Suplementacja wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA) u dzieci i młodzieży z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

Co to jest ADHD?

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) jest często występującym problemem u dzieci i młodzieży. Osoby dotknięte tym zaburzeniem mogą mieć trudności z koncentracją, odczuwać niepokój ruchowy lub działać impulsywnie. W wyniku tych trudności, ADHD może powodować długotrwałe problemy w funkcjonowaniu społecznym, w nauce oraz problemy ze zdrowiem psychicznym. Najczęściej stosowaną metodą leczenia ADHD jest farmakoterapia, jednak nie zawsze jest ona skuteczna i może powodować niepożądane skutki uboczne.

Czym są wielonienasycone kwasy tłuszczowe (PUFA)?

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe (PUFA) to rodzaj tłuszczów. Są one niezbędne do prawidłowego rozwoju mózgu i występują w pokarmach takich jak ryby (omega-3 PUFA) i oleje roślinne (omega-6 PUFA).

W jaki sposób suplementacja PUFA może pomóc u dzieci z ADHD?

Istnieją pewne dane naukowe wskazujące, że ADHD może mieć związek z małym stężeniem PUFA, w szczególności omega-3 PUFA. Suplementacja PUFA może zatem łagodzić objawy ADHD, występujące problemy behawioralne oraz emocjonalne, takie jak stany lękowe i depresja.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy dowiedzieć się, czy suplementacja PUFA łagodzi objawy ADHD u dzieci i młodzieży.

Chociaż w pierwotnym przeglądzie znalazły się pewne ograniczone dane, które sugerowały, że PUFA łagodzą objawy ADHD, obecnie istnieje niewiele danych naukowych, które potwierdzałyby, że ich suplementacja jest korzystna. Istotne było zaktualizowanie danych naukowych i uwzględnienie nowych badań, które opublikowano od czasu powstania pierwotnego przeglądu.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy wszystkich badań klinicznych, w których stosowanie PUFA porównywano z placebo (leczeniem pozorowanym), lekami lub terapiami psychologicznymi lub medycznymi u dzieci lub młodzieży z ADHD. Przeszukaliśmy 13 baz danych i 2 rejestry badań klinicznych do października 2021 roku.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 24 nowe badania, dzięki czemu łączna liczba badań uwzględnionych w przeglądzie zwiększyła się do 37; łącznie wzięło w nich udział ponad 2374 dzieci i nastolatków z ADHD. 7 badań przeprowadzono w Iranie; po 4 w USA i Izraelu; po 2 w Australii, Kanadzie, Nowej Zelandii, Szwecji i Wielkiej Brytanii; oraz po 1 w Brazylii, Francji, Niemczech, Indiach, Włoszech, Japonii, Meksyku, Holandii, Singapurze, Hiszpanii, Sri Lance i na Tajwanie.

W 36 badaniach suplementację PUFA porównywano z placebo. Leczenie PUFA trwało od 2 tygodni do 6 miesięcy.

Chociaż istniały pewne dane naukowe wskazujące na to, że stosowanie PUFA może łagodzić objawy ADHD u dzieci i młodzieży, większość dowodów wskazywała, że suplementacja PUFA nie łagodzi objawów ADHD, takich jak deficyt uwagi czy nadpobudliwość psychoruchowa z impulsywnością. Suplementacja PUFA prawdopodobnie ma niewielki lub żaden wpływ na występowanie działań niepożądanych ogółem czy na rezygnację z udziału w badaniu (tj. nieukończenie go). 

Jak pewni jesteśmy prezentowanych wyników?

Jesteśmy pewni, że suplementacja PUFA, w porównaniu z placebo, nie wpływa na nasilenie objawów ADHD. Chociaż istniały pewne dane naukowe wskazujące na większe prawdopodobieństwo poprawy objawów ADHD u dzieci i młodzieży otrzymujących PUFA w porównaniu z osobami otrzymującymi placebo, mamy niewielką pewność co do tych wyników.

Jesteśmy dość pewni, że nie ma różnic między grupami otrzymującymi PUFA i placebo pod względem występowania działań niepożądanych ogółem lub odsetka osób rezygnujących z leczenia.

Ograniczenia uwzględnionych badań obejmowały małą liczebność prób, zmienność kryteriów selekcji, zróżnicowanie rodzaju i dawkowania suplementacji oraz krótki czas obserwacji.