Leki inne niż glikokortykosteroidy, immunoglobuliny podawane dożylnie i plazmafereza, u chorych z zespołem Guillaina i Barrégo o ostrym przebiegu

Pytanie badawcze

Dokonaliśmy przeglądu danych naukowych dotyczących leczenia farmakologicznego innego niż immunoglobuliny podawane dożylnie, plazmafereza lub glikokortykosteroidy u chorych z zespołem Guillaina i Barrégo (ZGB).

Wprowadzenie

ZGB jest chorobą o ostrym przebiegu, która powoduje paraliż, wywoływaną przez zapalenie nerwów. Najcięższe objawy obserwuje się w ciągu pierwszych czterech tygodni od początku choroby. Między 3% a 13% chorych z ZGB umiera z powodu powikłań. Co czwarty chory wymaga zastosowania respiratora do wspomagania oddechu. Powrót do zdrowia zajmuje wiele tygodni lub miesięcy i często nie jest całkowity. Plazmafereza (wymiana osocza - wypłukiwanie szkodliwych substancji z krwi) i podawanie immunoglobulin dożylnie (wlew ludzkich przeciwciał pobranych z krwi dawców) mogą przyspieszyć rekonwalescencję u chorych z ZGB. Nie ma danych naukowych dotyczących skuteczności stosowania glikokortykosteroidów. Jednak pomimo stosowania tych metod leczenia wielu chorych, u których rozwija się ZGB doświadcza długoterminowej niepełnosprawności. Podstawą do rozpoczęcia nowych badań jest sprawdzenie jakie inne metody leczenia zostały już ocenione.

Charakterystyka badań

W pierwszej wersji niniejszego przeglądu (przeprowadzonego w 2011 roku) odnaleziono cztery badania, a podczas aktualizacji w 2013 i 2016 roku - żadnych nowych danych naukowych. W każdym badaniu oceniano inne metody leczenia. Odnalezione dane naukowe były bardzo niskiej jakości. W jednym badaniu z randomizacją, w którym wzięło udział jedynie 19 uczestników, porównano stosowanie interferonu beta-1a (leku, który przynosi korzyści w leczeniu chorych na stwardnienie rozsiane) i placebo. W innym badaniu, obejmującym jednie 10 uczestników, porównywano stosowanie czynnika wzrostu nerwów, który - teoretycznie - powinien przynosić korzyści chorym z ZGB i placebo. W trzecim badaniu, z udziałem 37 uczestników, porównywano filtrację płynu mózgowo-rdzeniowego (płukanie korzeni nerwów wokół rdzenia kręgowego) i plazmaferezę. W czwartym badaniu, do którego włączono 43 uczestników, porównywano stosowanie chińskiego leku ziołowego - poliglikozydu tripterygium - który uważa się za posiadający właściwości przeciwzapalne - i glikokortykosteroidy. Pierwsze trzy badania uzyskały wsparcie firmy komercyjnej. Wsparcie udzielone czwartemu badaniu jest nieznane.

Najważniejsze wyniki i jakość danych naukowych

Żadne z tych badań nie było wystarczająco duże, aby potwierdzić lub wykluczyć korzyści lub szkody związane ze stosowaniem któregokolwiek z tych leków w leczeniu chorych z ostrym ZGB. Jedynym badaniem, w którym stwierdzono różnicę między zastosowanymi metodami leczenia było badanie z wykorzystaniem chińskiego leku ziołowego: u uczestników otrzymujących lek ziołowy stwierdzono o połowę większe prawdopodobieństwo poprawy stopnia niepełnosprawności po ośmiu tygodniach, w porównaniu z chorymi przyjmującymi glikokortykosteroidy. Jednak to oszacowanie było niepewne, a autorzy nie opisali żadnych innych efektów klinicznych. W przypadku stosowania każdej z czterech terapii poddanych analizie w zidentyfikowanych badaniach poważne objawy niepożądane występowały rzadko, a częstość ich występowania nie różniła się znamiennie od tej w grupach kontrolnych. Odnaleźliśmy bardzo niewiele danych naukowych innych niż te pochodzące z badań z randomizacją.

Konieczne jest opracowanie i zbadanie nowych metod leczenia ZGB oraz zastosowanie bardziej czułych metod oceny efektów leczenia. W ramach dwóch prowadzonych obecnie badań oceniany jest lek immunosupresyjny hamujący układ dopełniacza, pod nazwą eculizumab.

Dane naukowe są aktualne do stycznia 2016 roku.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Bartłomiej Matulewicz Redakcja: Karolina Moćko

Tools
Information
Share/Save