چرا این مرور مهم است؟
اختلال استرس پساز تروما (posttraumatic stress disorder; PTSD) پساز قرار گرفتن در معرض آسیب شدید رخ میدهد و منجر به تحمیل هزینههای شخصی و اجتماعی هنگفتی میشود. اگرچه این وضعیت بهطور مرسوم با رواندرمانی مدیریت میشود، اثربخشی درمانهای دارویی در مدیریت PTSD ثابت شدهاند.
چه افرادی به این مرور علاقهمند خواهند بود؟
- افراد مبتلا به PTSD.
- خانواده و دوستان افراد مبتلا به PTSD.
- پزشکان عمومی، روانپزشکان، روانشناسان، و داروسازان.
هدف این مطالعه مروری پاسخ دادن به چه سوالی است؟
- آیا دارودرمانی در کاهش نشانههای PTSD در بزرگسالان مبتلا به آن موثر است؟
چه مطالعاتی وارد این مرور شدند؟
ما مطالعاتی را وارد کردیم که دارودرمانی را با دارونما (placebo) یا کنترل، یا هر دو، برای درمان PTSD در بزرگسالان مقایسه کردند.
در این مرور 66 کارآزمایی را با مجموع 7442 شرکتکننده وارد کردیم.
شواهد حاصل از این مرور به ما چه میگوید؟
براساس شواهدی با قطعیت متوسط، شواهدی از تاثیر مفید تجویز مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) در جهت بهبود نشانههای PTSD در مقایسه با دارونما وجود داشت. همچنین شواهدی مبنی بر فواید داروی ضدافسردگی نورآدرنرژیک و سروتونرژیک اختصاصی (noradrenergic and specific serotonergic antidepressant; NaSSA) میرتازاپین (mirtazapine) و ضدافسردگی سهحلقهای (tricyclic antidepressant; TCA) آمیتریپتیلین، در بهبود نشانههای PTSD، براساس شواهدی با قطعیت پائین، به دست آمد. همچنین شواهدی را مبنی بر افزایش تعداد شرکتکنندگانی که پساز درمان با گروه آنتیسایکوتیک در مقایسه با دارونما بهبود یافتند، براساس شواهدی با قطعیت بسیار پائین، نیافتیم. برای کلاسهای دارویی باقیمانده، شواهدی را مبنی بر فایده درمان برای بهبود نشانههای PTSD مشاهده نکردیم.
شواهدی با کیفیت پائین نشان میدهد تعداد بیشتری از افراد دریافت کننده SSRIها و SNRIها به علت عوارض جانبی، نسبت به آنهایی که دارونما مصرف کردند، از حضور در مطالعه انصراف دادند، اما نرخ مطلق انصراف، پائین بود.
در گام بعدی باید چه اقدامی صورت گیرد؟
بیشتر شواهد برای اثربخشی دارودرمانی مربوط به SSRIها برای درمان حاد است. نیاز مداوم به توسعه درمانهای دارویی جدید در درمان PTSD وجود دارد.
مطالعه چکیده کامل
اختلال استرس پساز تروما (post traumatic stress disorder; PTSD) یک اختلال شایع و ناتوانکننده است. شواهدی که نشان میدهد PTSD با اختلالات سایکوبیولوژیکی خاص مشخص میشود، به افزایش علاقه به استفاده از دارو در درمان آن کمک کرده است.
اهداف
ارزیابی تاثیرات دارودرمانی برای کاهش نشانههای PTSD در بزرگسالان مبتلا به PTSD.
روشهای جستوجو
پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترل شده کاکرین (CENTRAL؛ شماره 11، نوامبر 2020)؛ MEDLINE (1946-)؛ Embase (1974-)؛ PsycINFO (1967-) و PTSDPubs (همه سالهای موجود) را چه بهطور مستقیم یا از طریق پایگاه ثبت کارآزماییهای کنترلشده گروه اختلالات شایع روانی در کاکرین (CCMDCTR) جستوجو کردیم. پایگاههای ثبت بینالمللی کارآزمایی را نیز بررسی کردیم. تاریخ انجام آخرین جستوجو 13 نوامبر 2020 بود.
معیارهای انتخاب
همه کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) مربوط به دارودرمانی در بزرگسالان مبتلا به PTSD.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
سه نویسنده مرور (TW؛ JI؛ و NP) بهطور مستقل از هم به ارزیابی RCTها برای ورود به این مرور پرداختند، دادههای کارآزمایی را گردآوری کرده، و کیفیت کارآزمایی را ارزیابی کردند. با محققان تماس گرفتیم تا دادههای ازدسترفته را به دست آوریم. جمعبندی آمار را براساس طبقه دارویی، و عامل دارویی برای همه داروها، طبقهبندی کردیم. معیارهای دوحالتی (dichotomous) و پیوسته (continuous) را با استفاده از مدل اثرات تصادفی (random-effects model) محاسبه کرده، و ناهمگونی (heterogeneity) را ارزیابی کردیم.
نتایج اصلی
تعداد 66 RCT (محدوده: 13 روز تا 28 هفته؛ 7442 شرکتکننده؛ محدوده سنی 18 تا 85 سال) را در این مرور وارد کرده و 54 مورد برای متاآنالیز وارد شدند.
برای پیامد اولیه پاسخ به درمان، شواهدی را از تاثیر مفید مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) در مقایسه با دارونما (placebo) یافتیم (خطر نسبی (RR): 0.66؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.59 تا 0.74؛ 8 مطالعه، 1078 شرکتکننده)، که براساس شواهدی با قطعیت متوسط، نشانههای PTSD در 58% از شرکتکنندگان گروه SSRI در مقایسه با 35% از شرکتکنندگان گروه دارونما بهبود یافتند.
برای این پیامد، همچنین شواهدی را از تاثیر مفید میرتازاپین (mirtazapine)، نوعی ضدافسردگی نورآدرنرژیک و سروتونرژیک خاص (noradrenergic and specific serotonergic antidepressant; NaSSA): (RR: 0.45؛ 95% CI؛ 0.22 تا 0.94؛ 1 مطالعه، 26 شرکتکننده) در 65% از افراد مصرفکننده آن در مقایسه با 22% از شرکتکنندگان گروه دارونما، و برای ضدافسردگی سهحلقهای (tricyclic antidepressant; TCA) آمیتریپتیلین (amitriptyline) (RR: 0.60؛ 95% CI؛ 0.38 تا 0.96؛ 1 مطالعه، 40 شرکتکننده) برای 50% از شرکتکنندگان تحت درمان با آمیتریپتیلین در مقایسه با 17% از شرکتکنندگان گروه دارونما به دست آوردیم، که نشانههای PTSD را بهبود بخشیدند. این پیامدها دارای شواهدی با قطعیت پائین هستند. بااینحال، براساس شواهدی با قطعیت بسیار پائین، شواهدی مبنی بر تاثیر مفید مداخله برای تعداد شرکتکنندگانی که با داروهای آنتیسایکوتیک در مقایسه با دارونما بهبود یافتند، وجود نداشت (RR: 0.51؛ 95% CI؛ 0.16 تا 1.67؛ 2 مطالعه، 43 شرکتکننده).
برای پیامد خروج از گروه درمانی، شواهدی را مبنی بر عوارض جانبی ناشی از مداخله برای عوامل مجزای SSRI در مقایسه با دارونما به دست آوردیم (RR: 1.41؛ 95% CI؛ 1.07 تا 1.87؛ 14 مطالعه، 2399 شرکتکننده). همچنین خروج از گروه درمانی در گروه جداگانه SSRI، پاروکستین، در مقایسه با گروه دارونما، بیشتر رخ داد (RR: 1.55؛ 95% CI؛ 1.05 تا 2.29؛ 5 مطالعه، 1101 شرکتکننده). با این وجود، براساس شواهدی با قطعیت متوسط، نسبت مطلق افرادی که بهدلیل ابتلا به عوارض جانبی از درمان در گروههای SSRI انصراف دادند، اندک بود (9%). برای مابقی داروها در مقایسه با دارونما، شواهدی را مبنی بر بروز عوارض جانبی در افرادی که بهدلیل عوارض جانبی از گروه درمانی خود خارج شدند، نیافتیم.
نتیجهگیریهای نویسندگان
یافتههای این مرور از این نتیجهگیری حمایت میکنند که SSRIها نشانههای PTSD را بهبود میبخشند؛ براساس شواهدی با قطعیت متوسط، آنها عوامل خط اول درمان دارویی PTSD به شمار میروند. براساس شواهدی با قطعیت پائین، NaSSA میرتازاپین و TCA آمیتریپتیلین نیز ممکن است نشانههای PTSD را بهبود بخشند. علاوهبر این، براساس شواهدی با قطعیت بسیار پائین، هیچ شواهدی را مبنی بر منفعت مداخله برای تعداد شرکتکنندگانی که پساز درمان با گروه آنتیسایکوتیک در مقایسه با دارونما بهبود یافتند، به دست نیاوردیم. شکافهای مهمی در مجموعه شواهد وجود دارند، و نیاز مداوم به توسعه عوامل موثرتر در مدیریت PTSD احساس میشود.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
