مزایا و خطرات توقف یا ادامه مصرف داروهای DMARD (داروهای ضدروماتیسمی تعدیل‌کننده بیماری) در افراد مبتلا به آرتریت التهابی در نزدیکی زمان جراحی چیست؟

پیام‌های کلیدی

• یک درمان رایج برای آرتریت التهابی، مصرف دارویی است که سیستم ایمنی را تعدیل کرده و بنابراین التهاب را کاهش می‌دهد (disease-modifying anti-rheumatic drugs; DMARDs). توقف درمان DMARD در حوالی زمان جراحی برای درمان مفصل آسیب‌دیده ممکن است خطر شعله‌ور شدن بیماری (بدتر شدن نشانه‌ها) را در افراد افزایش دهد، اما ممکن است هیچ تفاوتی را در احتمال ابتلا به عفونت یا بروز یک عارضه جانبی پس‌از جراحی ایجاد نکند.

• انجام مطالعات بیشتری برای ارزیابی تاثیرات توقف یا ادامه مصرف داروهای DMARD بر فعالیت، عملکرد و کیفیت زندگی بیماری مورد نیاز است.

آرتریت التهابی چیست؟

آرتریت التهابی (شامل آرتریت روماتوئید، آرتریت پسوریاتیک و اسپوندیلوآرتریت محوری) یک بیماری مزمن (دائمی) است که باعث التهاب غیرطبیعی در مفاصل، رباط‌ها (بافت همبند) و تاندون‌ها (که عضله را به استخوان متصل می‌کنند) شده و در نتیجه درد، سفتی، تورم و از دست دادن عملکرد ایجاد می‌شود. این یک بیماری پیشرونده است، که اگر کنترل نشود، ممکن است منجر به آسیب برگشت‌ناپذیر مفاصل، اختلال قابل توجه در عملکرد و کیفیت زندگی و ناتوانی در کار شود.

آرتریت التهابی چگونه درمان می‌شود؟

آرتریت التهابی با داروهایی به نام «داروهای ضدروماتیسمی تعدیل‌کننده بیماری» یا «DMARDs» درمان می‌شود که التهاب را کنترل می‌کنند، در نتیجه نشانه‌ها (درد، تورم یا سفتی) را کاهش داده و از آسیب مفاصل پیشگیری می‌کنند.

بااین‌حال، از آنجایی‌که داروهای DMARDها سیستم ایمنی را تغییر می‌دهند، ممکن است خطر عفونت، از جمله عفونت‌های محل جراحی را نیز افزایش دهند.

ما به دنبال چه یافته‌ای بودیم؟

هدف ما آن بود که شواهدی را در مورد مزایا و خطرات توقف مصرف DMARDها در مقایسه با ادامه مصرف آن‌ها در حوالی زمان جراحی در افراد مبتلا به آرتریت التهابی کسب کنیم. ما موارد زیر را بررسی کردیم:

• شعله‌ور شدن (بدتر شدن نشانه‌ها یا افزایش فعالیت بیماری)

• عفونت‌های پس‌از جراحی

• عفونت در مفصل مصنوعی (پروتز)

• نمره فعالیت بیماری (از پرسش‌نامه‌ها)

• عملکرد (اندازه‌گیری با پرسش‌نامه)

• عوارض جانبی (مانند مشکلات زخم یا عوارض ناشی از جراحی)

ما چه‌کاری را انجام دادیم؟

ما به دنبال مطالعاتی بودیم که تاثیرات توقف یا ادامه مصرف DMARDها را پیش و پس‌از جراحی بررسی کردند. افراد شرکت‌کننده در این مطالعات می‌بایست بزرگسالان مبتلا به آرتریت التهابی ‌بودند. آن‌ها می‌توانستند تحت هر نوع جراحی به‌جز جراحی‌های اورژانسی یا برنامه‌ریزی نشده قرار گرفته باشند.

نتایج آن‌ها را مقایسه و جمع‌بندی کرده، و سطح اعتماد خود را به شواهد، براساس عواملی مانند روش‌های انجام و حجم نمونه مطالعه، رتبه‌بندی کردیم.

ما به چه نتایجی رسیدیم؟

ما سه مطالعه را با 306 بیمار شناسایی کردیم. همه بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید بودند و بیش‌از 10 سال از داروهای DMARD مصنوعی (ساخت انسان) متداول استفاده می‌کردند. همگی تحت جراحی ارتوپدی از پیش برنامه‌ریزی شده، یعنی جراحی روی استخوان‌ها، مفاصل و تاندون‌ها، قرار گرفتند. میانگین سنی آن‌ها 56 سال، و 83% آن‌ها زن بودند. مطالعات در فرانسه، انگلستان و ژاپن انجام شدند. یک کارآزمایی دریافت بودجه را از یک بنیاد غیرمرتبط با اهداف تجاری گزارش کرد و دو مطالعه دیگر منابع مالی خود را گزارش نکردند.

نتایج اصلی

در مقایسه با ادامه مصرف داروهای DMARD در طول جراحی:

• توقف مصرف دارو ممکن است خطر شعله‌ور شدن نشانه‌ها را افزایش دهد: با توقف مصرف داروهای DMARD حین جراحی، در مقایسه با افرادی که مصرف DMARDها را ادامه دادند، 37% افراد بیشتری دچار شعله‌ور شدن یا بدتر شدن فعالیت بیماری زمینه‌ای شدند (2 مطالعه، 224 بیمار). از هر 100 بیماری که مصرف داروهای DMARD را ادامه دادند، هیچ‌کدام عود بیماری را گزارش نکردند، در مقایسه با 37 مورد از هر 100 بیماری که مصرف داروهای DMARD را متوقف کردند؛

• توقف مصرف دارو ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر عفونت‌های پس‌از جراحی داشته باشد: 0% افراد کمتری با توقف مصرف داروهای DMARD دچار عفونت‌های پس‌از جراحی شدند (3 مطالعه، 306 بیمار). از هر 100 بیماری که مصرف DMARDها را ادامه دادند، 3 مورد دچار عفونت پس‌از جراحی شدند، در مقایسه با 3 مورد از هر 100 بیماری که مصرف DMARDها را متوقف کردند.

• فقط یک مطالعه (64 بیمار) عفونت‌های مفصلی پس‌از جراحی را گزارش کرد، و هیچ عفونتی در افرادی که مصرف DMARDها را ادامه دادند یا متوقف کردند، مشاهده نشد.

• توقف مصرف دارو ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر کل عوارض جانبی ، مانند مشکلات زخم (3 مطالعه، 306 بیمار) یا عوارض جانبی جدی ، مانند نیاز به جراحی یا اقدامات بیشتر (2 مطالعه، 242 بیمار) داشته باشد؛ 9% افراد بیشتری یک عارضه جانبی و 2% افراد بیشتری یک عارضه جانبی جدی را هنگام توقف مصرف DMARDها گزارش کردند.

محدودیت‌های شواهد چه هستند؟

ما به شواهد اطمینان کمی داریم زیرا فقط سه مطالعه را یافتیم و افراد حاضر در این مطالعات از نوع درمانی که دریافت ‌کردند، آگاه بودند. این امر ممکن است بر گزارش آن‌ها از شعله‌ور شدن بیماری، عوارض جانبی و عوارض جدی جانبی تاثیر بگذارد، اما احتمالا بر نحوه گزارش عفونت‌های پس‌از جراحی تاثیری ندارد. هیچ‌یک از مطالعات، عفونت‌های مفصل مصنوعی، فعالیت و عملکرد بیماری را اندازه‌گیری نکردند، بنابراین ما نمی‌دانیم که توقف مصرف DMARDها در حوالی زمان جراحی چه تاثیری بر آن‌ها دارد. ما مطالعاتی را فقط در مورد یک نوع DMARD یافتیم.

این شواهد تا چه زمانی به‌روز است؟

شواهد تا 24 مارچ 2025 به‌روز ‌است.

یادداشت سردبیری: این مطالعه، یک مرور سیستماتیک پویا (living systematic review) است. ما تقریبا سالانه به دنبال شواهد جدید جست‌وجو کرده و هنگامی که شواهد جدید مرتبط شناسایی شدند، این مرور را به‌روزرسانی می‌کنیم. لطفا برای بررسی وضعیت فعلی این مرور به بانک اطلاعاتی مرورهای سیستماتیک کاکرین (Cochrane Database of Systematic Reviews) مراجعه کنید.