سنگ کیسه صفرا یکی از علل اصلی عوارض در جوامع غربی است. شیوع افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرای بدون علامت و علامت‌دار بین 5% و 22% متغیر است. اجماع‌نظری وجود دارد که فقط بیماران مبتلا به سنگ کیسه صفرای علامت‌دار نیاز به درمان دارند. سه تکنیک مختلف جراحی برای برداشتن کیسه صفرا وجود دارند: تکنیک کلاسیک جراحی باز و دو روش کم‌تهاجمی، لاپاروسکوپی و تکنیک برش کوچک (small-incision). این بررسی اجمالی، سه روش جراحی را ارزیابی می‌کند و شامل پنجاه و شش کارآزمایی با 5246 بیمار تصادفی‌سازی‌شده است.
نسبت عوارض در هر سه تکنیک بالا است، اما به نظر می‌رسد تفاوت معنی‌داری در میزان مرگ‌ومیر و عوارض میان سه تکنیک جراحی وجود ندارد. هر دو تکنیک کم‌تهاجمی، از نظر بهبودی پس از جراحی، نسبت به جراحی باز مزایایی دارند. این بررسی اجمالی از سه مرور سیستماتیک در گروه هپاتوبیلیاری در کاکرین نشان می‌دهد که جراحی لاپاروسکوپی و جراحی با برش کوچک باید از نظر پیامدهای مرتبط با بیمار (مرگ‌ومیر، عوارض، مدت بستری در بیمارستان و دوره نقاهت) یکسان در نظر گرفته شوند. به نظر می‌رسد طول دوره جراحی با استفاده از تکنیک برش کوچک سریع‌تر و هزینه‌ها کمتر باشد.
سوال امروز این است که چرا کله‌سیستکتومی به روش لاپاروسکوپی بدون وجود شواهد، به درمان استاندارد کله‌سیستکتومی برای بیماران مبتلا به کوله‌سیستولیتیازیس علامت‌دار تبدیل شده است. ما نتوانستیم هیچ استدلالی را در حمایت از وضعیت «استاندارد طلایی» کله‌سیستکتومی به روش لاپاروسکوپی بیابیم.
در کارآزمایی‌های آینده، تحقیقات باید بیشتر بر پیامدهای تمرکز کنند که برای بیماران مرتبط هستند (مثلا عوارض و تسکین نشانه‌ها). علاوه‌بر این، اجرای کارآزمایی‌ها باید مطابق با الزامات CONSORT (www.consort-statement.org) باشد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
بیماران مبتلا به کوله‌سیستولیتیازیس علامت‌دار با سه تکنیک مختلف کله‌سیستکتومی درمان می‌شوند: باز، برش کوچک (small-incision) یا لاپاروسکوپی. هیچ بررسی اجمالی در مورد مرورهای سیستماتیک کاکرین در مورد این سه مداخله انجام نشده است.
اهداف
جمع‌بندی مرورهای کاکرین که تاثیرات تکنیک‌های مختلف کله‌سیستکتومی را برای بیماران مبتلا به کوله‌سیستولیتیازیس علامت‌دار ارزیابی کردند.
بانک اطلاعاتی مرورهای سیستماتیک کاکرین (Cochrane Database of Systematic Reviews) برای یافتن تمام مرورهای سیستماتیک که هرگونه مداخله‌ای را برای درمان کوله‌سیستولیتیازیس علامت‌دار ارزیابی کردند، جست‌وجو شد (شماره 4، 2009).
نتایج اصلی
سه مرور سیستماتیک که در مجموع شامل 56 کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده با 5246 بیمار بودند، در این بررسی اجمالی از مرورها وارد شدند. هر سه مرور از معیارهای ورود یکسان برای کارآزمایی‌ها و شرکت‌کنندگان و ارزیابی‌های روش‌شناسی (methodology) مشابه استفاده کردند.
کله‌سیستکتومی به روش لاپاروسکوپی در مقایسه با کله‌سیستکتومی با برش کوچک
سیزده کارآزمایی با 2337 بیمار که به‌صورت تصادفی انتخاب شدند، این مقایسه را بررسی کردند. خطر سوگیری (risk of bias) نسبتا پائین بود. هیچ تفاوت معنی‌داری در مورد مرگ‌ومیر یا عوارض وجود نداشت. مجموع عوارض کله‌سیستکتومی لاپاروسکوپی و کله‌سیستکتومی با برش کوچک، بالا بود، یعنی به‌ترتیب 17.0% و 17.5%. تفاوت معنی‌داری در کل عوارض (تفاوت خطر (risk difference; RD)، مدل اثرات تصادفی (random-effect): 0.01-؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.07- تا 0.05)، طول مدت بستری در بیمارستان (تفاوت میانگین (MD) اثرات تصادفی: 0.72- روز؛ 95% CI؛ 1.48- تا 0.04) و طول دوره نقاهت مشاهده نشد. کارآزمایی‌هایی با خطر پائین سوگیری، طول دوره جراحی سریع‌تری را برای کله‌سیستکتومی با برش کوچک نشان دادند (MD، خطر پائین سوگیری با در نظر گرفتن «کورسازی»، مدل اثرات تصادفی: 16.4 دقیقه؛ 95% CI؛ 8.9 تا 23.8)، درحالی‌که کارآزمایی‌هایی با خطر بالای سوگیری، هیچ تفاوت آماری معنی‌داری را نشان ندادند.
کله‌سیستکتومی لاپاروسکوپی در مقایسه با کله‌سیستکتومی باز
سی و هشت کارآزمایی با 2338 بیمار که به‌صورت تصادفی انتخاب شدند، این مقایسه را بررسی کردند. خطر سوگیری، بالا بود. بیماران در گروه کله‌سیستکتومی لاپاروسکوپی در مقایسه با کله‌سیستکتومی باز، مدت بستری کوتاه‌تری در بیمارستان (MD، مدل اثرات تصادفی: 3- روز؛ 95% CI؛ 3.9- تا 2.3-) و دوره نقاهت کوتاه‌تری (MD، مدل اثرات تصادفی: 22.5- روز؛ 95% CI؛ 36.9- تا 8.1-) داشتند، اما از نظر مرگ‌ومیر، عوارض و طول دوره جراحی، تفاوت معنی‌داری نداشتند.
کله‌سیستکتومی با برش کوچک در مقایسه با کله‌سیستکتومی باز
هفت کارآزمایی‌ها با 571 بیمار که به‌صورت تصادفی انتخاب شدند، این مقایسه را بررسی کردند. خطر سوگیری، بالا بود. کله‌سیستکتومی با برش کوچک در مقایسه با کله‌سیستکتومی باز، طول مدت بستری کوتاه‌تری در بیمارستان داشت (MD، مدل اثرات تصادفی: 2.8- روز؛ 95% CI؛ 4.9- تا 0.6-) اما از نظر عوارض و طول دوره جراحی، تفاوت معنی‌داری نداشت.
نتیجه‌گیری‌های نویسندگان
هیچ تفاوت آماری معنی‌داری در معیارهای پیامد مرگ‌ومیر و عوارض میان کله‌سیستکتومی به روش‌های باز، برش کوچک و لاپاروسکوپی مشاهده نشد. هیچ داده‌ای در مورد تسکین نشانه‌ها به دست نیامد. عوارض در کله‌سیستکتومی انتخابی (elective cholecystectomy) شایع هستند. بهبودی سریع‌تر بیماران تحت جراحی کله‌سیستکتومی لاپاروسکوپی و با برش کوچک در مقایسه با بیماران تحت کله‌سیستکتومی باز، ترجیحات موجود را برای هر دو تکنیک کم‌تهاجمی نسبت به کله‌سیستکتومی باز توجیه می‌کند. به نظر می‌رسد کله‌سیستکتومی لاپاروسکوپی و کله‌سیستکتومی با برش کوچک مشابه هستند، اما دومی طول رمان جراحی بسیار کوتاه‌تری دارد و به نظر می‌رسد کم‌هزینه‌تر باشد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
