پیامهای کلیدی
-
استروئیدها معمولا پساز پیوند کلیه برای پیشگیری از رد کلیه جدید توسط بدن استفاده میشوند. بااینحال، آنها میتوانند عوارض جانبی را مانند افزایش وزن، قند خون بالا و پوکی استخوان، ایجاد کنند. گزینههای مختلفی برای کاهش مصرف استروئید وجود دارند، اما باید آنها را با دقت در برابر خطر احتمالی رد پیوند کلیه (که در آن سیستم ایمنی بدن به کلیه پیوندی حمله میکند) سنجید.
-
ما دریافتیم که اجتناب یا قطع مصرف استروئیدها در بزرگسالان گیرنده پیوند کلیه ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر مرگومیر یا مدت زمانی که کلیه پیوندی کار میکند، داشته باشد. اجتناب از مصرف استروئیدها ممکن است خطر رد پیوند کلیه را افزایش دهد، اما قطع مصرف استروئیدها در آینده ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر رد پیوند داشته باشد.
-
اجتناب از مصرف استروئیدها ممکن است خطر ابتلا به دیابت را پساز پیوند کاهش دهد. اجتناب یا قطع مصرف استروئیدها ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر عفونت یا عوارض مرتبط با قلب داشته باشد.
موضوع چیست؟
پیوند کلیه معمولا درمان ترجیحی برای افراد مبتلا به نارسایی کلیه (زمانی که کلیهها بهدرستی کار نمیکنند) است. بیشتر افرادی که تحت پیوند کلیه قرار میگیرند، استروئید را بهعنوان بخشی از درمان خود دریافت میکنند. استروئیدها به پیشگیری از رد کلیه جدید (که در آن سیستم ایمنی بدن به کلیه پیوندی حمله میکند) کمک میکنند، اما میتوانند عوارض جانبی را مانند افزایش وزن، قند خون بالا و پوکی استخوان نیز ایجاد کنند.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
ما خواستیم مزایا و خطرات کاهش مصرف استروئید را پساز پیوند کلیه بدانیم. بهطور خاص، ما دو استراتژی اصلی را بررسی کردیم.
-
اجتناب از مصرف استروئید، که در آن استروئیدها کمتر از 14 روز پساز پیوند استفاده میشوند.
-
قطع مصرف استروئید، که در آن استروئیدها بیشاز 14 روز استفاده میشوند اما پساز مدتی متوقف میشوند.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که مزایا و خطرات اجتناب یا قطع مصرف استروئیدها را پساز پیوند کلیه بررسی کردند.
نتایج مطالعات را مقایسه و جمعبندی کرده و اعتماد خود را به اطلاعات، براساس عواملی مانند روشهای انجام و حجمنمونه مطالعه، رتبهبندی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما 53 مطالعه را که شامل 8317 گیرنده پیوند کلیه بودند، بررسی کردیم؛ سه مورد از این مطالعات، کودکان را وارد کردند. تعداد شرکتکنندگان تصادفیسازیشده در این مطالعات از 21 تا 560 نفر متغیر بود، و اکثر مطالعات در اروپا و ایالات متحده آمریکا انجام شدند. این مطالعات روشهای مختلف کاهش مصرف استروئید را مقایسه کردند.
ما دریافتیم که، در بزرگسالان گیرنده پیوند کلیه، اجتناب یا قطع مصرف استروئیدها ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر مرگومیر یا مدت زمانی که کلیه پیوندی کار میکند، داشته باشد. اجتناب از مصرف استروئیدها ممکن است خطر رد پیوند کلیه را افزایش دهد، اما قطع مصرف استروئیدها در آینده ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر خطر رد پیوند داشته باشد.
اجتناب از مصرف استروئیدها ممکن است خطر ابتلا به دیابت را پساز پیوند کاهش دهد.
اجتناب یا قطع مصرف استروئیدها ممکن است تاثیری اندک یا عدم تاثیر بر عفونت یا عوارض مرتبط با قلب داشته باشد.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
ما به شواهد اطمینان بسیار کم تا متوسط داریم زیرا مطالعات از انواع مختلف درمانهای کمکی استفاده کردند، و اکثر مطالعات بیشاز 10 سال پیش منتشر شدند. علاوهبر این، این استراتژیها ممکن است فقط برای برخی از گیرندگان پیوند کلیه، بهویژه افرادی که در معرض خطر کم رد پیوند کلیه هستند، مناسب باشند. همچنین، اکثر مطالعات شامل بزرگسالان گیرنده پیوند کلیه بودند. ما به نتایج مربوط به کودکان اعتماد بسیار کمی داریم. تصمیمات مربوط به استفاده از استروئید باید در گفتوگو میان بیمار و پزشک پیوند او و با در نظر گرفتن خطر رد پیوند و دیگر بیماریها گرفته شوند.
این مرور تا چه زمانی بهروز است؟
این مرور تا اپریل 2025 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
استراتژیهای کاهش مصرف استروئید در دهههای اخیر برای اجتناب از موربیدیتی ناشی از مصرف طولانیمدت استروئیدها میان دریافت کنندگان پیوند کلیه، به کار گرفته شده است. مرورهای سیستماتیک قبلی درباره قطع (withdrawal) یا اجتناب (avoidance) از مصرف استروئید بعد از پیوند کلیه، نشان دهنده افزایش معناداری در رد پیوند بوده است. پروتکلهای مختلفی برای قطع استروئیدها بعد از پیوند کلیه وجود دارد، مزایا و مضرات احتمالی این پروتکلها موضوع این مرور سیستماتیک است. این یک نسخه بهروز از مروری است که در سال 2009 منتشر شده بود.
اهداف
ارزیابی مزایا و خطرات قطع یا اجتناب از مصرف استروئیدها در گیرندگان پیوند کلیه.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت تخصصی گروه کلیه و پیوند در کاکرین، CENTRAL؛ MEDLINE؛ Embase و دو پایگاه ثبت کارآزمایی را تا 29 اپریل 2025 جستوجو کردیم.
معیارهای انتخاب
همه کارآزماییهای تصادفیسازی و شبه-تصادفیسازی و کنترل شده (RCTs) که در آنها قطع یا اجتناب از مصرف استروئیدها در هر زمانی بعد از پیوند کلیه بررسی شده، وارد مرور شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده به طور مستقل از هم ارزیابی خطر سوگیری (bias) و استخراج داده را بر عهده گرفتند، و عدم توافقها در این میان با بحث و گفتگو حل شد. تجزیهوتحلیل آماری با استفاده از مدل اثرات-تصادفی (random-effectes) انجام شد، پیامدهای دو-حالتی به صورت نسبت خطر (relative risk; RR) و پیامدهای پیوسته به صورت تفاوت میانگین (MD) با 95% فواصل اطمینان گزارش شدند.
نتایج اصلی
ما 48 مطالعه (224 گزارش) را که شامل 7803 شرکتکننده تصادفیسازی شده بود، وارد مرور کردیم. از این تعداد، سه مطالعه میان کودکان انجام شده بود (346 شرکتکننده). در مرور سال 2009 حدود 30 مطالعه لحاظ شده بود (94 گزارش، 5949 شرکتکننده). خطر سوگیری (bias) برای تولید توالی در 19 مطالعه و برای پنهانسازی تخصیص در 14 مطالعه، پائین بود. دادههای ناقص پیامد در 22 مطالعه به طور کافی مشخص شدند و 37 مطالعه عاری از گزارشدهی انتخابی بودند.
در 48 مطالعه سه مقایسه مختلف صورت گرفته بود: قطع یا اجتناب از مصرف استروئید در مقایسه با ادامه مصرف استروئید، و اجتناب از مصرف استروئید در مقایسه با قطع استروئید. در مطالعات مربوط به بزرگسالان تفاوت معناداری در مورتالیتی بیماران در موارد زیر مشاهده نشد: مطالعاتی که قطع استروئید را در برابر ادامه مصرف استروئید مقایسه کرده بودند (10 مطالعه؛ 1913 شرکتکننده؛ مرگومیر در یک سال بعد از پیوند: RR: 0.68؛ 95% CI؛ 0.36 تا 1.30)، مطالعاتی که اجتناب از مصرف استروئید را در برابر ادامه مصرف استروئید مقایسه کرده بودند (10 مطالعه؛ 1462 شرکتکننده؛ مرگومیر در یک سال بعد از پیوند: RR: 0.96؛ 95% CI؛ 0.52 تا 1.80). به نحو مشابهی تفاوت معناداری در از دست دادن پیوند (graft loss) در موارد زیر یافت نشد: مقایسه میان قطع استروئید در برابر ادامه مصرف استروئید (8 مطالعه؛ 1817 شرکتکننده؛ از دست دادن پیوند غیر از مرگومیر با کارکرد درست عضو پیوند شده یک سال بعد از پیوند: RR: 1.17؛ 95% CI؛ 0.72 تا 1.92)، مقایسه میان اجتناب از مصرف استروئید در برابر ادامه مصرف استروئید (7 مطالعه؛ 1211 شرکتکننده؛ از دست دادن پیوند غیر از مرگومیر با کارکرد درست عضو پیوند شده یک سال بعد از پیوند: RR: 1.09؛ 95% CI؛ 0.64 تا 1.86). خطر رد پیوند در بیماران درمان شده با استروئید در مدت کمتر از 14 روز بعد از پیوند، به طور معناداری افزایش یافت (7 مطالعه؛ 835 شرکتکننده، RR: 1.58؛ 95% CI؛ 1.08 تا 2.30) همچنین در بیمارانی که در یک نقطه زمانی بعد از پیوند استروئید را قطع کرده بودند، خطر رد پیوند به طور معناداری افزایش داشت (10 مطالعه؛ 1913 شرکتکننده، RR: 1.77؛ 95% CI؛ 1.20 تا 2.61). شواهدی که نشان دهنده تفاوتی در رویدادهای زیانبار مانند عفونت و بدخیمی در بزرگسالان دریافت کننده پیوند کلیه باشد، وجود ندارد. تاثیر قطع استروئید در کودکان روشن و واضح نبود.
نتیجهگیریهای نویسندگان
هیچ شواهدی مبنی بر وجود تفاوت در مرگومیر بیمار یا از دست دادن پیوند تا یک سال پساز پیوند با اجتناب یا قطع مصرف استروئید در مقایسه با ادامه مصرف آن وجود نداشت، اما اجتناب از مصرف استروئید ممکن است مرگومیر بیمار را در پنج سال در بزرگسالان گیرنده پیوند کلیه کاهش دهد. اجتناب از مصرف استروئید ممکن است خطر رد حاد پیوند را که با بیوپسی اثبات شود، افزایش دهد، اما زمانی که اجتناب از مصرف استروئید با تاکرولیموس، آنتیمتابولیت و درمان القایی همراه باشد، این خطر ممکن است مشابه باشد. خطر رد حاد پیوند که با بیوپسی اثبات شود، در رژیمهای قطع مصرف استروئید ممکن است مشابه رژیمهای ادامه درمان با آن باشد. ما هیچ شواهدی را دال بر وجود تفاوت در حوادث قلبیعروقی یا عفونت نیافتیم، اما اجتناب از مصرف استروئید در مقایسه با ادامه مصرف آن ممکن است خطر ابتلا به دیابت پساز پیوند را کاهش دهد.
حمایت مالی
LO توسط یک فلوشیپ پیشدکتری Río Hortega از Instituto de Salud Carlos III پشتیبانی میشود.
ثبت
پروتکل و نسخههای قبلی از طریق https://doi.org/10.1002/14651858.CD005632؛ https://doi.org/10.1002/14651858.CD005632.pub2 و https://doi.org/10.1002/14651858.CD005632.pub3 قابل دسترسی هستند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
