آیا تمرینات ورزشی، عملکرد قلب و ریه (آمادگی قلبی‌تنفسی) را در افراد مبتلا به آسیب طناب نخاعی بهبود می‌بخشند؟

پیام‌های کلیدی

• تمرینات ورزشی می‌توانند به افزایش عملکرد قلب و ریه (آمادگی قلبی‌تنفسی) در افراد مبتلا به آسیب طناب نخاعی تا 6 هفته پس‌از توقف تمرین، کمک کنند.

• تاثیرات تمرینات ورزشی بر توانایی انجام فعالیت‌های روزمره، سلامت و تندرستی، خلق‌وخو و عوارض جانبی نامشخص است.

• محققان در آینده باید بر انجام مطالعات بزرگ و با طراحی خوب تمرکز کنند که به مسائل مهم برای افراد مبتلا به آسیب طناب نخاعی خواهند پرداخت.

آسیب طناب نخاعی چیست؟

نخاع مجموعه‌ای است از اعصاب و رشته‌های عصبی که از مغز تا مرکز ستون فقرات امتداد دارد، و سیگنال‌ها را میان مغز و قسمت‌های مختلف بدن منتقل می‌کند. آسیب طناب نخاعی (در نتیجه تصادف یا بیماری) این سیگنال‌ها را مختل می‌کند. این وضعیت می‌تواند باعث از دست دادن عملکرد یا حرکت عضلات (فلج) یا ضعف، از دست دادن حس و مشکلاتی در عملکردهای اساسی بدن مانند کنترل مثانه و روده، عملکرد جنسی و تنظیم فشار خون شود. محل دقیق آسیب، میزان آسیب وارده را به بدن تعیین می‌کند. آسیب‌های گردن می‌توانند کل بدن را تحت تاثیر قرار دهند؛ آسیب‌های کمر ممکن است فقط تنه و پاها را درگیر کنند. افراد مبتلا به آسیب طناب نخاعی، انجام کارهای روزمره و حرکت را دشوار می‌دانند. برخی برای حرکت به ویلچر نیاز دارند و برای کارهای روزانه به کمک دیگران متکی هستند.

آمادگی قلبی‌تنفسی چیست؟

آمادگی جسمانی قلبی‌تنفسی (cardiorespiratory fitness) به این معنی است که قلب، ریه‌ها و عروق خونی شما چقدر خوب با هم کار می‌کنند تا اکسیژن مورد نیاز بدن شما را در طول فعالیت‌های بدنی تامین کنند. فواید آمادگی قلبی‌تنفسی خوب بر سلامت عمومی، زندگی روزمره، خلق‌وخو و سلامت افراد غیرمعلول به‌طور گسترده‌ای پذیرفته شده است، اما دستیابی به آن در افرادی که حرکت دادن اندام‌هایشان برایشان دشوار یا غیرممکن است، می‌تواند چالش برانگیز باشد. بااین‌حال، افراد مبتلا به آسیب طناب نخاعی نیز ممکن است از آمادگی قلبی‌عروقی خوب بهره‌مند شوند، به این معنی که می‌توانند زندگی فعال‌تری با استقلال بیشتر و تندرستی بهتر داشته باشند.

ما به دنبال چه یافته‌ای بودیم؟

ما ‌خواستیم بدانیم که تمرینات ورزشی (در مقایسه با انجام ندادن تمرین) آمادگی قلبی‌تنفسی را در افراد مبتلا به آسیب طناب نخاعی بهبود می‌بخشند یا خیر. ما تاثیرات آن را بر موارد زیر نیز بررسی کردیم:

• آمادگی جسمانی عملکردی (توانایی انجام فعالیت‌های روزانه، مانند هل دادن ویلچر یا پیاده‌روی در مسافتی مشخص)؛

• تندرستی (well-being):

• خلق‌وخو (افسردگی و اضطراب)؛ و

• عوارض جانبی ناشی از آموزش، مانند مرگ‌ومیر، بستری شدن در بیمارستان، سقوط، سکته مغزی یا حمله قلبی، درد یا آسیب.

ما چه‌کاری را انجام دادیم؟

ما به دنبال مطالعاتی بودیم که تمرینات ورزشی را با انجام ندادن تمرین در بزرگسالان مبتلا به آسیب طناب نخاعی مقایسه کردند. آن‌ها می‌توانستند مدت زمان زیادی مصدوم بوده باشند و این آسیب می‌توانست به هر دلیلی رخ داده باشد. تمرین می‌توانست در هر زمانی و با هر شدتی ادامه یابد، اما باید برنامه‌ریزی‌شده، ساختارمند و تکراری بوده و هدف آن بهبودی در سطح آمادگی قلبی‌تنفسی بوده باشد. هم‌چنین می‌توانست شامل دوچرخه‌سواری، قایق‌رانی، پیاده‌روی یا شنا بوده باشد، و در بیمارستان، در جامعه، یا در منزل انجام شده باشد.

نتایج مطالعات را مقایسه و جمع‌بندی کرده و میزان اعتماد خود را به شواهد، براساس عواملی مانند روش‌های انجام و حجم‌نمونه مطالعه، رتبه‌بندی کردیم.

ما به چه نتایجی رسیدیم؟

تعداد 17 مطالعه را با مجموع 505 نفر شناسایی کردیم. در هر مطالعه بین 10 و 68 نفر با ترکیبی از آسیب‌های گردن و کمر حضور داشتند. میانگین سنی آن‌ها بین 27 و 57 سال بود و 71% آن‌ها مرد بودند. دوازده مطالعه در اروپا یا آمریکای شمالی انجام شدند. جلسات آموزشی:

• فقط روی بازوها یا بازوها و پاها متمرکز بودند

• معمولا شامل استفاده از ارگومتر بازو (دوچرخه ثابت بازو)، پارو زدن، نیروی محرکه ویلچر، آموزش راه رفتن با ربات (مبتنی بر دستگاه، راه رفتن با پشتیبانی) بودند

• دو تا پنج بار در هفته انجام شدند

• مطالعات بین 6 هفته و 9 ماه به طول انجامیدند، و

• بین 30 دقیقه و 2 ساعت طول کشیدند.

تمام مطالعات تاثیرات انجام تمرین ورزشی را تا شش هفته پس‌از توقف تمرین (کوتاه‌مدت) بررسی کردند و فقط یک مطالعه تاثیرات آن را بیش‌از 6 هفته (بلندمدت) ارزیابی کرد.

تمرینات ورزشی در کوتاه‌مدت می‌توانند به افزایش سطح آمادگی قلبی‌تنفسی در افراد مبتلا به آسیب طناب نخاعی کمک کنند (15 مطالعه، 337 شرکت‌کننده).

مشخص نیست که تمرینات ورزشی:

• آمادگی جسمانی عملکردی را افزایش می‌دهند (3 مطالعه، 67 نفر)

• باعث بهبودی در تندرستی می‌شوند (2 مطالعه، 49 نفر)

• افسردگی و اضطراب را کاهش می‌دهند (1 مطالعه، 23 نفر)

• باعث افزایش عوارض جانبی می‌شوند (4 مطالعه، 141 نفر)

محدودیت‌های شواهد چه هستند؟

میزان اعتماد ما به شواهد به دلایل مختلف، در سطح پائین یا بسیار پائین است. بیشتر مطالعات کوچک بوده و کیفیت بالا نداشتند. برای مثال، بسیاری از مطالعات نتوانستند تمام داده‌های جمع‌آوری‌شده را ارائه دهند، در ابتدای مطالعه برنامه‌ای را برای نحوه آنالیز داده‌ها ارائه نکردند و نتوانستند اکثر شرکت‌کنندگان را در مطالعه نگه دارند. مطالعات کمی شامل مهم‌ترین نکات مورد توجه ما برای این مرور بودند.

این شواهد تا چه زمانی به‌روز است؟

شواهد تا 9 دسامبر 2025 به‌روز است.