رینیت آلرژیک (allergic rhinitis) مزمن (نشانههایی شبیه به تب یونجه (hay fever) که در تمام طول سال تداوم دارد) یک اختلال آلرژیک است که میتواند توسط مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی تحریک شود و باعث گرفتگی، آبریزش بینی، خارش بینی و عطسه گردد. بهعنوان یک فرضیه، اجتناب از عوامل محرک آلرژیک (مانند مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی) باید به کاهش نشانههای رینیت آلرژیک در افراد حساس کمک کند.
شواهدی محدود نشان میدهد اقدامات انجامشده بهمنظور کاهش تعداد مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی ممکن است نشانههای رینیت آلرژیک را بهبود بخشند، اما انجام پژوهشهای بیشتری برای روشن شدن میزان اثربخشی کنهکشها (مواد شیمیایی که مایتها را از بین میبرند) هم بهعنوان یک مداخله مجزا و هم بهعنوان بخشی از یک رویکرد چندوجهی شامل فیلترهای ذرات معلق در هوا با کارایی بالا ( high efficiency particulate air; HEPA)، ملافههای کنترل آلرژی، یا هر دو، مورد نیاز است.
در مجموع، این مرور کارآزماییها نشان داد که کنهکشها و برنامههای گسترده کنترل محیط مبتنی بر اتاق خواب ممکن است نشانههای رینیت آلرژیک را در برخی افراد کاهش دهند، اما شواهد موجود قوی نیستند. انجام پژوهشهای بیشتر در این زمینه مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
این مطالعه یک نسخه بهروز شده از مرور کاکرین است که نخستینبار در کتابخانه کاکرین ، شماره 4، سال 2001 منتشر شد و پیشاز این در سالهای 2003 و 2007 بهروز شد.
تخمین زده میشود که تقریبا 30% از جمعیت عمومی در کشورهای توسعهیافته از یک یا چند اختلال آلرژیک رنج میبرند که در این میان، رینیت آلرژیک (allergic rhinitis) شیوع ویژهای دارد. رینیت مزمن اغلب بهدلیل آلرژی به مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی ایجاد میشود. در چنین بیمارانی، اجتناب از مواجهه با مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی منطقی به نظر میرسد، اما در مورد اثربخشی و کارآیی مداخلات طراحیشده برای کاهش مواجهه با این مایتها، تردیدهای قابل توجهی وجود دارند.
اهداف
ارزیابی مزایا (و خطرات) اقدامات طراحیشده بهمنظور کاهش مواجهه با مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی در مدیریت بالینی رینیت آلرژیک حساس به مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی.
روشهای جستوجو
جستوجوهای انجامشده شامل پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه اختلالات گوش، بینی و گلو در کاکرین، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL) ( کتابخانه کاکرین، شماره 4، سال 2009)، MEDLINE و EMBASE بودند. تاریخ آخرین جستوجو، 31 دسامبر 2009 بود.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده، با یا بدون کورسازی (blinding)، که در آنها اقدامات کنترلی مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی در مقایسه با اقدامات ساختگی (placebo) یا دیگر اقدامات اجتنابی از مواجهه با این مایتها، در بیماران مبتلا به رینیت آلرژیک، براساس تشخیص پزشک و آلرژی تائیدشده به مایتهای موجود در گرد و غبار، ارزیابی شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم عناوین و چکیدهها را غربالگری کردند، کیفیت روششناسی (methodology) را با استفاده از رویکرد کاکرین درجهبندی کرده و دادهها را استخراج کردند. بهدلیل ناهمگونی (heterogeneity) میان گروههای بیمار مورد مطالعه، انجام متاآنالیز نه امکانپذیر بود و نه مناسب.
نتایج اصلی
تعداد نُه کارآزمایی شامل 501 شرکتکننده با معیارهای ورود به این مرور مطابقت داشتند. فقط دو مطالعه که به بررسی اثربخشی پوشش ملافههای غیرقابل نفوذ مایتها پرداختند، کیفیت مطلوبی داشتند؛ هفت مطالعه باقیمانده در ابعاد کوچک انجام شدند و کیفیت پائینی داشتند. دو کارآزمایی، اثربخشی کنهکشها (acaricide) را بررسی کردند، و دو کارآزمایی دیگر به ارزیابی نقش فیلترهای ذرات معلق در هوا با کارایی بالا ( high-efficiency particulate air; HEPA) پرداختند. یک کارآزمایی، با استفاده از طراحی فاکتوریل، اثربخشی کنهکشها و پوشش ملافههای غیرقابل نفوذ مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی را بهصورت مجزا و ترکیبی بررسی کرد؛ چهار کارآزمایی باقیمانده نیز به ارزیابی اثربخشی برنامههای کنترل محیط اتاق خواب شامل استفاده از پوشش ملافههای غیرقابل نفوذ مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی، اختصاص داشتند. هفت مورد از نُه کارآزمایی گزارش دادند که مداخلات مورد مطالعه در مقایسه با گروه کنترل، منجر به کاهش معنیدار در میزان مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی شدند. از میان مداخلاتی که تا به امروز بررسی شدهاند، به نظر میرسد کنهکشها امیدوارکنندهترین نوع مداخله باشند، اگرچه یافتههای حاصل از این مطالعات بهدلیل محدودیتهای روششناسی آنها باید با احتیاط تفسیر شوند. بعید است که استفاده از ملافههای غیرقابل نفوذ مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی بهعنوان یک مداخله مجزا، مزیت بالینی به همراه داشته باشد. هیچ عارضه جانبی جدی در هیچیک از این مداخلات گزارش نشدند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
کارآزماییهای انجامشده تا به امروز، بهطور کلی در ابعاد کوچک و از نظر کیفیت روششناسی ضعیف بودهاند، بهطوری که ارائه هرگونه توصیه قطعی در مورد نقش، در صورت وجود، اقدامات اجتنابی از مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی در مدیریت رینیت آلرژیک مزمن حساس به این مایتها دشوار است. نتایج این مطالعات حاکی از آن است که استفاده از کنهکشها و برنامههای گسترده کنترل محیط در اتاق خواب ممکن است مزایایی در کاهش نشانههای رینیت داشته باشد و در صورت لزوم، این اقدامات باید بهعنوان مداخلات انتخابی مورد نظر قرار گیرند. بعید است که استفاده جداگانه از ملافههای غیرقابل نفوذ مایتهای موجود در گرد و غبار خانگی موثر باشد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
