کمردرد یکی از شایعترین مشکلات سلامت در کشورهای صنعتی است و تخمین زده میشود که بین 60% و 85% از جمعیت در برههای از زندگی خود دچار آن میشوند. کارآزماییهای آزمایشگاهی نشان میدهند که استفاده از کفی کفش میتواند در پیشگیری و درمان کمردرد مفید باشد، زیرا ضربه ناشی از برخورد پا به زمین را جذب کرده و از پا در راستای مناسب پشتیبانی میکند. انواع کفیهای طبی کفش موجود هستند.
ما شش کارآزمایی را وارد کردیم که جمعیتهایی را بررسی کردند که در طول شغل روزانه خود، ایستادن و راه رفتن طولانیمدت را انجام میدادند. سه مطالعه پیشگیرانه (2061 شرکتکننده) تاثیرات کفیهای سفارشی و غیرسفارشی کفش را برای پیشگیری از بروز کمردرد بررسی کردند. سه مطالعه با جمعیتهای مختلط (256 شرکتکننده) تاثیرات کفیهای سفارشی کفش را برای کمردرد بررسی کردند، بدون اینکه مشخص شود هدف آنها پیشگیری بود یا درمان اولیه یا ثانویه. هیچیک از مطالعات نشان ندادند که کفی کفش از بروز کمردرد پیشگیری میکند. هیچیک از کارآزماییهای واردشده، کفیهای کفش را منحصرا برای درمان کمردرد بررسی نکردند.
اگرچه نیمی از کارآزماییها از کیفیت روششناسی (methodology) بالایی برخوردار بودند و بنابراین پتانسیل کمی برای سوگیری (bias) داشتند، نتایج همچنان باید با احتیاط خوانده شوند. بیشتر کارآزماییها، جمعیتهای خاص مردان جوان و بسیار فعال را بررسی کردند. در نهایت، هیچ دادهای در مورد درمان و پیشگیری در بلندمدت در دسترس نیست.
در نتیجه، شواهدی قوی وجود دارد که کفیهای کفش از بروز کمردرد پیشگیری نمیکنند، درحالیکه شواهد فعلی در مورد کفیهای کفش بهعنوان درمان کمردرد، هیچ نتیجهگیری را ممکن نمیسازد. پیشاز اینکه توصیههای حرفهای برای استفاده از کفیهای کفش بهصورت استاندارد درآیند، انجام کارآزماییهای بهتری برای ارزیابی ارتباط میان کفیهای کفش و کمردرد مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
فقدان دانش نظری و بالینی در مورد استفاده از کفی کفش (shoe insole) برای پیشگیری یا درمان کمردرد به چشم میخورد. بروز بالای کمردرد و محبوبیت کفی کفش، لزوم انجام مرور سیستماتیک این روش را ایجاب میکند.
اهداف
تعیین اثربخشی استفاده از کفی کفش در پیشگیری و درمان کمردرد غیراختصاصی در مقایسه با دارونما (placebo)، عدم انجام مداخله یا دیگر مداخلات.
روشهای جستوجو
بانکهای اطلاعاتی زیر را جستوجو کردیم: پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه بازگشتی کمردرد در کاکرین و پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL)، MEDLINE؛ EMBASE و CINAHL تا اکتبر 2008؛ فهرست منابع در مقالات مروری، دستورالعملهای بالینی و کارآزماییهای واردشده؛ ردیابی استنادات؛ تماس با افراد متخصص در این حوزه.
معیارهای انتخاب
ما کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای را وارد کردیم که استفاده از کفیهای سفارشی یا غیرسفارشی کفش را برای پیشگیری یا درمان کمردرد، در مقایسه با دارونما (placebo)، عدم انجام مداخله یا مداخلات دیگر بررسی کردند. پیامدهای مطالعه میبایست شامل حداقل یکی از موارد زیر را بود: بروز کمردرد براساس گزارش خود فرد یا تشخیص پزشک؛ شدت درد؛ مدت کمردرد؛ غیبت از کار؛ وضعیت عملکردی. مطالعات مربوط به کفیهای طراحیشده کفش برای درمان نابرابری طول اندامها حذف شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
یکی از نویسندگان مرور، جستوجوها را انجام داد و منابع بازیابیشده را برای نویسندگان، موسسه و مجله، کورسازی کرد. دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم مقالات مرتبط را انتخاب کردند. دو نویسنده مختلف مرور بهطور جداگانه کیفیت روششناسی (methodology) و ارتباط بالینی را ارزیابی کرده و دادهها را از هر کارآزمایی با استفاده از یک فرم استاندارد استخراج کردند.
نتایج اصلی
شش کارآزمایی تصادفیسازی و کنترل شده، معیارهای ورود را داشتند: سه مورد، پیشگیری از کمردرد (2061 شرکتکننده) و سه مورد، جمعیتهای مختلط (256 شرکتکننده) را بررسی کردند، بدون اینکه مشخص شود هدف آنها پیشگیری بود یا درمان اولیه یا ثانویه. هیچ کارآزمایی درمانی یافت نشد. شواهد محکمی وجود دارد که استفاده از کفی کفش از ایجاد کمردرد پیشگیری نمیکند. شواهد محدودی نشان میدهد کفیهای کفش، کمردرد را تسکین میدهند یا درد را بهطور نامطلوبی به اندامهای تحتانی منتقل میکنند.
محدودیتها
این مرور تا حد زیادی محدودیتهای منابع علمی را، از جمله مطالعات با کیفیت پائین با مداخلات و معیارهای پیامد ناهمگون، کورسازی (blinding) ضعیف و گزارشدهی ضعیف، منعکس میکند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
شواهد محکمی وجود دارد که کفیهای کفش برای پیشگیری از کمردرد موثر نیستند. شواهد فعلی در مورد استفاده از کفی کفش بهعنوان درمانی برای کمردرد، هیچ نتیجهگیری را ممکن نمیسازد.
برای نتیجهگیریهای قویتر، انجام کارآزماییهایی با کیفیت بالا مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
