Czy terapia muzyką pomaga osobom z otępieniem?

Kluczowe informacje

· W porównaniu ze standardową opieką (tj. bez specyficznych działań) zapewnienie osobom cierpiącym na otępienie sesji terapii opartej na muzyce prawdopodobnie łagodzi objawy depresji i może przyczynić się do zmniejszenia ogólnych trudności behawioralnych.

· W porównaniu z innymi formami terapii, terapia z wykorzystaniem muzyki może wpływać pozytywnie na zachowania społeczne, ale nie mamy pewności, czy zmniejsza nasilenie lęku.

· Efekty te mogą nie utrzymywać się po zakończeniu leczenia.

· Nie ma dowodów na to, że terapia muzyką wpływa na dobrostan emocjonalny, poziom pobudzenia lub funkcje poznawcze (np. myślenie i zapamiętywanie) osób cierpiących na otępienie, chociaż nie ma co do tego pewności.

· Istnieje wątpliwość co do danych naukowych dotyczących efektów długoterminowych, przy czym w badaniach nie obserwowano żadnych długoterminowych skutków.

· Działania niepożądane (niepożądane skutki uboczne) mogą występować rzadko, jednak badania były niespójne w raportowaniu tych wyników, więc potrzebujemy więcej danych, zanim będziemy mogli wyciągnąć wiarygodne wnioski.

Dlaczego warto oferować terapię opartą na muzyce osobom z otępieniem?

Osoby cierpiące na otępienie stopniowo doświadczają coraz większych trudności z myśleniem i wykonywaniem codziennych czynności. Otępienie często wiąże się z problemami emocjonalnymi i zaburzeniami zachowania oraz może prowadzić do obniżenia jakości życia pacjenta. W późniejszych stadiach otępienia komunikacja werbalna może być dla osób dotkniętych tą chorobą utrudniona, ale nawet jeśli nie są już w stanie mówić, nadal mogą nucić lub grać w rytm muzyki. Terapia muzyką może być zatem szczególnie odpowiednia dla osób z otępieniem, aby poprawić ich jakość życia.

Kto prowadzi terapię muzyką?

Muzykoterapeuci są certyfikowani do pracy z pojedynczymi osobami lub grupami ludzi, wykorzystując muzykę do zaspokojenia ich potrzeb fizycznych, psychologicznych i społecznych. Inni specjaliści mogą również zostać przeszkoleni w zakresie stosowania podobnych terapii.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy dowiedzieć się, czy w przypadku osób z otępieniem terapia oparta na muzyce działa lepiej niż standardowa opieka lub inne formy aktywności, takie jak malowanie. Interesowało nas, czy terapia zmieniła poniższe wyniki pod koniec leczenia:

· dobrostan emocjonalny, w tym jakość życia;

· nasilenie objawów depresji i lęku;

· pobudzenie lub agresja oraz ogólne problemy behawioralne;

· zachowania społeczne; oraz

· funkcje poznawcze (np. myślenie i zapamiętywanie).

Chcieliśmy również dowiedzieć się, czy po zakończeniu terapii wystąpiły jakiekolwiek długoterminowe lub niepożądane skutki.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których osoby z otępieniem przydzielano losowo do grupy otrzymującej terapię muzyką (co najmniej 5 sesji) albo do grupy porównawczej, w której nie prowadzono żadnych aktywności lub prowadzono jej inne formy. Połączyliśmy wyniki badań, aby jak najdokładniej oszacować efekty terapii opartej na muzyce. Oceniliśmy również nasze zaufanie do ustaleń.

Co znaleźliśmy?

Znaleźliśmy 30 badań przeprowadzonych w 15 krajach. W badaniach wzięło udział 1720 osób z otępieniem o różnym stopniu zaawansowania. W większości badań uczestnicy mieszkali w domach opieki. Terapię opartą na muzyce dla osób indywidualnych oceniano w 7 badaniach; pozostałe badania obejmowały interwencję grupową. Wykorzystaliśmy wyniki 28 badań obejmujących 1366 osób z otępieniem pod kątem jednego lub większej liczby wyników pod koniec leczenia. Informacji na temat wyników długoterminowych dostarczyło 10 badań.

Główne wyniki

Pod koniec leczenia

Terapia oparta na muzyce prawdopodobnie łagodzi objawy depresji i może poprawiać ogólne problemy behawioralne w porównaniu ze standardową opieką.

Terapia oparta na muzyce może poprawić zachowania społeczne w porównaniu z innymi formami aktywności. Byliśmy mniej pewni wpływu terapii opartej na muzyce na nasilenie lęku w porównaniu z innymi działaniami.

Dostępne dane naukowe nie wskazują na jakiekolwiek korzyści płynące z terapii muzycznej dla dobrostanu emocjonalnego (w tym jakości życia), pobudzenia i agresji lub funkcji poznawczych, ale dowody te są ograniczone i niepewne.

W ujęciu długoterminowym

W niektórych badaniach wyniki mierzono 4 tygodnie lub dłużej po zakończeniu leczenia. Nie znaleźliśmy żadnych długotrwałych efektów, ale w dłuższej perspektywie czasowej mierzonych wyników było mniej i nie mamy pewności co do tych danych. Dalsze badania mogą mieć znaczący wpływ na naszą wiedzę na temat skutków terapii muzyką dla osób cierpiących na otępienie, dlatego ważne jest, aby kontynuować badania w tym zakresie.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Istniały różnice w jakości badań i sposobie raportowania wyników. We wszystkich badaniach uczestnicy i personel mogli wiedzieć, jakie leczenie otrzymują badani, a w niektórych przypadkach wiedziały o tym również osoby oceniające wyniki. Mogło to wpływać na wyniki. Jeśli chodzi o efekty po zakończeniu terapii opartej na muzyce, jesteśmy umiarkowanie pewni danych naukowych dotyczących korzystnego wpływu na nasilenie objawów depresji w porównaniu ze standardową opieką. Mamy niewielką pewność co do wpływu lub braku wpływu na którykolwiek z pozostałych wyników. Skutki uboczne raportowano rzadko.

Jak aktualne są powyższe dane?

Niniejszy przegląd jest aktualizacją naszego poprzedniego przeglądu. Dodaliśmy 8 nowych badań i doszliśmy do nowych wniosków. Dane naukowe są aktualne na dzień 30 listopada 2023 r.