Czym są kamienie nerkowe?

Kamienie nerkowe to skupiska wapniowego materiału, który zazwyczaj jest twardy i może tworzyć się w jednej lub w obu nerkach. Przy dużej ilości niektórych minerałów w drogach moczowych, może dojść do powstania kamieni nerkowych. Kamienie te mogą być tak małe jak ziarnko piasku lub tak duże jak ziarnko grochu. W rzadkich przypadkach mogą osiągać nawet rozmiary piłek golfowych. Małe kamienie nerkowe często nie powodują żadnych objawów ani silnego bólu. Większe kamienie mogą blokować wydalanie moczu z nerki.

Jak leczy się kamienie nerkowe?

Osoby z dużymi kamieniami nerkowymi często wymagają leczenia. Do 2 najczęściej stosowanych metod ich leczenia zaliczamy: przezskórną nefrolitotomię (ang. percutaneous nephrolithotomy, PCNL) i wsteczną chirurgię śródnerkową (ang. retrograde intrarenal surgery, RIRS). PCNL polega na wprowadzeniu małej rurki przez skórę do nerki, a następnie użyciu różnych narzędzi do rozbicia i usunięcia kamieni. RIRS polega na wprowadzeniu długiej rurki wziernikowej przez cewkę moczową (rurkę odprowadzającą mocz z pęcherza moczowego na zewnątrz ciała) i moczowód (rurkę łączącą pęcherz moczowy z nerką) do nerki, a następnie użyciu różnych narzędzi do rozbicia i usunięcia kamieni. Nie jest jasne, jak wypada porównanie tych 2 metod leczenia.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy dowiedzieć się, czy PCNL jest lepsza niż RIRS w leczeniu kamieni nerkowych. Interesowały nas głównie następujące wyniki:

• całkowite usunięcie kamieni
• ciężkie powikłania
• konieczność przeprowadzenia innego zabiegu w celu usunięcia kamieni
• nieplanowane wizyty lekarskie
• długość pobytu w szpitalu
• zwężenie lub uszkodzenie moczowodu
• jakość życia

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których PCNL porównywano z RIRS u dorosłych z kamieniami nerkowymi dowolnej wielkości i zlokalizowanymi w dowolnej części nerki. Porównaliśmy i podsumowaliśmy wyniki badań oraz przeprowadziliśmy ocenę danych naukowych, biorąc pod uwagę takie czynniki jak metodologia i wielkość badań.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 42 badania, w których uczestników losowo przydzielono do jednej z 2 grup, w których stosowano PCNL albo RIRS. Łącznie wzięło w nich udział 4571 osób. Średni wiek uczestników wynosił od 27,7 roku do 59,3 roku, a średni rozmiar kamienia wynosił od 10,1 mm do 39,1 mm.

Główne wyniki

Stwierdziliśmy, że w porównaniu z osobami poddanymi leczeniu metodą RIRS, u osób poddanych leczeniu metodą PCNL prawdopodobieństwo pozbycia się kamieni po zabiegu jest większe, a ryzyko konieczności przeprowadzenia kolejnego zabiegu w celu usunięcia pozostałych kamieni jest mniejsze. PCNL prawdopodobnie nie zwiększa ryzyka ciężkich powikłań, choć może wiązać się z koniecznością dłuższego pobytu w szpitalu. Stwierdzono również, że prawdopodobieństwo zwężenia moczowodu u osób leczonych metodą PCNL nie jest większe niż u osób leczonych metodą RIRS. Nie znaleźliśmy żadnych danych naukowych dotyczących nieplanowanych wizyt lekarskich lub jakości życia.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Mamy niewielkie zaufanie do danych naukowych dla większości wyników, głównie dlatego, że badania nie były dobrze zaplanowane lub przeprowadzone, a wyniki różniły się znacznie w zależności od badania.

Na ile aktualne są przedstawione dane naukowe?

Ustalenia tego przeglądu są aktualne do 23 marca 2023 r.