هنگامی که افراد دچار شوک میشوند، فشار خون آنها افت میکند و ممکن است برای ادامه زندگی بیشازحد پائین بیاید. یک فرضیه درباره علت این وضعیت، تاثیر اوپیوئیدهایی است که بدن پساز خونریزی شدید یا تروما ترشح میکند. نالوکسان (naloxone) دارویی است که تاثیرات داروهای اوپیوئیدی را خنثی میسازد. این دارو بهعنوان درمانی برای کاهش تاثیر شوک آزمایش شده است. این مرور از کارآزماییها نشان داد که تجویز نالوکسان برای افراد در حالت شوک، فشار خون آنها را بهبود میبخشد. مشخص نیست که این امر وضعیت کلی بیماران را بهبود میبخشد یا احتمال مرگ آنها را کاهش میدهد یا خیر. انجام کارآزماییهای بیشتری در این زمینه مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
شواهد پیشبالینی حاصل از چندین گونه جانوری نشان میدهند که پپتیدهای اوپیوئیدی در فیزیوپاتولوژی انواع شوک (اندوتوکسیک (endotoxic)، هیپوولمیک (hypovolemic)، کاردیوژنیک (cardiogenic)، نخاعی (spinal)، آنافیلاکتیک (anaphylactic)) نقش دارند. گزارشهای موردی متعددی مطرح کردهاند که نالوکسان (naloxone، یک آنتاگونیست اوپیوئیدی) ممکن است درمانی موثر برای شوک در انسان باشد، اما برخی دیگر از این دیدگاه پشتیبانی نکردهاند. این اختلافنظر ما را بر آن داشت تا یک متاآنالیز از شواهد موجود درباره اثربخشی نالوکسان بهعنوان یک معیار درمانی برای شوک در انسان انجام دهیم.
اهداف
ارزیابی اثربخشی و بیخطری استفاده از نالوکسان در درمان شوک انسانی و تخمین کیفیت روششناسی (methodology) کارآزماییهای بالینی.
روشهای جستوجو
بانکهای اطلاعاتی زیر را جستوجو کردیم: پایگاه ثبت تخصصی گروه صدمات در کاکرین، CENTRAL (کتابخانه کاکرین)، MEDLINE (Ovid SP)؛ PubMed؛ EMBASE (Ovid SP)؛ ISI Web of Science: Science Citation Index Expanded (SCI-EXPANDED)؛ و ISI Web of Science: نمايهنامه استنادی مقالات کنفرانسهای علمی (CPCI-S) (تا دسامبر 2008). بهمنظور شناسایی مطالعات بیشتر، فهرست منابع تمام مقالات واردشده بررسی شدند و با محققان اصلی مطالعات واجد شرایط تماس گرفته شد.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای که به ارزیابی نالوکسان در درمان شوک انسانی، صرفنظر از سن بیمار (بزرگسال، کودک یا نوزاد) پرداختند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
سه نویسنده مرور بهطور مستقل از هم، دادهها را در مورد طراحی مطالعه، مداخله، پیامدها و کیفیت روششناسی استخراج کردند.
نتایج اصلی
سه نویسنده مستقل 120 مقاله را مرور کرده و شش کارآزمایی بالینی را انتخاب کردند. توافق کلی در مورد انتخاب مطالعه کامل بود (همخوانی: 100%). این متاآنالیز شامل شش مطالعه با 126 بیمار مبتلا به شوک سپتیک، کاردیوژنیک، هموراژیک یا نخاعی است.
درمان با نالوکسان با بهبودی همودینامیک، معنیدار از نظر آماری، همراه بود (نسبت شانس: 0.24؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.09 تا 0.68). میانگین فشار شریانی در گروههای دریافتکننده نالوکسان بهطور معنیداری بالاتر از گروههای دارونما (placebo) بود (تفاوت میانگین وزندهیشده: 9.33+ میلیمتر جیوه؛ 95% CI؛ 7.07 تا 11.59). هیچ ناهمگونی (heterogeneity) برای این پیامد یافت نشد. میزان مرگومیر در گروه نالوکسان کمتر بود (نسبت شانس: 0.59؛ 95% CI؛ 0.21، 1.67) اما این تفاوت با بازی شانس همسو و سازگار بود. برای پیامد اخیر، ناهمگونی معنیداری مشاهده شد (P < 0.05).
نتیجهگیریهای نویسندگان
نالوکسان فشار خون، بهویژه میانگین فشار خون شریانی را بهبود میبخشد. بااینحال، کاربرد بالینی نالوکسان برای درمان شوک هنوز نامشخص است و برای ارزیابی میزان سودمندی آن، انجام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده بیشتری مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
