پیامهای کلیدی
— شواهد مربوط به استفاده از ورزشهای تقویتی برای درمان التهاب تاندون کشکک زانو (patellar tendinopathy) (درد در جلوی زانو که تاندون را درگیر میکند) بسیار نامشخص است، و نتیجهگیری قطعی را دشوار میسازد.
— ما مطمئن نیستیم که ورزش در مقایسه با عدم درمان، درد را در ورزشکاران کاهش میدهد یا خیر. ورزشهای تقویتی در مقایسه با عدم درمان ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در عملکرد ایجاد کنند، و در مقایسه با تزریق گلوکوکورتیکوئید (داروهای ضدالتهابی)، تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در عملکرد و درد برجای بگذارند.
— مشخص نیست که این ورزشها برای کاهش درد یا بهبود عملکرد بهتر از جراحی باشند. ورزشکاران موفقیت درمانی مشابهی را گزارش کردند و با ورزشهای تقویتی و جراحی به ورزش بازگشتند.
التهاب تاندون کشکک زانو چیست؟
افراد مبتلا به التهاب تاندون کشکک زانو (زانوی جهندگان (jumper's knee)) معمولا هنگام فشار دادن تاندون جلوی زانو (که عضلات را به استخوانها متصل میکند) دچار درد و حساسیت به لمس میشوند. این عارضه اغلب افرادی را تحت تاثیر قرار میدهد که در فعالیتهایی که نیاز به پریدن، ترمز کردن، لگد زدن یا دویدن مکرر دارند، شرکت میکنند. التهاب تاندون کشکک زانو میتواند باعث ناتوانی در ورزشکاران و غیرورزشکاران شود و بر عملکرد ورزشی و طول عمر شغلی افراد، تاثیر قابل توجهی بگذارد.
التهاب تاندون کشکک زانو چگونه درمان میشود؟
یکی از درمانهای اصلی برای التهاب تاندون کشکک زانو، انجام ورزش، بهویژه ورزشهای تقویتی است. گزینههای دیگر شامل داروهای ضدالتهابی (مانند تزریق گلوکوکورتیکوئید) و در برخی موارد، جراحی است. درمانهای دیگری که استفاده میشوند، عبارتند از تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (یک جزء غلیظ از خون که به زانو تزریق میشود)، درمان با امواج صوتی (که از امواج صوتی برای کاهش درد و پشتیبانی از بهبودی استفاده میکند)، لیزردرمانی (که از نور متمرکز برای کاهش درد و تورم و تسریع بهبودی استفاده میکند) و درمان با امواج شوک (shockwave) (که از امواج صوتی پرانرژی برای تحریک بهبودی و کاهش درد استفاده میکند).
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که تمرینات ورزشی را با دیگر درمانها (مانند عدم درمان، داروهای ضدالتهابی (بهعنوان مثال، تزریق گلوکوکورتیکوئید) و جراحی) در افراد مبتلا به التهاب تاندون کشکک زانو مقایسه کردند. دادههای مربوط به درد، عملکرد، موفقیت درمان، کیفیت زندگی، بازگشت به ورزش و عوارض جانبی را جمعآوری کرده و میزان اطمینان خود را به نتایج ارزیابی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما هفت مطالعه را یافتیم که بین سالهای 1989 و 2022 منتشر شده و به زبان انگلیسی گزارش شدند. دو مطالعه از نروژ و یک مطالعه از هریک از کشورهای دانمارک، آلمان، یونان، لهستان و ایالات متحده بودند.
یافتههای کلیدی
درد (بین 0 و 100 اندازهگیری شد، نمرات پائینتر به معنای درد کمتر) در پایان درمان.
ما مطمئن نیستیم که ورزش در مقایسه با عدم درمان درد را کاهش دهد.
– بیماران در گروه ورزش، درد خود را 27 امتیاز ارزیابی کردند.
– بیماران در گروه عدم درمان، درد خود را 62 امتیاز ارزیابی کردند.
ورزش در مقایسه با تزریق گلوکوکورتیکوئید ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در درد ایجاد کند.
– بیماران در گروه ورزش، درد خود را 24 امتیاز ارزیابی کردند.
– بیماران در گروه تزریق گلوکوکورتیکوئید، درد خود را 18 امتیاز ارزیابی کردند.
ما مطمئن نیستیم که ورزش در مقایسه با جراحی، درد را کاهش دهد.
– بیماران در گروه ورزش، درد خود را 13 امتیاز ارزیابی کردند.
– بیماران در گروه جراحی، درد خود را 17 امتیاز ارزیابی کردند.
عملکرد (بین 0 تا 100 اندازهگیری شد، نمرات پائینتر به معنای عملکرد بهتر) در پایان درمان.
ورزش در مقایسه با عدم درمان ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در عملکرد بیماران ایجاد کند.
– بیماران در گروه ورزش، عملکرد زانوی خود را 72 امتیاز ارزیابی کردند.
– بیماران در گروه عدم درمان، عملکرد زانوی خود را 65 امتیاز ارزیابی کردند.
ورزش در مقایسه با تزریق گلوکوکورتیکوئید ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در عملکرد ایجاد کند.
– بیماران در گروه ورزش، عملکرد زانوی خود را 76 امتیاز ارزیابی کردند.
– بیماران در گروه تزریق گلوکوکورتیکوئید، عملکرد زانوی خود را 82 امتیاز ارزیابی کردند.
ما مطمئن نیستیم که ورزش در مقایسه با جراحی، عملکرد را کاهش دهد.
– بیماران در گروه ورزش، عملکرد زانوی خود را 52 امتیاز ارزیابی کردند.
– بیماران در گروه جراحی، عملکرد زانوی خود را 45 امتیاز ارزیابی کردند.
موفقیت درمان (از 5- تا 5+ اندازهگیری شد، 5+ به معنای حداکثر بهبودی) در پایان درمان.
ورزش در مقایسه با جراحی ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در موفقیت درمان ایجاد کند.
– بیماران در گروه ورزش، موفقیت خود را 1.7 امتیاز ارزیابی کردند.
– بیماران در گروه جراحی، موفقیت خود را 0.2 امتیاز ارزیابی کردند.
میزان بازگشت به ورزش در 12 ماه اندازهگیری شد.
ورزش در مقایسه با جراحی ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در میزان بازگشت به ورزش ایجاد کند.
– 85 مورد از هر 100 بیمار پساز ورزشدرمانی به ورزش بازگشتند.
– 86 مورد از هر 100 بیمار پساز جراحی به ورزش بازگشتند.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
اثربخشی ورزشهای تقویتی برای ورزشکاران نامشخص است. مطالعات کمی با کیفیتهای متفاوت و با تعداد کمی از افراد وجود داشتند. همه مطالعات فقط شامل ورزشکاران بودند، بنابراین نتایج ممکن است برای افراد غیرورزشکار صدق نکنند. هیچ مطالعهای عوارض جانبی را گزارش نکردند.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا 5 سپتامبر 2023 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
التهاب تاندون کشکک زانو (patellar tendinopathy) یک وضعیت شایع است که معمولا محل اتصال تاندون را تحت تاثیر قرار میدهد و باعث ایجاد درد در جلوی زانو میشود. درمان اصلی برای التهاب تاندون کشکک زانو شامل انواع مختلف ورزش (مانند تقویتی (strengthening) و کششی (stretching)) است. رایجترین روش تقویت عضلات، اعمال فشار اکسنتریک (eccentric) (افزایش طول) بر عضلات است. ورزشهای تقویتی میتوانند روی زمین یا در آب، با تحمل وزن یا بدون تحمل وزن، یا هر دو، انجام شوند. دیگر درمانها شامل جراحی و تزریق گلوکوکورتیکوئید هستند.
اهداف
ارزیابی مزایا و خطرات انجام ورزش برای درمان التهاب تاندون کشکک زانو.
روشهای جستوجو
در این مرور، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترل شده کاکرین (CENTRAL)؛ MEDLINE؛ Embase و دو پایگاه ثبت کارآزماییها را تا 5 سپتامبر 2023، بدون اعمال محدودیت زبانی، جستوجو کردیم.
معیارهای انتخاب
ما کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای را وارد کردیم که مداخلات ورزشی تقویتی را در مقایسه با ورزش بدون تاثیر (placebo) یا مداخله ساختگی؛ عدم درمان، مراقبت معمول، یا حداقل مداخله؛ یا دیگر مداخلات فعال بررسی کردند. ورزشهای تقویتی شامل تمرینات کاهش طول عضلات (کانسنتریک (concentric))، افزایش طول عضلات (اکسنتریک)، اکسنتریک-کانسنتریک و ایزومتریک (isometric) است که برای افزایش قدرت و توان عضلات طراحی شدهاند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم مطالعات را برای ورود انتخاب کرده و دادهها را استخراج کردند، و خطر سوگیری (risk of bias) و قطعیت شواهد را با استفاده از رویکرد درجهبندی توصیه، ارزیابی، توسعه و ارزشیابی (Grading of Recommendations Assessment, Development and Evaluation; GRADE) بررسی کردند. پیامدهای اصلی شامل درد، عملکرد، ارزیابی کلی از موفقیت درمان براساس گزارش شرکتکنندگان، کیفیت زندگی، بازگشت به ورزش، نسبتی از شرکتکنندگان با عوارض جانبی، و نسبتی از شرکتکنندگان که از ادامه درمان انصراف دادند، بودند.
نتایج اصلی
ما هفت کارآزمایی (211 شرکتکننده مبتلا به التهاب مزمن تاندون کشکک زانو) را وارد کردیم که ورزشهای تقویتی را با عدم درمان (3 کارآزمایی، 93 شرکتکننده)، تزریق گلوکوکورتیکوئید (1 کارآزمایی، 38 شرکتکننده)، جراحی (1 کارآزمایی، 40 شرکتکننده)، تمرینات کششی (1 کارآزمایی، 15 شرکتکننده) یا سونوگرافی پالسی (pulsed ultrasound) و اصطکاک عرضی (transverse friction) (1 کارآزمایی، 30 شرکتکننده) مقایسه کردند. تمام کارآزماییها شامل ورزشکاران (88% مرد، میانگین سنی 26 سال) با میانگین مدت نشانهها 41.6 ماه بودند. اکثر کارآزماییها مستعد سوگیری بودند، بهویژه سوگیری انتخاب (selection bias)/توالی تصادفی (random sequence) (57.1%)، سوگیری انتخاب (selection bias)/پنهانسازی تخصیص (allocation concealment) (42.8%)، سوگیری تشخیص (detection bias) (28.5%)، سوگیری خروج بیماران از مطالعه (attrition bias) (71.4%)، و سوگیریهای گزارشدهی انتخابی (selective reporting biases) (28.5%). با توجه به ماهیت مداخله، نه شرکتکنندگان و نه محققان در هیچیک از کارآزماییها نسبت به تخصیص گروه کورسازی نشدند (سوگیری عملکرد (performance bias)).
ما هیچ مطالعهای را نیافتیم که ورزش را با ورزش بدون تاثیر یا مداخله ساختگی مقایسه کرده باشد.
ورزشهای تقویتی در مقایسه با عدم درمان
ما مطمئن نیستیم که ورزشهای تقویتی در مقایسه با عدم درمان، درد را کاهش دهند. میانگین نمره درد بدون درمان 62.00 امتیاز و با ورزش 27.06 امتیاز، در یک مقیاس 0 تا 100 (0 = بدون درد) گزارش شد (تفاوت میانگین (MD): 34.94 امتیاز بهتر، 95% فاصله اطمینان (CI): 20.94 بهتر تا 48.94 بهتر؛ 1 مطالعه، 39 شرکتکننده؛ شواهد با قطعیت بسیار پائین (دو سطح بهدلیل عدمدقت (imprecision) و یک سطح بهدلیل سوگیری کاهش یافت)). ورزشهای تقویتی در مقایسه با عدم درمان ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در عملکرد بیمار در پایان درمان ایجاد کنند. میانگین عملکرد بیمار بدون درمان 65.00 امتیاز و با ورزش 72.04 امتیاز، در یک مقیاس 0 تا 100 (100 = بهترین عملکرد) بود (MD؛ 7.04 امتیاز بهتر، 95% CI؛ 6.94 امتیاز بدتر تا 21.02 امتیاز بهتر؛ 2 مطالعه، 95 شرکتکننده؛ شواهد با قطعیت پائین (یک سطح بهدلیل عدمدقت و یک سطح بهدلیل سوگیری کاهش یافت)).
مطالعات هیچیک از پیامدهای دیگر را گزارش نکردند.
ورزشهای تقویتی در مقایسه با تزریق گلوکوکورتیکوئید
ورزشهای تقویتی در مقایسه با تزریق گلوکوکورتیکوئید ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در درد در پایان درمان ایجاد کنند. میانگین درد با تزریق گلوکوکورتیکوئید 18.00 امتیاز و با ورزش 24.04 امتیاز، در یک مقیاس 0 تا 100 (0 = بدون درد) بود (MD؛ 6.04 امتیاز بدتر، 95% CI؛ 8.19 امتیاز بهتر تا 20.26 امتیاز بهتر؛ 1 کارآزمایی، 38 شرکتکننده؛ شواهد با قطعیت پائین (دو سطح بهدلیل عدمدقت کاهش یافت)).
ورزشهای تقویتی در مقایسه با تزریق گلوکوکورتیکوئید ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در عملکرد بیمار در پایان درمان ایجاد کنند. میانگین عملکرد بیمار بدون درمان 82.00 امتیاز و با ورزش 76.25 امتیاز، در یک مقیاس 0 تا 100 (100 = بهترین عملکرد) اعلام شد (MD؛ 5.75 امتیاز بدتر، 95% CI؛ 17.41 بدتر تا 5.93 بهتر؛ 1 کارآزمایی، 38 شرکتکننده؛ شواهد با قطعیت پائین (دو سطح بهدلیل عدمدقت کاهش یافت)).
این کارآزمایی هیچیک از پیامدهای دیگر را گزارش نکرد.
ورزشهای تقویتی در مقایسه با جراحی
ما مطمئن نیستیم که ورزشهای تقویتی در مقایسه با جراحی، درد را در پیگیری 12 ماه کاهش میدهند یا خیر. میانگین درد با جراحی 13.00 امتیاز و با ورزش 17.00 امتیاز، در یک مقیاس 0 تا 100 (0 = بدون درد) بود (MD؛ 4.00 امتیاز بدتر، 95% CI؛ 4.06 امتیاز بهتر تا 12.06 امتیاز بدتر؛ 1 کارآزمایی، 40 شرکتکننده؛ شواهد با قطعیت بسیار پائین).
ما مطمئن نیستیم که ورزشهای تقویتی در مقایسه با جراحی، عملکرد بیمار را بهبود میبخشند یا خیر. میانگین عملکرد بیمار در پایان درمان در گروه جراحی 45.10 امتیاز و در گروه ورزش 52.4 امتیاز، در مقیاس 0 تا 100 (100 = بهترین عملکرد) بود (MD؛ 7.30 امتیاز بهتر، 95% CI؛ 5.02 بدتر تا 19.62 بهتر؛ 1 کارآزمایی، 40 شرکتکننده؛ شواهد با قطعیت بسیار پائین (یک سطح بهدلیل سوگیری و دو سطح بهدلیل عدمدقت جدی کاهش یافت)).
ورزشهای تقویتی در مقایسه با جراحی ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در موفقیت درمان در پایان درمان ایجاد کنند. میانگین ارزیابی کلی از موفقیت درمان با جراحی 0.2 امتیاز و با ورزش 1.76 امتیاز در یک مقیاس 5- تا 5+ (حداکثر 5+ به معنای بهبودی بود) گزارش شد (MD؛ 1.56 امتیاز بهتر، 95% CI؛ 0.52 بدتر تا 3.64 بهتر؛ 1 کارآزمایی، 40 شرکتکننده؛ شواهد با قطعیت پائین (یک سطح بهدلیل سوگیری و یک سطح بهدلیل عدمدقت کاهش یافت)).
ورزشهای تقویتی در مقایسه با جراحی در پیگیری 12 ماه، ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در میزان شرکتکنندگانی که بهطور کامل یا نسبی به ورزش بازگشتند، ایجاد کنند. میزان بازگشت به ورزش با جراحی 86% و با ورزش 85% بود (خطر نسبی (RR): 1.02؛ 95% CI؛ 0.78 تا 1.34؛ 1 کارآزمایی، 40 شرکتکننده؛ شواهد با قطعیت پائین (یک سطح بهدلیل سوگیری و یک سطح بهدلیل عدمدقت کاهش یافت)).
این کارآزمایی هیچیک از پیامدهای دیگر را گزارش نکرد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
ما مطمئن نیستیم که ورزشهای تقویتی در مقایسه با عدم درمان، درد را کاهش دهند. ورزشهای تقویتی در مقایسه با عدم درمان ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در عملکرد و در مقایسه با تزریق گلوکوکورتیکوئید، در عملکرد یا درد ایجاد کنند. ما مطمئن نیستیم که ورزشهای تقویتی در مقایسه با جراحی، درد را کاهش دهند یا عملکرد را بهبود بخشند، و ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در موفقیت درمان و نسبتی از ورزشکاران که به ورزش بازمیگردند، ایجاد کنند. هیچیک از کارآزماییها عوارض جانبی را اندازهگیری نکردند. تمام کارآزماییهای آنالیزشده در این مرور شامل شرکتکنندگان ورزشکار بودند، که این یافتهها را به ورزشکاران محدود میکنند و نه عموم مردم.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
