ใจความสำคัญ
-
การศึกษาใช้มาตรวัดที่แตกต่างกันเพื่อวัดว่า midazolam ช่วยให้ทารกในห้องไอซียูสงบลงได้ดีเพียงใด มีเพียง 1 การศึกษาที่ใช้มาตราส่วนที่ผ่านการตรวจสอบแล้ว
-
ยังไม่เชื่อมั่นว่า midazolam จะทำให้ทารกสงบลง ลดอาการปวด ส่งผลต่อความดันโลหิตหรือการหายใจ หรือเปลี่ยนแปลงการพัฒนาของสมองในระยะยาวหรือไม่
-
ในปัจจุบันเราไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะสนับสนุนการใช้ midazolam ในทารก โดยเฉพาะทารกที่คลอดก่อนกำหนด
การทำให้สงบคืออะไร
การทำให้สงบเป็นการรักษาทางการแพทย์ที่ช่วยให้ผู้ป่วยรู้สึกสงบ ง่วงนอน หรือไม่รู้สึกตัวในระหว่างขั้นตอนการทำหัตถการ ในทารกแรกเกิด อาจต้องใช้ยาสงบประสาทเพื่อทำการทดสอบหรือการรักษาที่อาจทำให้เกิดความเครียดหรือความเจ็บปวด
เหตุใดการใช้ยาทำให้สงบจึงมีความสำคัญต่อทารกในห้องไอซียู
ทารกที่อยู่ในหอผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤตมักต้องได้รับการทดสอบและการรักษาที่อาจทำให้รู้สึกไม่สบายหรือเจ็บปวด การให้ยาสงบประสาทที่เหมาะสมอาจช่วยลดความเครียดและความรู้สึกไม่สบายในระหว่างขั้นตอนการรักษา ปัญหาทางการแพทย์เฉพาะหน้า เช่น การเปลี่ยนแปลงของความดันโลหิตหรือเลือดออกในสมอง และผลกระทบในระยะยาวต่อสมอง เช่น ปัญหาการเรียนรู้และการคิดในภายหลัง
Midazolamคืออะไร และทำงานอย่างไร
Midazolam เป็นยาที่อยู่ในกลุ่ม benzodiazepine มันทำงานโดยการชะลอกิจกรรมของสมอง ซึ่งจะช่วยลดความวิตกกังวลและทำให้รู้สึกผ่อนคลาย ง่วงนอน หรือไม่รับรู้ถึงสภาพแวดล้อมรอบตัว บางครั้งใช้ Midazolam เพื่อช่วยให้ทารกแรกเกิดสงบและรู้สึกสบายตัวในระหว่างหัตถการทางการแพทย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อต้องเชื่อมต่อกับเครื่องช่วยหายใจหรือเข้ารับการสแกน เช่น การถ่ายภาพด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) โดยทั่วไปแล้ว Midazolam จะให้ทางหลอดเลือดดำ แต่สามารถให้ในรูปแบบอื่นได้ เช่น ผ่านทางจมูก
มียาและวิธีการอื่นใดอีกบ้างที่สามารถใช้เพื่อให้ทารกแรกเกิดสงบและสบายตัว
ทางเลือกอื่นในการช่วยทำให้ทารกแรกเกิดสงบลงหรือรู้สึกสบาย ได้แก่ การห่อตัวหรือสัมผัสผิวหนัง หรือการให้สารละลายหวานปริมาณเล็กน้อยทางปาก ยาเช่นยา opioids สามารถช่วยบรรเทาอาการปวดได้ ในขณะที่ยาอื่นๆ เช่น clonidine และ dexmedetomidine อาจให้ผลสงบเงียบโดยไม่ส่งผลต่อการหายใจมากเกินไป บางครั้งอาจมีการใช้ Propofol และ phenobarbital ขึ้นอยู่กับอาการของทารกและความต้องการทางการแพทย์
สิ่งที่เราต้องการทราบคืออะไร
เราต้องการทราบว่า midazolam มีประโยชน์และปลอดภัยในการทำให้ทารกสงบในหอผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤตหรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เราต้องการทราบว่า:
-
midazolam ช่วยให้ทารกสงบและนิ่งในระหว่างขั้นตอนการรักษาหรือในขณะที่ใช้เครื่องช่วยหายใจ
-
ทารกที่ได้รับ midazolam แสดงอาการปวดน้อยลง เช่น ร้องไห้ หรืออัตราการเต้นของหัวใจเปลี่ยนแปลง
-
การใช้ midazolam ส่งผลต่อการทำงานของสมองของทารกเมื่อโตขึ้น รวมถึงเรื่องต่างๆ เช่น ความจำ การแก้ปัญหา การเคลื่อนไหว และการโต้ตอบกับผู้อื่น
-
midazolam ก่อให้เกิดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ เช่น ความดันโลหิตต่ำ (ลดลง) หยุดหายใจ หรือภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง
-
midazolam ช่วยลดความเสี่ยงที่ทารกจะเสียชีวิตในโรงพยาบาล
-
midazolam ช่วยลดระยะเวลาที่ทารกต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ
เราทำอะไรบ้าง
เราค้นหาการศึกษาที่เปรียบเทียบ midazolam กับวิธีการสงบประสาทอื่นๆ เช่น:
-
ยาหลอก (สารที่ไม่มีฤทธิ์ทางการแพทย์)
-
วิธีการที่ไม่ต้องให้ยา เช่น การดูดโดยไม่ให้สารอาหาร การสัมผัสผิวหนัง การห่อตัว หรือการนวด
-
สารละลายรสหวาน เช่น ซูโครส หรือ กลูโคส ที่ให้รับประทาน
-
ยาแก้ปวด เช่น ยา opioids (morphine, fentanyl) และ
-
ยาอื่นๆ เช่น clonidine, dexmedetomidine, propofol, หรือ phenobarbital.
จากนั้นเราจึงสรุปผลลัพธ์และให้คะแนนความเชื่อมั่นของเราต่อผลลัพธ์ที่ได้
เราพบอะไร
เราได้รวม 6 การศึกษากับทารกจำนวน 388 ราย โดย 184 รายได้รับ midazolam ทารกได้รับการทำให้สงบก่อนที่จะใช้เครื่องช่วยหายใจหรือทำการสแกน MRI การศึกษาได้เปรียบเทียบ midazolam กับยาหลอก opioids (morphine, fentanyl สารละลายหวานรับประทาน และ phenobarbital
ผลลัพธ์หลัก
-
เราไม่แน่ใจอย่างยิ่งเกี่ยวกับผลของ midazolam เมื่อเทียบกับยาหลอกต่อความดันโลหิตต่ำ (1 การศึกษา ทารก 46 คน) การหายใจสะดุด (1 การศึกษา ทารก 33 คน) การเสียชีวิต (3 การศึกษา ทารก 122 คน) และระยะเวลาในการใช้เครื่องช่วยหายใจ (2 การศึกษา ทารก 89 คน) ไม่มีการศึกษาที่เปรียบเทียบการรักษาเหล่านี้ที่วัดการบรรเทาอาการปวดหรือพัฒนาการของสมอง
-
เราไม่แน่ใจอย่างมากเกี่ยวกับผลของ midazolam เมื่อเทียบกับยา opioids ต่อระยะเวลาที่ทารกต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ (2 การศึกษา ทารก 106 คน) ความดันโลหิตต่ำและการหายใจหยุดนิ่ง (1 การศึกษา ทารก 60 คน) และการเสียชีวิต (1 การศึกษา ทารก 46 คน) ไม่มีการศึกษาที่เปรียบเทียบการรักษาเหล่านี้ที่วัดการสงบประสาท การบรรเทาอาการปวด หรือพัฒนาการของสมอง
-
เราไม่แน่ใจอย่างยิ่งเกี่ยวกับผลของ midazolam เมื่อเทียบกับสารละลายรสหวานที่รับประทานต่ออาการหายใจติดขัด (1 การศึกษากับทารก 112 คน) ไม่มีการศึกษาที่เปรียบเทียบการรักษาเหล่านี้ที่วัดอาการสงบประสาท การบรรเทาอาการปวด พัฒนาการของสมอง ความดันโลหิตต่ำ การเสียชีวิต หรือระยะเวลาการใช้เครื่องช่วยหายใจ
เราไม่พบการศึกษาที่เปรียบเทียบ midazolam กับวิธีที่ไม่เกี่ยวข้องกับการให้ยา เช่น การห่อตัวหรือการนวด
ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร
เราพบเพียงการศึกษาจำนวนน้อยเท่านั้น การศึกษาบางส่วนที่รวมอยู่มีขนาดเล็ก ใช้ขนาดยาหรือวิธีการให้ midazolam ที่แตกต่างกัน และไม่ได้รายงานผลลัพธ์ที่สำคัญ เช่น การบรรเทาอาการปวดหรือผลต่อพัฒนาการของสมอง นอกจากนี้ มีการศึกษาเพียงหนึ่งเดียวที่ใช้เครื่องมือที่ผ่านการตรวจสอบแล้ว (พิสูจน์แล้วว่าให้ผลลัพธ์ที่เชื่อถือได้) เพื่อวัดประสิทธิผลของการทำให้ทารกสงบ เนื่องจากข้อจำกัดเหล่านี้ เราจึงไม่สามารถพูดได้อย่างมั่นใจว่า midazolam มีประสิทธิผลหรือปลอดภัยสำหรับทารกแรกเกิดที่ต้องเข้ารับการดูแลอย่างใกล้ชิดในหออภิบาลทารกแรกเกิดหรือไม่
หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันแค่ไหน
หลักฐานเป็นปัจจุบันถึงวันที่ 23 มกราคม 2025
อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
วัตถุประสงค์
เพื่อประเมินประโยชน์และอันตรายของ midazolam เมื่อเทียบกับยาหลอก การรักษาทางเภสัชวิทยาอื่นๆ และการรักษาที่ไม่ใช่ยา สำหรับการทำให้ทารกแรกเกิดสงบในหน่วยดูแลทารกแรกเกิดวิกฤต
วิธีการสืบค้น
เราค้นหา MEDLINE, Embase, CINAHL, CENTRAL, ทะเบียนการทดลอง และบทคัดย่อการประชุมจนถึงเดือนมกราคม 2025 นอกจากนี้ เรายังคัดกรองรายการอ้างอิงของการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบที่เกี่ยวข้องและการศึกษาที่รวมอยู่ด้วย
ข้อสรุปของผู้วิจัย
หลักฐานยังไม่เชื่อมั่นมากเกี่ยวกับประโยชน์และอันตรายของ midazolam เมื่อเทียบกับยาหลอก การรักษาทางเภสัชวิทยาอื่นๆ และการรักษาที่ไม่ใช่ยา สำหรับการทำให้ทารกแรกเกิดสงบในหอผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤต ไม่มีการศึกษาใดที่รายงานถึงอาการสงบ การลดอาการปวด หรือผลลัพธ์ต่อพัฒนาการทางระบบประสาทในระยะยาว การทบทวนวรรณกรรมนี้ทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับการใช้ midazolam ในทารกแรกเกิด มีความจำเป็นต้องมีการทดลองหลายศูนย์ที่ดำเนินการอย่างดีพร้อมการประเมินผลลัพธ์แบบปกปิด การรายงานผลลัพธ์มาตรฐาน และการติดตามในระยะยาว เพื่อเป็นแนวทางการปฏิบัติการระงับประสาทที่ปลอดภัยและมีประสิทธิผลในกลุ่มประชากรที่เปราะบางนี้
แหล่งทุน
การทบทวนวรรณกรรม Cochrane นี้ไม่ได้รับเงินทุนสนับสนุนโดยเฉพาะ
การลงทะเบียน
Original review (2003): doi.org/10.1002/14651858.CD002052
Review update (2017): doi.org/10.1002/14651858.CD002052.pub3
แปลโดย ศ นพ.ภิเศก ลุมพิกานนท์ สาขาวิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น วันที่ 1 สิงหาคม 2025 Edit โดย ศ. พ.ญ. ผกากรอง ลุมพิกานนท์ 23 กันยายน 2025 final review โดย รศ. นพ. เจน โสธรวิทย์