Jakie korzyści i zagrożenia wynikają z nowszych terapii nieopartych na czynnikach krzepnięcia stosowanych w profilaktyce krwawień u osób z wrodzoną hemofilią A lub B?

Najważniejsze informacje

U osób cierpiących na hemofilię A lub B (zarówno z obecnością inhibitorów, jak i bez nich) terapie nieoparte na czynnikach krzepnięcia stosowane w celu zapobiegania krwawieniom zmniejszyły roczną liczbę krwawień ogółem, krwawień dostawowych oraz samoistnych krwawień, w porównaniu z niestosowaniem profilaktyki. Znamiennie zwiększył się również odsetek pacjentów, u których nie występowały żadne epizody krwawienia. Przy stosowaniu tych terapii odnotowano także poprawę samopoczucia pacjentów. W żadnym z uwzględnionych badań nie oceniano dodatkowych punktów końcowych, takich jak stan zdrowia stawów, ich poprawne funkcjonowanie oraz wyniki ekonomiczne.

Stwierdzono zwiększenie liczby zdarzeń niepożądanych ogółem, przy czym częstość występowania poważnych zdarzeń niepożądanych była podobna w przypadku stosowania profilaktyki nieopartej na czynnikach krzepnięcia oraz niestosowania tej profilaktyki.

Konieczne są dalsze badania w celu ustalenia długoterminowych skutków stosowania poszczególnych terapii nieopartych na czynnikach krzepnięcia.

Jakie terapie nieoparte na czynnikach krzepnięcia stosuje się w profilaktyce krwawień u osób z hemofilią typu A lub B?

Niekontrolowane i samoistne krwawienia stanowią w przypadku hemofilii typu A i B poważny problem. Krwawieniom zazwyczaj zapobiega się i leczy je za pomocą koncentratów czynników krzepnięcia. Terapie nieoparte na czynnikach krzepnięcia, takie jak emicizumab, fitusiran, concizumab i marstacimab, otwierają nowe możliwości w leczeniu hemofilii.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy sprawdzić, czy stosowanie terapii nieopartych na czynnikach krzepnięcia jest skuteczniejsze pod względem ograniczenia liczby krwawień i poprawy samopoczucia pacjentów niż standardowe czynniki krzepnięcia, leki omijające oraz niestosowanie profilaktyki krwawień.

Chcieliśmy również ustalić, czy terapie te wiążą się z jakimikolwiek zdarzeniami niepożądanymi.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których u osób z hemofilią A lub B terapii stosowanie w profilaktyce krwawień nieopartych na czynnikach krzepnięcia porównano ze stosowaniem standardowych czynników krzepnięcia, leków omijających, a także z niestosowaniem profilaktyki krwawień.

Następnie porównaliśmy i podsumowaliśmy wyniki niniejszych badań, jak również określiliśmy nasze zaufanie do danych naukowych w oparciu o takie czynniki, jak metody i wielkość badań.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 6 badań obejmujących łącznie 397 mężczyzn z hemofilią w wieku od 12 do 75 lat, z których większość (>90%) cierpiała na ciężką postać choroby. Największe badanie objęło 120 osób, a najmniejsze – 26 osób.

Badania przeprowadzono w 38 krajach na całym świecie. 3 badania trwały 6 miesięcy, 2 badania trwały 9 miesięcy, a 1 badanie trwało 8 miesięcy.

4 badania dotyczyły osób z hemofilią powikłaną inhibitorem, a 2 badania – osób z hemofilią niepowikłaną inhibitorem. Inhibitory to przeciwciała, które neutralizują terapie oparte na czynnikach krzepnięcia, pozbawiając je skuteczności. W 2 badaniach analizowano terapie nieoparte na czynnikach krzepnięcia, takie jak emicizumab, fitusiran i concizumab. Wszystkie badania były sponsorowane przez przemysł farmaceutyczny i porównywano w nich terapie nieoparte na czynnikach krzepnięcia z niestosowaniem profilaktyki krwawień. W jednym z badań porównywano 2 schematy dawkowania tej samej terapii z niestosowaniem profilaktyki krwawień.

Główne wyniki

W porównaniu z niestosowaniem profilaktyki krwawień, terapie nieoparte na czynnikach krzepnięcia zmniejszyły roczną liczbę krwawień ogółem (zarówno leczonych, jak i nieleczonych), krwawień leczonych oraz krwawień samoistnych (6 badań, 397 osób). Ich stosowanie nie zmniejszyło jednak liczby krwawień do stawów docelowych, czyli bolesnych stawów, w których wielokrotnie dochodziło już do krwawień (3 badania, 192 osoby). Terapie nieoparte na czynnikach krzepnięcia zwiększyły odsetek osób, u których nie wystąpiły żadne krwawienia (5 badań, 371 osób), poprawiły samopoczucie pacjentów (6 badań, 358 osób) oraz spowodowały zwiększenie ogólnej liczby zdarzeń niepożądanych, ale zarazem nie wpłynęły na liczbę poważnych zdarzeń niepożądanych (6 badań, 397 osób).

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Mamy umiarkowaną pewność co do otrzymanych danych. Nasza pewność jest obniżona ze względu na to, że we wszystkich badaniach uczestnicy wiedzieli, jakie leczenie otrzymują (tzw. próby otwarte), co mogło wpłynąć na wyniki.

Mamy również mniejszą pewność co do wyników dotyczących samopoczucia pacjentów ze względu na niekompletność danych.

W żadnym z uwzględnionych badań nie oceniano dodatkowych punktów końcowych, takich jak stan zdrowia stawów, ich poprawne funkcjonowanie oraz wyniki ekonomiczne.

Konieczne są dalsze badania nad skutecznością tych terapii w zapobieganiu krwawieniom do stawów, w tym krwawieniom do stawów docelowych, a także nad określeniem długoterminowych skutków stosowania każdej z tych terapii.

Jak aktualne są te dane naukowe?

Dane naukowe są aktualne do sierpnia 2023 roku.