ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ (Venous Thromboembolism - VTE) สามารถเกิดขึ้นได้เอง หรือเกิดขึ้นภายหลังจากการผ่าตัด หรือการนอนพักฟื้นอยู่บนเตียงเป็นเวลานาน ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้หากลิ่มเลือดหลุดไปอุดตันที่ปอด ยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น เฮปาริน ถูกนำมาใช้เพื่อละลายลิ่มเลือด ยาเฮปารินน้ำหนักโมเลกุลต่ำ (Low molecular weight heparin - LMWH) สามารถบริหารยาได้ด้วยการฉีด ซึ่งช่วยให้ผู้ป่วยสามารถออกจากโรงพยาบาลได้ การรักษาโดยปกติทั่วไปคือการฉีดยาวันละสองครั้ง แต่การฉีดเพียงวันละครั้งจะมีความสะดวกมากกว่า การทบทวนวรรณกรรมนี้ได้รวบรวม 5 การศึกษา ซึ่งมีผู้เข้าร่วมรวมทั้งหมด 1508 คน ข้อมูลที่นำมารวมกันแสดงให้เห็นว่า ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในการเกิดภาวะ VTE ซ้ำ ระหว่างแผนการรักษาแบบวันละครั้งและแผนการรักษาแบบวันละสองครั้ง การเปรียบเทียบในเรื่องของเหตุการณ์เลือดออกรุนแรง การดีขึ้นของขนาดลิ่มเลือด และอัตราการเสียชีวิต ก็ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างแผนการรักษาทั้งสองแบบเช่นเดียวกัน ไม่มีการศึกษาใดเลยจากทั้ง 5 การศึกษา ที่รายงานข้อมูลเกี่ยวกับกลุ่มอาการหลังเกิดลิ่มเลือดอุดตัน (post-thrombotic syndrome ซึ่งได้แก่ อาการบวมอย่างต่อเนื่องของขาข้างที่เป็น มีอาการปวด และมีการเปลี่ยนแปลงของผิวหนัง) ดังนั้น การฉีดยา LMWH วันละหนึ่งครั้ง จึงมีประสิทธิภาพและความปลอดภัยเทียบเท่ากับการฉีดยาวันละสองครั้ง
อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
ในการรักษาภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ (Venous Thromboembolism - VTE) ในระยะเริ่มต้น จะมีการบริหารยาเฮปารินน้ำหนักโมเลกุลต่ำ (Low Molecular Weight Heparin - LMWH) วันละหนึ่งหรือสองครั้ง แผนการรักษาแบบให้ยาวันละครั้งนั้นมีความสะดวกมากกว่าสำหรับผู้ป่วย และอาจช่วยให้การรักษาตัวที่บ้านมีประสิทธิภาพสูงสุด อย่างไรก็ตาม ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่าแผนการรักษาแบบวันละครั้งจะมีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพเทียบเท่ากับแผนการรักษาแบบวันละสองครั้งหรือไม่ นี่คือการปรับปรุงข้อมูล (update) ครั้งที่สองของการทบทวนวรรณกรรมซึ่งถูกตีพิมพ์ครั้งแรกในปี ค.ศ. 2003
วัตถุประสงค์
เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพและความปลอดภัยของการให้ยา LMWH วันละหนึ่งครั้งเทียบกับวันละสองครั้ง
วิธีการสืบค้น
สำหรับการปรับปรุงข้อมูลในครั้งนี้ ผู้ประสานงานด้านการสืบค้นการทดลองของกลุ่ม Cochrane Peripheral Vascular Diseases Group Trials Search Co-ordinator ได้ทำการสืบค้นข้อมูลจากทะเบียนข้อมูลจำเพาะ (Specialised Register) (สืบค้นล่าสุดเมื่อเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2013) และฐานข้อมูล CENTRAL (ปี ค.ศ. 2013, ฉบับที่ 4)
เกณฑ์การคัดเลือก
เป็นการรวบรวมการทดลองทางคลินิกแบบสุ่ม ที่เปรียบเทียบการให้ยา LMWH วันละครั้ง กับการให้ยา LMWH วันละสองครั้ง สำหรับการรักษาภาวะ VTE ในระยะเริ่มต้น
การรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล
ผู้ทบทวนวรรณกรรมสองคนได้ทำการประเมินการทดลองเพื่อคัดเลือกเข้าสู่การศึกษาและดึงข้อมูลอย่างอิสระต่อกัน
ผลการวิจัย
มี 5 การศึกษา ถูกนำมารวมไว้ โดยมีผู้เข้าร่วมทั้งหมด 1508 คน ข้อมูลที่นำมารวมกันแสดงให้เห็นว่าไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในการเกิดภาวะ VTE ซ้ำ ระหว่างแผนการรักษาทั้งสองแบบ (OR 0.82, 0.49 ถึง 1.39; P = 0.47) การเปรียบเทียบในเรื่องของเหตุการณ์เลือดออกรุนแรง (OR 0.77, 0.40 ถึง 1.45; P = 0.41) การดีขึ้นของขนาดลิ่มเลือด (OR 1.41, 0.66 ถึง 3.01; P = 0.38) และอัตราการเสียชีวิต (OR 1.14, 0.62 ถึง 2.08; P = 0.68) ก็แสดงให้เห็นว่าไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างแผนการรักษาทั้งสองแบบเช่นเดียวกัน ไม่มีการศึกษาใดเลยจากทั้ง 5 การศึกษา ที่รายงานข้อมูลเกี่ยวกับกลุ่มอาการหลังเกิดลิ่มเลือดอุดตัน
ข้อสรุปของผู้วิจัย
การรักษาด้วยยา LMWH วันละครั้ง มีประสิทธิภาพและความปลอดภัยเทียบเท่ากับการรักษาด้วยยา LMWH วันละสองครั้ง
ผู้แปล แพทย์หญิงชุติมา ชุณหะวิจิตร วันที่ 21 เมษายน 2026
Cochrane review ฉบับนี้มีต้นฉบับที่จัดทำขึ้นเป็นภาษาอังกฤษ ทีมผู้แปลเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและแม่นยำของเนื้อหาในฉบับแปล การแปลนี้ดำเนินการอย่างรอบคอบตามมาตรฐานการควบคุมคุณภาพ ทั้งนี้ ในกรณีที่เกิดความคลาดเคลื่อนหรือไม่สอดคล้องกัน ให้ยึดถือต้นฉบับภาษาอังกฤษเป็นหลัก
