Przetaczanie krwi u osób z wrodzonymi wadami serca, które wymagają operacji tego narządu

Najważniejsze informacje

Znaleźliśmy 19 badań, w których porównano różne metody przetoczenia koncentratu krwinek czerwonych (KKCz) u noworodków i dzieci wymagających operacji z powodu wrodzonych wad serca. Nie jesteśmy jednak w stanie wyciągnąć żadnych wiarygodnych wniosków na podstawie tych danych naukowych. Konieczne są dalsze badania.

Czym jest wrodzona wada serca?

Wrodzona wada serca to każda nieprawidłowość w rozwoju serca, z którą dana osoba się rodzi. Oznacza to, że serce nie rozwinęło się prawidłowo. Choroba ta dotyka od 4 do 9 dzieci na każde 1000 żywych urodzeń. W większości przypadków konieczna jest operacja, aby dziecko mogło żyć i zdrowo się rozwijać. Dorośli często wymagają operacji z powodu wrodzonych wad serca.

Dlaczego tak ważne jest odpowiednie postępowanie z zakresie przetaczania krwi podczas operacji kardiologicznych?

Pacjenci często wymagają przetoczenia KKCz przed operacją serca, w jej trakcie lub po niej. U większości pacjentów zabieg chirurgiczny przeprowadza się przy użyciu aparatu do krążenia pozaustrojowego (znanego także jako płucoserce), który podczas operacji pełni funkcję serca i płuc. Obecnie przeżywalność pacjentów po operacjach serca jest większa niż w przeszłości, a celem jest zwiększanie bezpieczeństwa tych zabiegów. Niektóre badania wskazują, że przetoczenie KKCz może pogorszyć stan zdrowia pacjentów. Dlatego należy unikać niepotrzebnych transfuzji.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy sprawdzić, w jaki sposób przetoczenie KKCz wpływa na wyniki leczenia pacjentów po operacji serca. Czy przetoczenie KKCz wpływa na przeżywalność krótko- i długoterminową, ryzyko poważnych działań niepożądanych (np. udaru mózgu, niewydolności nerek, zakażeń, zakrzepu, krwawienia) oraz na długość pobytu pacjentów na oddziale intensywnej terapii (OIT) i w szpitalu po operacji?

Co zrobiliśmy?

Przeszukaliśmy medyczne bazy danych w poszukiwaniu odpowiednich badań. Szukaliśmy najbardziej wiarygodnych badań klinicznych, znanych jako badania z randomizacją (RCT). Porównaliśmy i podsumowaliśmy wyniki badań oraz oceniliśmy stopień ich pewności, biorąc pod uwagę takie czynniki jak metody badawcze i liczbę uczestników badania.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 19 badań obejmujących 1606 dzieci. Nie przeprowadzono żadnych badań klinicznych z udziałem dorosłych. W badaniach oceniano 8 metod leczenia. Jako główne wyniki wybraliśmy 6 porównań. Znajdują się one poniżej. W pełnym przeglądzie przedstawiamy również wyniki 2 innych porównań, które dotyczyły obecnie powszechnie stosowanych metod leczenia.

1. W 5 badaniach porównywano podawanie KKCz wyłącznie w przypadku, gdy stężenie hemoglobiny we krwi zmniejszyło się poniżej określonej wartości (tzw. „restrykcyjne” kryteria przetoczenia w porównaniu z „liberalnymi”). Niejasnym pozostaje, czy stosowanie restrykcyjnych wytycznych dotyczących przetoczenia wpływa na liczbę zgonów dzieci, występowanie poważnych działań niepożądanych lub zakażeń.

2. W 5 badaniach przemywanie krwinek czerwonych dodawanych do układu krążenia pozaustrojowego porównano z nieprzemywaniem tych krwinek. Nie wiemy, czy przemywanie krwinek czerwonych wpływa na liczbę zgonów wśród dzieci, występowanie poważnych działań niepożądanych lub zakażeń, ani na długość pobytu dzieci na OIT.

3. W 2 badaniach porównano dodawanie lub pominięcie KKCz do płynu wypełniającego aparat do krążenia pozaustrojowego. Nie wiemy, czy rezygnacja z używania krwi w płucosercu ma jakikolwiek wpływ na czas trwania wentylacji mechanicznej u dzieci lub na długość ich pobytu na OIT.

4. W 2 badaniach filtrowanie krwi przepływającej przez płucoserce porównano z niestosowaniem filtrowania. Celem było zmniejszenie dużego stężenia minerałów i soli oraz redukcja stanu zapalnego – co czasami stanowi problem w przypadku krwi przeznaczonej do przetoczenia. Nie jest jasne, czy filtrowanie krwi w aparacie do krążenia pozaustrojowego ma jakikolwiek wpływ na liczbę zgonów wśród dzieci. Filtrowanie może nieznacznie skrócić zarówno czas, przez jaki dzieci pozostają podłączone do respiratora, jak i czas ich pobytu na OIT.

5. W jednym z badań sprawdzano, czy zamiast przetoczenia można wykorzystać własną krew dziecka w płucosercu. W badaniu nie podano danych dotyczących poważnych zdarzeń niepożądanych ani liczby zgonów wśród dzieci. Nie jest jasne, czy wykorzystanie własnej krwi dziecka w płucosercu zamiast przetoczenia ma jakikolwiek wpływ na czas, przez jaki dzieci pozostają pod respiratorem, ani na okres ich pobytu na OIT.

6. W jednym z badań porównano stosowanie bardzo świeżej krwi z krwią o dłuższym czasie przechowywania, w celu ograniczenia jej szkodliwych efektów. W tym badaniu nie sprawdzono aspektów, które nas interesowały.

Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?

Badania były małe i dotyczyły wielu różnych aspektów postępowania w obrębie przetoczenia KKCz u różnych dzieci poddanych operacji serca. Trudno jest wyciągnąć jednoznaczne wnioski na temat korzyści lub ryzyka związanych z przetoczeniem krwinek czerwonych. Konieczne są dalsze badania, aby można było wyciągnąć dokładne wnioski.

Jak aktualne są te dane naukowe?

Znaleziono wszystkie opublikowane badania kliniczne na ten temat do 2 stycznia 2024 roku. Znaleźliśmy również wszystkie badania kliniczne, które są obecnie w toku lub mają się wkrótce rozpocząć.