت‌های ویژه گرفته می‌شوند. فرایند مرگ مغزی به‌عنوان عاملی شناخته می‌شود که باعث آسیب قابل توجهی به اندام‌ها می‌شود. بنابراین، تلاش‌ها برای مطلوب ساختن مراقبت از این اهداکنندگان باید به حداکثر برسد تا بهترین پیامدها و عملکرد پیوند در گیرندگان پیوند حاصل شود.

چرا دمای بدن اهداکنندگان را پائین می‌آورند، و چگونه این کار انجام می‌شود؟

کاهش دمای بدن اهداکنندگان به پائین‌تر از دمای مرکزی بدن (< 35.5 درجه سانتی‌گراد) ممکن است فرایندهای بدن را کُند کند، و به سالم ماندن اندام‌ها تا زمان بازیابی و پیوند کمک کند. این روش می‌تواند در بخش مراقبت‌های ویژه، در حد فاصل زمان مرگ مغزی تا اهدای عضو انجام شود. کاهش دمای بدن می‌تواند با فراهم کردن امکان خنک شدن خودبه‌خودی بدن اهداکنندگان تا رسیدن به دمای هدف، استفاده از پنکه، کیسه یخ یا سیستم‌های خنک‌کننده خارجی خاص برای کاهش دمای بدن اهداکننده، یا شست‌وشوی مثانه، استفاده از خطوط خنک‌کننده تهاجمی یا گازهای مرطوب کنترل‌شده با دما که در طول تهویه برای رسیدن به دمای مرکزی مطلوب استفاده می‌شوند، حاصل شود. درجه هیپوترمی‌درمانی را می‌توان به‌صورت خفیف (34.0°C تا 35.5°C)، متوسط (32.0°C تا 33.9°C)، نسبتا عمیق (30.0°C تا 31.9°C) و عمیق (< 30°C) طبقه‌بندی کرد.

ما به دنبال چه یافته‌ای بودیم؟

ما ‌خواستیم بدانیم که کاهش دمای بدن اهداکنندگان، اندام‌ها را سالم‌تر می‌کند و پیامدهای مربوط به گیرندگان را پس‌از پیوند عضو بهبود می‌بخشد یا خیر. ما موارد زیر را بررسی کردیم:

• چه مدت پس‌از اهدای عضو، اعضای بدن شروع به فعالیت کردند؛

• پیوند موفقیت‌آمیز بود یا خیر؛

• گیرنده زنده ماند یا خیر (و برای چه مدت).

ما چه‌کاری را انجام دادیم؟

ما به دنبال مطالعاتی بودیم که ارزیابی کردند کاهش دمای بدن اهداکنندگان موثر بود و باعث بروز عوارض جانبی شد یا خیر. اهداکنندگان در این مطالعات می‌بایست دچار از دست دادن برگشت‌ناپذیر تمام عملکردهای کل مغز یا از دست دادن برگشت‌ناپذیر ظرفیت هوشیاری و از دست دادن برگشت‌ناپذیر توانایی تنفس شده بودند. گیرندگان باید اعضای توپُر را مانند کلیه، قلب، کبد، ریه یا لوزالمعده دریافت کرده بودند. مطالعات می‌توانستند در هر کشوری انجام شده باشند.

ما به چه نتایجی رسیدیم؟

ما چهار مطالعه را با 2096 اهداکننده شناسایی کردیم که به بررسی تاثیر کاهش دمای بدن اهداکنندگان پیش‌از پیوند پرداختند. دو مطالعه پیوند کلیه، و دو مطالعه چندین اندام توپُر (کلیه، کبد، ریه، قلب، لوزالمعده) را بررسی کردند. مطالعات در ایالات متحده و فرانسه انجام شدند.

پیوند کلیه

کاهش دمای بدن اهداکنندگان در مقایسه با نگه‌داشتن آن‌ها در دمای طبیعی بدن:

• ممکن است مدت زمان لازم را برای شروع به کار کلیه‌های پیوندی کاهش ندهد (4 مطالعه، 3015 گیرنده)؛

• ممکن است هیچ تفاوتی را در بقای کلیه پیوندی یک سال پس‌از پیوند ایجاد نکند (3 مطالعه، 2075 گیرنده)؛

• ممکن است هیچ تفاوتی را در تعداد گیرندگان کلیه که یک سال پس‌از پیوند زنده ماندند، ایجاد نکند (1 مطالعه، 526 گیرنده).

اندام‌های دیگر

کاهش دمای بدن اهداکنندگان در مقایسه با نگه‌داشتن آن‌ها در دمای طبیعی بدن:

• ممکن است زمان شروع به کار ریه‌های پیوندی را کاهش ندهد (1 مطالعه، 99 گیرنده)؛

• ممکن است زمان شروع به کار کبدهای پیوندی را کاهش ندهد (1 مطالعه، 262 گیرنده)؛

• بعید است که تعداد اعضای موجود را برای پیوند کاهش دهد (4 مطالعه، 4265 گیرنده).

کاهش دمای بدن اهداکنندگان در مقایسه با نگه‌داشتن آن‌ها در دمای طبیعی بدن ممکن است هیچ مشکلی را برای اهداکنندگان (مانند مشکلات قلبی) ایجاد نکند (3 مطالعه، اهداکنندگان 2015).

محدودیت‌های شواهد چه هستند؟

تعداد کم مطالعات بررسی‌شده، و اندام‌های اهدایی پیوندی، محدودیت‌های اصلی این مرور بودند. بقای یک سال عضو پیوندی فقط توسط سه مطالعه گزارش شدند. کیفیت زندگی و بیماری قلبی برای دریافت‌کنندگان در 12 ماه در هیچ‌یک از مطالعات گزارش نشدند. معیارهای کلیدی مرتبط با اندام‌ها در 12 ماه (مثلا قلب: عملکرد قلب؛ پانکراس: نیاز به انسولین) گزارش نشدند. بیشتر مطالعات بر اهداکنندگان و گیرندگان کلیه متمرکز بودند، و اطلاعات بسیار کمی در مورد دیگر اندام‌های توپُر وجود داشت.

این شواهد تا چه زمانی به‌روز است؟

این مرور تا سپتامبر 2025 به‌روز است.