پیامهای کلیدی
-
مکمل ید، توانایی تفکر (عملکرد شناختی) را اندکی بهبود میبخشد و ممکن است تاثیری اندک تا عدم تاثیر بر رشد (وزن) در کودکان و نوجوانان داشته باشد. هیچیک از مطالعات عوارض جانبی را گزارش نکردند.
-
مکمل ید احتمالا باعث کاهش تولید ناکافی هورمونهای تیروئید (کمکاری تیروئید)، و خطر مرگومیر نوزادان در مناطقی با میزان بالای مرگومیر نوزادان میشود. ما در مورد تاثیر آن بر کاهش بزرگ شدن غده تیروئید (گواتر) مطمئن نیستیم.
-
مطالعات آینده باید بر مناطق یا جمعیتهایی تمرکز کنند که کمبود ید میتواند در آنها مشکلساز باشد و کودکانی را از سطوح اجتماعیاقتصادی پائینتر نیز دربرگیرند. آنها باید دوزهای بالاتر ید را که در دورههای طولانیتر درمان و پیگیری تجویز میشوند، بررسی کنند.
ید چیست، و چرا اهمیت دارد؟
ید یک ماده معدنی است که برای ساخت هورمونهای تیروئید استفاده میشود، که برای رشد طبیعی بدن و مغز ضروری هستند. با توجه به نقش ید در رشدوتکامل انسان، دریافت کافی آن توسط کودکان از اهمیت ویژهای برخوردار است. کمبود ید در کودکان میتواند منجر به تاخیر در رشدوتکامل سیستم عصبی مرکزی، ناتوانی ذهنی، مرگومیر نوزاد و بزرگ شدن غده تیروئید (گواتر) شود.
منابع اصلی ید در رژیم غذایی عبارتند از نمک یددار، غذاهای دریایی، غلات حاصل از خاکهای غنی از ید، و لبنیات. مکمل ید میتواند بهصورت ترکیبی از ید و روغن گیاهی (روغن حاوی ید) که فقط یکبار یا سالانه به عضله تزریق میشود، یا بهصورت قرص، کپسول یا قطره یدید پتاسیم که با دوز کم روزانه یا هفتگی تجویز میشود، ارائه شود.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
ما خواستیم بدانیم که مصرف مکمل ید در مقایسه با دارونما (placebo) (درمان ساختگی)، منجر به کاهش اختلالات کمبود ید در کودکان و نوجوانان میشود یا خیر. ما همچنین خواستیم بدانیم که دریافت مکمل ید با عوارض جانبی همراه است یا خیر.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که مصرف مکمل ید را با دارونما در کودکان و نوجوانان در معرض خطر کمبود ید مقایسه کردند. نتایج مطالعات را مقایسه و جمعبندی کرده و میزان اطمینان خود را نسبت به شواهد، براساس عواملی مانند روشهای انجام و حجمنمونه مطالعه، رتبهبندی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما هشت مطالعه (2528 نفر) را یافتیم که به بررسی تاثیرات مصرف مکملهای پیشگیرانه ید در کودکان و نوجوانان پرداختند. مطالعات بین سالهای 1982 و 2009، عمدتا در مناطق کمدرآمد آلبانی، بنگلادش، کلمبیا، اندونزی، مالاوی، نیوزیلند و تانزانیا، انجام شدند. این مطالعات، مکمل ید را بهصورت خوراکی (بهتنهایی یا همراه با آهن در یک مطالعه) در مقابل دارونما مقایسه کردند.
مکمل ید در مقایسه با دارونما
-
مصرف مکمل ید در مقایسه با دارونما (1 مطالعه، 166 نفر) منجر به افزایش اندک در توانایی تفکر (عملکرد شناختی) میشود.
-
مکمل ید در مقایسه با دارونما ممکن است منجر به تفاوتی اندک تا عدم تفاوت در وزن کودکان شود (3 مطالعه، 658 نفر).
-
مکمل ید در مقایسه با دارونما (1 مطالعه، 264 نفر) احتمالا منجر به کاهش زیادی در تولید ناکافی هورمونهای تیروئید (کمکاری تیروئید (hypothyroidism)) میشود.
-
هیچ مطالعهای عوارض جانبی مربوط به ید یا کیفیت زندگی را گزارش نکرد.
-
مکمل ید در مقایسه با دارونما (1 مطالعه، 617 نفر) احتمالا مرگومیر به هر علتی را کاهش میدهد.
-
شواهد در مورد تاثیر مصرف مکمل ید بر کاهش گواتر بسیار نامطمئن است (2 مطالعه، 432 نفر). یک مطالعه از روشهای انجام قوی استفاده نکرد. ما آن را از آنالیزهای خود حذف کردیم و دریافتیم که ید احتمالا منجر به کاهش زیادی در ایجاد گواتر میشود (1 مطالعه، 230 نفر).
مکمل ید بههمراه آهن در مقایسه با دارونما
-
شواهد در مورد تاثیر مصرف ید بههمراه آهن بر وزن بسیار نامطمئن است (1 مطالعه، 146 نفر).
-
هیچ مطالعهای عملکرد شناختی، کمکاری تیروئید، عوارض جانبی، کیفیت زندگی، مرگومیر به هر علتی یا گواتر را گزارش نکرد.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
میزان اطمینان ما به شواهد از بالا تا بسیار پائین متغیر بود. در مواردی که اعتماد ما محدود بود، به دلایل زیر بازمیگردد:
-
ممکن است افراد در برخی از مطالعات از نوع درمانی که دریافت کردند، آگاه بوده باشند؛
-
مطالعات روی افراد مختلفی انجام شدند؛
-
مطالعات کافی برای اطمینان از نتایج وجود ندارند.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا می 2025 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
ارزیابی مزایا و خطرات مصرف مکمل ید برای پیشگیری از ایجاد کمبود ید در کودکان و نوجوانان.
روشهای جستوجو
به جستوجو در CENTRAL؛ MEDLINE؛ هشت بانک اطلاعاتی دیگر و دو پایگاه ثبت کارآزمایی تا 8 می 2025 پرداختیم. همچنین به جستوجو در فهرست منابع مطالعات بازیابیشده پرداختیم.
نتیجهگیریهای نویسندگان
مصرف مکمل ید، در دوزها و دورههای پیگیری ارزیابیشده در RCTهای منتشرشده، منجر به افزایش اندکی در عملکرد شناختی میشود و ممکن است منجر به تفاوتی اندک تا عدم تفاوت در رشدونمو شود. مصرف مکمل ید احتمالا کمکاری تیروئید و خطر مرگومیر نوزادان را کاهش میدهد، اما شواهد در مورد تاثیر آن بر کاهش گواتر بسیار نامشخص است.
مطالعات آینده باید بر مناطق یا جمعیتهایی تمرکز کنند که کمبود ید میتواند در آنها مشکلساز باشد، و کودکانی را از سطوح اجتماعی-اقتصادی پائینتر نیز دربرگیرند. آنها باید دوزهای بالاتر ید را در طول دورههای طولانیتر درمان و زمانهای پیگیری ارزیابی کنند.
حمایت مالی
این مرور کاکرین، منبع حمایت مالی اختصاصی نداشت.
ثبت
پروتکل (2023). DOI: 10.1002/14651858.CD014475.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.




