نقش هیپنوتیزم در مدیریت درد حین لیبر و زایمان

موضوع چیست؟

تجربه‌ زنان در قبال درد زایمان متغیر و پیچیده ‌است. استفاده از تکنیک‌هایی مانند هیپنوتیزم به‌منزله راه‌هایی برای تحمل درد حین لیبر به زنان پیشنهاد شده است. هیپنوتیزم نشان‌دهنده جنبه‌ای از آگاهی هشیارانه مشابه با خیال‌بافی است و بر توجه به سمت درون و افزایش پاسخ‌گویی به پیشنهادها تمرکز دارد. پیشنهادها عبارتند از ارتباطات کلامی و غیر-کلامی که ممکن است بر ادراکات (مانند چگونگی تجربه انقباضات)، خلق‌وخو یا رفتار تاثیر بگذارند. زنان در طول زایمان ممکن است از هیپنوتیزم به طرق گوناگون استفاده کنند؛ برای ایجاد آرام‌سازی، به عنوان وسیله‌ای برای دور ساختن درد یا تغییر درک خود از درد، برای مثال، درک انقباضات به مثابه راهی برای نزدیک شدن به زمان زایمان نوزاد خود به جای تجربه درد و رنج بردن بیشتر که معمولا با آسیب و ناتوانی همراه است. پزشکان می‌توانند زنان را حین لیبر به سوی هیپنوتیزم هدایت کنند یا افراد می‌توانند خود-هیپنوتیزمی را در دوران بارداری برای استفاده‌های بعدی حین لیبر بیاموزند. این آموزش در مورد چگونگی استفاده از هیپنوتیزم در طول دوران بارداری گاهی اوقات با ضبط صدای پیشنهادهای القاکننده هیپنوتیزم تکمیل می‌شود.

چرا این موضوع مهم است؟

زایمان، رویداد بزرگ جسمانی، عاطفی و اجتماعی در زندگی یک زن است. تجربه و مدیریت درد حین لیبر مسائل مهمی را برای بسیاری از زنان دربردارد.

ما چه شواهدی را به دست آوردیم؟

نه کارآزمایی را وارد کردیم که 2954 زن را به صورت تصادفی به گروه‌های هیپنوتیزم یا گروه کنترل دریافت‌کننده مراقبت استاندارد؛ آموزش آرام‌سازی یا مشاوره حمایتی اختصاص دادند. در هشت کارآزمایی‎ به زنان آموزش خود-هیپنوتیزمی در دوران بارداری برای استفاده‌های بعدی در طول لیبر داده شد. در کارآزمایی دیگر، یک درمانگر هیپنوتیزم حین مرحله لیبر زن حضور داشت.

هیچ تفاوت بارزی بین زنان در گروه هیپنوتیزم و گروه کنترل از نظر تعداد زایمان‌های طبیعی، رضایت زنان از روش تسکین درد یا احساس زنان در خصوص کنار آمدن با لیبر وجود نداشت. با این حال، زنان کمتری در گروه هیپنوتیزم از دارو برای تسکین درد حین لیبر استفاده کردند. استفاده اپیدورال بین گروه‌ها تفاوتی نداشت. همه شواهد برای این پیامدها عمدتا از کیفیت پائین برخوردار بودند. در این مطالعات طیفی از سایر پیامدها اندازه‌گیری شده و هیچ تفاوت هم‌سو و سازگاری پیدا نشد.

این یافته به چه معناست؟

هیپنوتیزم ممکن است استفاده کلی از داروهای ضد-درد را در طول لیبر کاهش دهد، اما به نظر نمی‌رسد استفاده اپیدورال را کم کند. احتمال انجام زایمان طبیعی واژینال در زنانی که از هیپنوتیزم استفاده می‌کنند، بیشتر نیست. در حال حاضر شواهد کافی وجود ندارد که بگوییم هیپنوتیزم به زنان کمک می‌کند تا از تسکین درد خود هنگام زایمان احساس رضایت بیشتری داشته باشند، یا اینکه هیپنوتیزم باعث بهبود حس کنار آمدن با لیبر می‌شود یا خیر. انجام پژوهش‌های بیشتر و با کیفیت بالا مورد نیاز است و باید شامل ارزیابی رضایت زنان از تسکین درد و احساس کنار آمدن با زایمان باشد. پژوهش‌های آتی و با کیفیت بالا ممکن است نتیجه‌گیری‌های ما را در مورد تاثیر هیپنوتیزم بر درد حین لیبر و زایمان تغییر دهند.

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان: 

هم‌چنان فقط تعداد نسبتا کمی از مطالعات در مورد ارزیابی استفاده از هیپنوتیزم برای لیبر و زایمان وجود دارد. هیپنوتیزم ممکن است استفاده کلی از آنالژزی را در طول لیبر کاهش دهد، اما استفاده اپیدورال را کم نمی‌کند. هیچ تفاوت بارزی بین زنان گروه هیپنوتیزم و زنان گروه کنترل برای رضایت از میزان تسکین درد، احساس کنار آمدن با لیبر یا زایمان واژینال خودبه‌خودی یافت نشد. در حال حاضر شواهد کافی در رابطه با رضایت از میزان تسکین درد یا احساس کنار آمدن با لیبر وجود ندارد و انجام هر گونه پژوهش آتی را برای اولویت‌بندی در اندازه‌گیری این پیامدها تشویق می‌کنیم. شواهد برای مقایسه اصلی با استفاده از روش درجه‌بندی توصیه، ارزیابی، توسعه و ارزشیابی (GRADE) برای همه پیامدهای اولیه دارای کیفیت پائین ارزیابی شد، تصمیم‌هایی مبنی بر کاهش سطح آنها به دلیل وجود نگرانی‌های مربوط به ناهمگونی شواهد، محدودیت‌ها در طراحی و عدم-دقت گرفته شد. برای ارزیابی اینکه دریافت هیپنوتیزم در مدیریت درد حین لیبر و زایمان ارزش دارد یا خیر، انجام پژوهش‌های بیشتری در قالب کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل شده بزرگ و با روش اجرای مناسب مورد نیاز است.

خلاصه کامل را بخوانید...
پیشینه: 

این مرور یکی از مجموعه مرورهای کاکرین است که به بررسی مدیریت درد حین زایمان می‌‌پردازند. همه این مرورها به بررسی اجمالی مرورهای سیستماتیک در زمینه مدیریت درد در زنان در حال زایمان کمک کرده، و یک پروتکل عمومی را به‌ اشتراک می‌گذارند. این مرور، نسخه قبلی مروری را با همین عنوان به‌روز می‌کند.

اهداف: 

بررسی اثربخشی و بی‌خطری (safety) انجام هیپنوتیزم در مدیریت درد حین لیبر و زایمان.

روش‌های جست‌وجو: 

پایگاه ثبت کارآزمایی‌های گروه بارداری و زایمان در کاکرین (30 سپتامبر 2015) و فهرست منابع مطالعات اولیه و مقالات مروری را جست‌وجو کردیم.

معیارهای انتخاب: 

کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل شده (randomised controlled trials; RCTs) و شبه-RCTهایی که به مقایسه آمادگی برای لیبر با استفاده از هیپنوتیزم و/یا استفاده از هیپنوتیزم حین لیبر، با یا بدون استفاده هم‌زمان از روش‌های دارویی یا غیر-دارویی تسکین درد در برابر دارونما (placebo)، عدم-درمان یا هر دارو یا تکنیک آنالژزیک پرداختند.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: 

دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم داده‌ها را استخراج و کیفیت کارآزمایی را ارزیابی کردند. در جایی که امکان‌پذیر بود، با نویسندگان مطالعه تماس گرفتیم تا اطلاعات بیشتری را در مورد داده‌ها و متدولوژی (methodology) به دست آوریم.

نتایج اصلی: 

تعداد نه کارآزمایی را وارد کردیم که در مجموع 2954 زن را تصادفی‌سازی کردند. خطر سوگیری (bias) در کارآزمایی‎‌ها متغیر بود، زیرا چند کارآزمایی بزرگ با طراحی خوب وجود داشت و چند کارآزمایی با ابعاد کوچک نیز درباره طراحی کارآزمایی‌ها گزارش شده بود. اگرچه هشت مورد از نه کارآزمایی هیپنوتراپی پیش از زایمان را ارزیابی کردند، تفاوت‌های قابل‌توجهی بین این کارآزمایی‌ها از نظر زمان و تکنیک انجام وجود داشت. یک کارآزمایی هیپنوتراپی حین لیبر را انجام داد. در این مرور به‌روز شده، مداخلات هیپنوتیزم را با تمام گروه‌های کنترل (مقایسه اصلی) و هم‌چنین با شرایط کنترل خاص مقایسه کردیم: مراقبت استاندارد (نه RCT)، مشاوره حمایتی (دو RCT) و آموزش آرام‌سازی (relaxation) (دو RCT).

در مقایسه اصلی، زنان در گروه هیپنوتیزم نسبت به گروه‌های کنترل کمتر احتمال داشت از داروهای تسکین درد یا آنالژزی دارویی استفاده کنند (میانگین خطر نسبی (RR): 0.73؛ 95% CI؛ 0.57 تا 0.94؛ هشت مطالعه، 2916 زن؛ شواهد با کیفیت بسیار پائین؛ مدل اثرات-تصادفی). هیچ تفاوت بارزی بین زنان در گروه هیپنوتیزم و زنان گروه کنترل از نظر اکثر پیامدهای اولیه دیگر وجود نداشت. تفاوت بارزی برای حس کنار آمدن با لیبر (MD: 0.22؛ 95% CI؛ 0.14- تا 0.58؛ یک مطالعه، 420 زن؛ شواهد با کیفیت پائین) یا زایمان واژینال خودبه‌خودی (میانگین RR؛ 1.12؛ 95% CI؛ 0.96 تا 1.32، شش مطالعه، 2361 زن؛ شواهد با کیفیت پائین؛ مدل اثرات-تصادفی) وجود نداشت. هیچ تفاوت بارزی برای میزان رضایت از تسکین درد (اندازه‌گیری شده در مقیاس هفت-نقطه‌ای دو هفته پس از زایمان) برای زنان گروه هیپنوتیزم که پتیدین (pethidine) (MD: 0.41؛ 95% CI؛ 0.45- تا 1.27؛ یک مطالعه، 72 زن) انتونوکس (Entonox) (MD: 0.19؛ 95% CI؛ 0.19- تا 0.57؛ یک مطالعه، 357 زن)، خود-هیپنوتیزمی (MD: 0.28؛ 95% CI؛ 0.32- تا 0.88؛ یک مطالعه، 160 زن)، یا بی‌حسی اپیدورال (MD: -0.03؛ 95% CI؛ 0.40- تا 0.34؛ یک مطالعه، 127 زن) نیز دریافت کرده بودند وجود نداشت، اما مزیت اندکی به نفع هیپنوتیزم برای زنانی که برای درمان روش غوطه‌ور شدن در آب را دریافت کردند، مشاهده شد (MD: 0.52؛ 95% CI؛ 0.04 تا 1.00؛ یک مطالعه، 174 زن (همگی دارای شواهد با کیفیت پائین). تفاوت بارزی در میزان رضایت از تسکین درد وجود نداشت، این تفاوت بر اساس تعداد زنانی اندازه‌گیری شد که گزارش کردند تسکین درد کافی دارند (خطر نسبی (RR): 1.06؛ 95% CI؛ 0.94 تا 1.20، یک مطالعه، 264 زن، شواهد با کیفیت پائین). لازم به ذکر است که برای تسکین درد دارویی و زایمان واژینال خودبه‌خودی، شواهدی مبنی بر ناهمگونی آماری قابل‌توجه وجود داشت که با تجزیه‌وتحلیل زیر-گروه نمی‌توان به‌طور کامل آن را توضیح داد.

برای پیامدهای ثانویه این مرور، هیچ تفاوت بارزی بین زنان در گروه هیپنوتیزم و زنان در گروه‌های کنترل برای اکثر پیامدهایی که داده‌ها در دسترس بودند، یافت نشد. شواهد متفاوتی در مورد مزایای مداخله برای زنان در گروه هیپنوتیزم در مقایسه با تمام گروه‌های کنترل برای شدت درد، رضایت از تجربه زایمان و افسردگی پس از زایمان وجود داشت. برای هر یک از این پیامدها، داده‌های بیش از یک کارآزمایی برای آنالیز در دسترس بودند، اما به دلیل تفاوت در روش‌های اندازه‌گیری، نتوانستیم آنها را با هم ترکیب کنیم. شواهدی وجود داشت مبنی بر اینکه زنان کمتری در گروه هیپنوتیزم برای بیش از دو روز پس از زایمان در بیمارستان ماندند، اما این یافته بر اساس یک مطالعه کوچک بود (RR: 0.11؛ 95% CI؛ 0.02 تا 0.83). هیچ تفاوت بارزی بین زنان گروه هیپنوتیزم و گروه کنترل برای دیگر پیامدهای ثانویه‌ای که داده‌های آنها در دسترس قرار داشتند، یافت نشد.

در مقایسه هیپنوتیزم با انواع خاصی از شرایط کنترل: مراقبت استاندارد، مشاوره حمایتی و آموزش آرام‌سازی، هیچ تفاوت بارزی بین زنان گروه هیپنوتیزم و زنان گروه کنترل مراقبت استاندارد یا گروه کنترل آرام‌سازی برای پیامدهای اولیه یافت نشد. در مقایسه با زنان گروه کنترل مشاوره حمایتی، زنان در گروه هیپنوتیزم کمتر احتمال داشت که از آنالژزی دارویی استفاده کنند (میانگین RR؛ 0.48؛ 95% CI؛ 0.32 تا 0.73، دو مطالعه، 562 زن). آنها هم‌چنین شانس بیشتری برای زایمان واژینال خودبه‌خودی داشتند (RR: 2.42؛ 95% CI؛ 1.43 تا 4.07)، اگرچه این یافته بر اساس نتایج یک مطالعه کوچک بود. به‌طور کلی، این مقایسه‌های جدید ناهمگونی آماری بسیار کمتری را نسبت به مقایسه شامل همه گروه‌های کنترل نشان دادند.

یادداشت‌های ترجمه: 

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

Tools
Information