پیامهای کلیدی
-
HoLEP و جراحی استاندارد پروستات (TURP) ممکن است نشانههای ادراری را برطرف کرده و کیفیت زندگی را به میزان مشابه و با عوارض جدی مشابه در سال نخست پساز جراحی بهبود بخشند.
-
HoLEP در مقایسه با TURP، پروستاتکتومی (برداشتن پروستات) و ابلیشن لیزری (استفاده از اشعه لیزر برای از بین بردن بافت پروستات) احتمالا نیاز به تزریق خون را کاهش میدهد. از هر 1000 مرد تحت درمان، حدود 36 نفر کمتر به آن نیاز پیدا میکنند.
-
ما هنوز شواهد کافی را در دست نداریم که بگوییم HoLEP برای درمان پروستاتهای بسیار بزرگ یا برای افرادی که داروهای خاص رقیقکننده خون مصرف میکنند، بهتر است یا خیر.
هیپرپلازی خوشخیم پروستات چیست؟
پروستات غده کوچکی است که فقط در مردان یافت میشود. این یک بیماری غیرسرطانی است که در آن پروستات با افزایش سن مردان، بزرگتر میشود و میتواند جریان ادرار را مسدود کند. این مثل لولهای است که مدام باریکتر و ادرار کردن از آن سختتر میشود.
هیپرپلازی خوشخیم پروستات چگونه درمان میشود؟
درمانهای آن شامل تغییر سبک زندگی، داروها و جراحیها میشوند. برای مدت طولانی، رایجترین جراحی، برداشتن پروستات از طریق مجرای ادراری (transurethral resection of the prostate; TURP) است. در TURP، پزشک با استفاده از یک ابزار کوچک که از طریق مجرای ادراری وارد میشود، بافت اضافی پروستات را میتراشد. امروزه پزشکان از لیزر نیز برای انجام این کار استفاده میکنند. یکی از انواع جراحی لیزر، HoLEP نام دارد.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
هدف ما آن بود که بدانیم HoLEP در مقابل دیگر گزینههای جراحی از نظر برطرف کردن نشانهها، کیفیت زندگی و بیخطری (safety) (عوارض جانبی) چگونه مقایسه میشود.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که در آنها پزشکان HoLEP را با دیگر جراحیهای پروستات مقایسه کردند. ما بررسی کردیم که هر جراحی چه مزایایی داشت، چقدر بیخطر بود و مردان چقدر سریع بهبود یافتند. سپس تمام نتایج را جمعبندی کرده و قابلیت اطمینان یا اعتبار هر مطالعه را ارزیابی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما 52 مطالعه را شامل 6242 مرد که جراحی پروستات داشتند، شناسایی کردیم. این خلاصه بر مطالعاتی تمرکز دارد که HoLEP را با TURP - جراحی استاندارد پروستات - در سال اول پساز جراحی مقایسه کردند، زیرا این مقایسه، مرتبطترین مقایسه برای مردانی است که بین جراحیها انتخاب میکنند. میانگین سنی مردان از 65 تا 74 سال و میانگین اندازه پروستات در مطالعات از 30 سیسی تا 142 سیسی متغیر بود. مطالعات در 11 کشور انجام شدند.
-
نشانهها و کیفیت زندگی: HoLEP ممکن است به میزان مشابه TURP، نشانههای ادراری را برطرف کند (14 مطالعه، 1666 نفر) و کیفیت زندگی را بهبود بخشد (6 مطالعه، 876 نفر). هر تفاوتی را که یافتیم، آنقدر کوچک بود که برای مردان اهمیت بالینی نداشت.
-
عوارض جدی: HoLEP در مقایسه با TURP ممکن است عوارض جدی مشابه (10 مطالعه، 1147 نفر) داشته باشد.
-
نیاز به جراحی مجدد و عملکرد نعوظ: این موارد پساز هر دو جراحی احتمالا مشابه هستند.
-
انزال: هیچ مطالعهای گزارش نداد که پساز هر دو جراحی برای انزال چه رخ داد، اگرچه این موضوع برای بسیاری از مردان اهمیت زیادی دارد.
-
تزریق خون: HoLEP در مقایسه با اکثر جراحیهای دیگر، احتمال نیاز به تزریق خون را کاهش میدهد. حدود 44 بیمار از هر 1000 مرد پساز TURP به تزریق خون نیاز دارند، درحالیکه این رقم پساز HoLEP حدود 8 بیمار از هر 1000 مرد است (15 مطالعه، 1755 نفر).
-
ما HoLEP را با دیگر جراحیهای لیزر، دیگر تکنیکهای انوکلئاسیون و جراحی باز نیز مقایسه کردیم و نتایج را پساز یک سال بررسی کردیم. این نتایج در مرور کامل گزارش میشوند.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
-
کیفیت مطالعه: اکثر مطالعات مشکلاتی در طراحی داشتند - برای مثال، پنهان کردن نوع جراحی از جراحان غیرممکن است و پنهان کردن بیماران از اینکه کدام جراحی برای آنها انجام شد، بسیار چالش برانگیز است، که میتواند بر نحوه اندازهگیری و گزارش نتایج تاثیر بگذارد. فقط تعداد کمی از مطالعات برنامههای از پیش ثبتشده داشتند، بنابراین ممکن است برخی از نتایج بهصورت گزینشی گزارش شده باشند. به همین دلایل، میزان اعتماد ما به بسیاری از یافتهها، کم یا بسیار کم است.
-
دوره پیگیری کوتاهمدت: اکثر مطالعات بیماران را فقط تا 12 ماه پیگیری کردند. ما نمیدانیم که مزایای HoLEP در دورههای طولانیتر نیز پابرجا میمانند یا خیر، یا اینکه میزان تکرار جراحی در درازمدت تفاوت قابل توجهی دارد یا خیر.
-
هیچ مطالعهای در مورد عملکرد انزال برای هیچ مقایسهای گزارشی را ارائه نکرد. با توجه به اینکه تقریبا سه نفر از هر چهار مرد، پساز HoLEP دچار انزال رتروگراد (ارگاسم خشک) میشوند، این یک شکاف مهم است. دادههای مربوط به نشت ادرار (بیاختیاری) پساز جراحی نیز بهطور منسجم گزارش نشدند.
-
تجربه جراح: بیشتر جراحان در مطالعات واردشده، تجربه بالایی در زمینه HoLEP داشتند. در جایی که جراحان هنوز در حال یادگیری هستند، نتایج واقعی ممکن است متفاوت باشند: میزان عوارض با افزایش تجربه همچنان در حال کاهش است، و فقط پساز حدود 350 جراحی به حالت عادی برمیگردد.
-
شواهد محدود برای گروههای خاص بیمار: ما نتوانستیم آنالیزهای برنامهریزیشده را برای مردانی با پروستات بسیار بزرگ (≥ 80 میلیلیتر) یا افرادی که داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنند، انجام دهیم، زیرا مطالعات بسیار کمی شامل این بیماران شدند. این موارد دقیقا گروههایی هستند که HoLEP میتواند بیشترین مزیت را برای آنها داشته باشد، بنابراین این یک شکاف بسیار مهم است.
-
تعداد کمتر مطالعات برای برخی مقایسهها: بیشتر شواهد، HoLEP را با TURP مقایسه کردند؛ ما در مورد مقایسهها با ابلیشن لیزری، تکنیکهای جایگزین انوکلئاسیون یا جراحی باز، اطمینان کمتری داریم.
این مرور تا چه زمانی بهروز است؟
این مرور تا 08 اپریل 2026 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
ارزیابی تاثیرات انوکلئاسیون پروستات با لیزر هولمیوم در مقایسه با دیگر درمانهای جراحی برای برطرف کردن نشانههای دستگاه ادراری تحتانی در مردان مبتلا به هیپرپلازی خوشخیم پروستات.
روشهای جستوجو
ما بانکهای اطلاعاتی متعدد (از جمله MEDLINE؛ Embase؛ CENTRAL؛ Web of Science؛ LILACS و بانک اطلاعاتی بینالمللی HTA)، پایگاههای ثبت کارآزمایی و چکیدههای کنفرانسها را تا 8 اپریل 2026 جستوجو کردیم.
نتیجهگیریهای نویسندگان
HoLEP و TURP ممکن است در برطرف کردن نشانههای اورولوژیک، کیفیت زندگی و میزان عوارض جانبی شدید در 12 ماه نخست پساز جراحی، مشابه باشند، و احتمالا میزان نیاز به درمان مجدد و عملکرد نعوظ در هر دو روش یکسان است. HoLEP احتمالا نیاز به تزریق خون را کاهش میدهد؛ این تنها مزیت HoLEP است که شواهد تصادفیسازیشده، همانطور که در اینجا خلاصه شدند، از اهمیت بالینی آن پشتیبانی میکنند.
شواهد کافی برای ارزیابی پیامدها در زیرمجموعهای از افراد با پروستات بزرگتر یا تحت درمان با ضدانعقاد خون بهدست نیامد. تحقیقات آینده باید انجام کارآزماییهای بلندمدتی را در اولویت قرار دهند که پیامدهای عملکرد جنسی و بیاختیاری ادرار را گزارش دهند، مردانی را بررسی کنند که پروستات بسیار بزرگی داشته (≥ 150 سیسی) یا تحت درمان ضدانعقاد قرار دارند، و مقرونبهصرفه بودن و الزامات آموزشی را ارزیابی کنند.
حمایت مالی
هیچ منبع مالی خارجی برای این مرور دریافت نشد.
ثبت
پروتکل این مرور در بانک اطلاعاتی کاکرین 2019 (https://doi.org/10.1002/14651858.CD013291) منتشر شد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.




