پیامهای کلیدی
-
براساس نتایج سه مطالعه واردشده، ما دریافتیم که بررسی بیشتر ممکن است به افراد کمک کند تا قند خون خود را در طول زمان بهتر کنترل کنند، اگرچه شواهد بسیار نامطمئن است.
-
انجام مطالعات آینده برای بررسی بهترین روش در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 جهت بررسی قند خون خود در منزل، از جمله تعداد دفعات بررسی، زمان انجام بررسی، و میزان هدف مورد نظر، مورد نیاز است تا بیماران و پزشکانشان راهنمای روشنی داشته باشند.
-
افرادی که میخواهند بدانند هر چند وقت یکبار باید قند خون خود را بررسی کنند، باید با پزشک خود مشورت کنند، زیرا بهترین انتخاب ممکن است به نیازهای خاص بیمار بستگی داشته باشد.
دیابت نوع 1 چیست؟
دیابت نوع 1 یک بیماری مادامالعمر است و زمانی رخ میدهد که بدن دیگر نمیتواند انسولین تولید کند. انسولین هورمونی است که غذا را به انرژی تبدیل میکند و سطح قند خون شما را مدیریت میکند. افراد مبتلا به دیابت نوع 1 باید هر روز انسولین مصرف کنند. بسیاری از آنها قند خون خود را بهطور منظم بررسی میکنند، که میتواند به آنها در تصمیمگیری در مورد دوز انسولین و مدیریت ایمنتر مصرف غذا، ورزش و فعالیتهای روزانه کمک کند. افراد مبتلا به دیابت نوع 1 معمولا قند خون خود را 4 تا 10 بار در روز بررسی میکنند.
دستورالعملهای بالینی توصیههای متفاوتی را در مورد نحوه بررسی قند خون ارائه میدهند. هنوز مشخص نیست کدام رویکرد بهتر عمل میکند، بهخصوص در مواردی که منابع آزمایشگاهی یا دیگر منابع محدود هستند.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
هدف ما آن بود که بدانیم چه نوع بررسی قند خون برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 1 در زندگی روزمره بهتر عمل میکند. بدین معنی که افراد چند بار در روز ممکن است نیاز به بررسی قند خون خود داشته باشند، چه زمانهایی از روز بررسی قند خون مفیدتر است و باید سعی کنند سطح قند خون خود را در چه محدودهای نگاه دارند. ما همچنین خواستیم بدانیم که روشهای مختلف بررسی قند خون بر سلامت و تندرستی روزانه افراد تاثیر میگذارند یا خیر.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که روشهای مختلف بررسی قند خون را در بزرگسالان 18 سال و بالاتر مبتلا به دیابت نوع 1 مقایسه کردند، که شامل این میشد که بیماران چند وقت یکبار سطح قند خون خود را بررسی کردند، چه ساعاتی از روز آن را بررسی کردند، و سعی در رسیدن به چه سطح قند خونی داشتند. نتایج مطالعات را مقایسه و جمعبندی کرده و میزان اطمینان خود را نسبت به شواهد، براساس عواملی مانند روشهای انجام و حجمنمونه مطالعه، رتبهبندی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما سه مطالعه را شامل 16,481 بزرگسال مبتلا به دیابت نوع 1 شناسایی کردیم. هر سه مطالعه فقط به این موضوع پرداختند که افراد چند وقت یکبار قند خون خود را بررسی کردند. هیچ مطالعهای شواهدی را در مورد بهترین زمانهای روز برای بررسی قند خون یا بهترین اهداف قند خون برای استفاده ارائه نکرد.
-
در یک مطالعه (123 نفر)، افرادی که سطح قند خون خود را در طول روز با دقت بیشتری بررسی کردند، ممکن است پساز نه ماه سطح قند خون کمی پائینتر نسبت به افرادی داشته باشند که طبق دستورالعملهای استاندارد دیابت مراقبتهای معمول را دریافت کردند، اما شواهد بسیار نامطمئن است.
-
در دو مطالعه دیگر (16,358 نفر) که افراد را تا دو سال پیگیری کردند، بیمارانی که قند خون خود را بیشتر بررسی کردند، کنترل سطح قند خون بهتری داشتند. بیمارانی که با تعداد دفعات بیشتری قند خون خود را چک کردند، پائینترین سطح قند خون را داشتند. بااینحال، این شواهد بسیار نامطمئن است.
مطالعات همگی به یک جهت اشاره داشتند و حاکی از فایده بررسیهای مکرر بودند.
هیچ مطالعهای تاثیرات مداخله را بر موارد زیر گزارش نکرد:
-
حوادث قند خون پائین؛
-
کتواسیدوز دیابتی، یک عارضه تهدیدکننده زندگی دیابت که میتواند در صورت کمبود انسولین رخ دهد؛
-
عوارض طولانیمدت دیابت؛ یا
-
کیفیت زندگی
افرادی که نگران فواصل زمانی بررسی قند خون خود هستند، باید این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارند، زیرا بهترین انتخاب ممکن است به شرایط فردی بستگی داشته باشد.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
ما به شواهد اطمینان بسیار کمی داریم. مطالعات اندک یا کوچک بودند یا مشکلاتی در روشهای انجام خود داشتند. به همین دلیل، ما هنوز نمیدانیم بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 1 هر چند وقت یکبار باید قند خون خود را بررسی کنند، بهترین زمان برای بررسی آن در طول روز چیست یا چه سطح قند خونی را باید هدف قرار دهند.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا ژانویه 2026 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
ارزیابی تاثیرات زمانبندی، تعداد دفعات و مقادیر هدف قند خون مختلف برای خود-نظارتی بر سطح گلوکز خون (self-monitoring of blood glucose; SMBG) در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 1.
روشهای جستوجو
ما بدون اعمال محدودیت در زبان نگارش مقاله، در پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL)، MEDLINE؛ Science Citation Index Expanded و Emerging Sources Citation Index (Web of Science)؛ ClinicalTrials.gov و WHO ICTRP به جستوجو پرداختیم. تاریخ آخرین جستوجو در همه این بانکهای اطلاعاتی، 7 ژانویه 2026 بود.
نتیجهگیریهای نویسندگان
هیچ مطالعهای زمانبندیهای مختلف خود-نظارتی یا مقادیر هدف مختلف قند خون را ارزیابی نکرد. سه مطالعه (یک کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده و دو مطالعه مشاهدهای) تعداد دفعات انجام خود-نظارتی و هموگلوبین A1c را ارزیابی کردند. خود-نظارتی مکرر ممکن است با هموگلوبین A1c پائینتر مرتبط باشد، اگرچه شواهد پراکنده هستند، دستهبندیهای تعداد دفعات در مطالعات متناقض بودند و مطالعات واردشده محدودیتهای روششناسی (methodology) داشتند. سطح قطعیت شواهد برای همه پیامدها بسیار پائین بود، که ناشی از خطر سوگیری، عدمدقت (imprecision) و ناهمگونی در سراسر مطالعات بود. هیچ مطالعهای هیپوگلیسمی، کتواسیدوز دیابتی، کیفیت زندگی یا دیگر پیامدهای اصلی را گزارش نکرد. شواهد برای نتیجهگیری قطعی در مورد تاثیرات استراتژیهای مختلف خود-نظارتی در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 1 کافی نیست.
حمایت مالی
این مرور توسط سازمان جهانی بهداشت از طریق توافقنامه عملکرد کار (APW 203512799) تامین مالی شد.
ثبت
این مرور در فوریه 2025 در PROSPERO (CRD42025639736) ثبت شد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
