مصرف بتاکاروتن، ویتامین A، ویتامین C و ویتامین E برای درمان بیماریهای کبدی توصیه نمیشوند.
عدم تعادل میان استرس اکسیداتیو بیشازحد و دفاع آنتیاکسیدانی بسیار کم، باعث ایجاد انواع بیماریهای کبدی میشود. بنابراین، مکملهای آنتیاکسیدانی (بتاکاروتن، ویتامین A، ویتامین C، ویتامین E و سلنیوم) میتوانند نقش بالقوهای در درمان بیماران مبتلا به بیماری کبد داشته باشند. شواهد در مورد اینکه مکملهای آنتیاکسیدانی در درمان بیماریهای کبدی موثر هستند یا خیر، متناقض است.
در این مرور، درمان بیماریهای کبدی ناشی از مصرف الکل، بیماریهای خودایمنی، هپاتیت B یا هپاتیت C یا سیروز کبدی با مکملهای آنتیاکسیدانی ارزیابی شد. این مرور شامل 20 کارآزمایی بالینی تصادفیسازیشده است. در مجموع، 1225 شرکتکننده برای دریافت مکملهای آنتیاکسیدانی (بتاکاروتن، ویتامین A، ویتامین C، ویتامین E و سلنیوم) در مقایسه با دارونما (placebo) یا عدم انجام مداخله تصادفیسازی شدند. تعداد کم شرکتکنندگان تصادفیسازیشده، خطر خطاهای تصادفی (random errors) («بازی شانس») را افزایش میدهد. کیفیت کارآزمایی در سطح پائین قرار داشت و بر این اساس، خطر خطاهای سیستماتیک («سوگیری (bias)») بالا بود.
براساس نتایج کارآزماییهای بالینی تصادفیسازیشده موجود، شواهد قانعکنندهای مبنی بر مفید بودن مصرف بتاکاروتن، ویتامین A، ویتامین C و ویتامین E یا ترکیبات آنها برای درمان بیماریهای کبدی ناشی از مصرف الکل، بیماریهای خودایمنی، ویروس هپاتیت B یا هپاتیت C یا سیروز کبدی یافت نشد.
مطالعه چکیده کامل
ارتباط چندین بیماری کبدی با استرس اکسیداتیو مطرح شده است. بر این اساس، آنتیاکسیدانها بهعنوان درمانهای بالقوه برای بیماریهای مختلف کبدی پیشنهاد شدهاند. شواهد پشتیبان این پیشنهادها، متناقض و مبهم است.
اهداف
ارزیابی مزایا و خطرات استفاده از مکملهای آنتیاکسیدانی در بیماران مبتلا به بیماریهای کبدی.
روشهای جستوجو
کتابخانه کاکرین ؛ MEDLINE ؛ EMBASE ؛ LILACS؛ Science Citation Index Expanded ؛ و نمايهنامه استنادی مقالات کنفرانسهای علمی را تا ژانویه 2011 جستوجو کردیم. کتابشناختیهای (bibliography) مقالات مرتبط را بررسی کرده و از کارشناسان و شرکتهای داروسازی برای یافتن کارآزماییهای بیشتر کمک خواستیم.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازیشدهای را برای ورود در نظر گرفتیم که مکملهای آنتیاکسیدانی (بتاکاروتن، ویتامین A؛ C؛ E و سلنیوم) را در مقایسه با دارونما (placebo) یا عدم انجام مداخله برای بیماریهای خودایمنی کبد، هپاتیت ویروسی، بیماری کبد الکلی و سیروز (با هر اتیولوژی) ارزیابی کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
چهار نویسنده بهطور مستقل از هم کارآزماییها را برای ورود انتخاب کرده و دادهها را استخراج کردند. معیارهای پیامد عبارت بودند از مورتالیتی به هر علتی (all-cause mortality)، مورتالیتی مرتبط با کبد، موربیدیتی مرتبط با کبد، شاخصهای بیوشیمیایی در حداکثر دوره پیگیری در کارآزماییهای فردی و همچنین عوارض جانبی، معیارهای کیفیت زندگی و مقرونبهصرفه بودن. برای بیماران مبتلا به هپاتیت B یا C، پایان درمان و پاسخ ویروسی پایدار را نیز در نظر گرفتیم. متاآنالیز را با استفاده از مدل اثرات تصادفی (random-effect) و مدل اثر ثابت (fixed-effect model) انجام دادیم. نتایج در قالب نسبت خطر (relative risk; RR) یا تفاوتهای میانگین (MD)، هر دو با 95% فواصل اطمینان (CI)، بیان شدند.
نتایج اصلی
بیست کارآزمایی تصادفیسازیشده با حضور 1225 شرکتکننده وارد این مرور شدند. این کارآزماییها بتاکاروتن (3 کارآزمایی)، ویتامین A (2 کارآزمایی)، ویتامین C (9 کارآزمایی)، ویتامین E (15 کارآزمایی) و سلنیوم (8 کارآزمایی) را ارزیابی کردند. اکثر کارآزماییها، با خطر بالای سوگیری (bias) مواجه بودند و ناهمگونی (heterogeneity) داشتند. در مجموع، مکملهای آنتیاکسیدانی ارزیابیشده هیچ تاثیر معنیداری بر مورتالیتی به هر علتی (نسبت خطر [relative risk; RR]: 0.84؛ 95% فاصله اطمینان [CI]: 0.60 تا 1.19؛ I 2 = 0%)، یا مورتالیتی مرتبط با کبد (RR: 0.89؛ 95% CI؛ 0.39 تا 2.05؛ I 2 = 37%) نداشتند. طبقهبندی بر اساس نوع بیماری کبدی، تاثیر قابل توجهی بر نتایج نداشت. مکملهای آنتیاکسیدانی، فعالیت گاما گلوتامیل ترانسپپتیداز را بهطور قابل توجهی افزایش دادند (MD: 24.21 IU/l؛ 95% CI؛ 6.67 تا 41.75؛ I 2 = 0%).
نتیجهگیریهای نویسندگان
هیچ شواهدی را برای حمایت یا رد تجویز مکملهای آنتیاکسیدانی در بیماران مبتلا به بیماری کبدی نیافتیم. مکملهای آنتیاکسیدانی ممکن است فعالیت آنزیمهای کبدی را افزایش دهند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
