افرادی که به سوءمصرف مواد مخدر روی می‌آورند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به HIV قرار دارند. مداخلاتی با هدف کاهش این خطر طراحی شده‌اند. تعداد 35 کارآزمایی با 11,867 شرکت‌کننده انجام شدند تا مشخص شود که این مداخلات در کاهش رفتارهای جنسی و تزریقی مرتبط با خطر بالاتر ابتلا به HIV موثر هستند یا خیر. تفاوت‌های عمده‌ای در میزان اثربخشی میان مداخلات روانی‌اجتماعی چند-جلسه‌ای و مداخلات مختصرتر مشاهده نمی‌شوند. این یافته حاکی از آن است که مداخلات آموزشی مختصر به احتمال زیاد مقرون‌به‌صرفه‌تر هستند و ممکن است با سهولت بیشتری در بسترهای گوناگون اجرا شوند.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
مصرف‌کنندگان مواد مخدر (شامل مصرف‌کنندگان تزریقی مواد مخدر و مصرف‌کنندگان کراک کوکائین) در معرض خطر بالای ابتلا به HIV قرار دارند. بنابراین، کاهش رفتارهای پُرخطر تزریقی و/یا جنسی در این گروه‌ها، مزایای مهمی هم برای خود آنها و هم برای کل جامعه دارد.
اهداف
ارزیابی اثربخشی مداخلات روانی‌اجتماعی چند-جلسه‌ای در مقایسه با آموزش استاندارد و گروه‌های کنترل با مداخله حداقلی برای کاهش رفتارهای پُرخطر تزریقی و جنسی.
روش‌های جست‌وجو
جست‌وجوهای الکترونیکی در تعدادی از بانک‌های اطلاعاتی کتاب‌شناختی (bibliographic) (از جمله کتابخانه کاکرین، CINAHL؛ MEDLINE؛ PsycINFO) انجام شدند. علاوه‌بر این، روش‌های دیگری برای یافتن مقالات به‌کار گرفته شدند، از جمله تماس با نویسندگان مختلفی که در زمینه کاهش خطر HIV فعالیت داشتند و نیز بررسی فهرست منابع مقالات مرتبط شناسایی‌شده در جست‌وجوهای الکترونیکی.
معیارهای انتخاب
معیارهای ورود شامل کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی‌شده و شبه-تصادفی‌سازی‌شده‌ای بودند که به ارزیابی اثربخشی مداخلات روانی‌اجتماعی در کاهش رفتارهای پُرخطر تزریقی و جنسی در افرادی پرداختند که سوءمصرف اوپیوئیدها، کوکائین یا ترکیبی از این مواد داشتند.
گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها
دو نویسنده به‌طور مستقل از هم، واجد شرایط بودن مطالعات شناسایی‌شده را از طریق روش‌های جست‌وجو ارزیابی کردند، کیفیت این مطالعات را ارزیابی کرده و داده‌ها را استخراج کردند. در مجموع 35 کارآزمایی، با ارائه داده‌های مربوط به 11,867 شرکت‌کننده، معیارهای واجد شرایط بودن این مرور را داشتند.
نتایج اصلی
تفاوت‌های حداقلی میان مداخلات روانی‌اجتماعی چند-جلسه‌ای و مداخلات آموزشی استاندارد برای هر دو رفتار پُرخطر تزریقی و جنسی مشاهده شد. اگرچه باید توجه داشت که تغییرات زیادی در مقایسه قبل و بعد از مداخله برای هر دو گروه وجود داشتند که نشان می‌دهد هر دو مداخله در کاهش رفتارهای پُرخطر موثر بودند. علاوه‌بر این، شواهدی مبنی بر مزیت مداخلات روانی‌اجتماعی چند-جلسه‌ای در مقایسه با گروه‌های کنترل با مداخله حداقلی دیده شد. آنالیزهای زیرگروه نشان می‌دهند که افراد تحت درمان رسمی، احتمال بیشتری دارد که به مداخلات روانی‌اجتماعی چند-جلسه‌ای پاسخ دهند. همچنین به نظر می‌رسد گروه‌های تک‌جنسیتی ممکن است با مزایای بیشتری همراه باشند.
نتیجه‌گیری‌های نویسندگان
شواهد محدودی در تائید استفاده گسترده از مداخلات روانی‌اجتماعی چند-جلسه‌ای رسمی برای کاهش رفتارهای پُرخطر تزریقی و جنسی وجود دارد. به نظر می‌رسد مداخلات آموزشی استاندارد مختصر، گزینه مقرون‌به‌صرفه‌تری باشند. برای ارزیابی این مسئله که گروه‌های خاصی از مصرف‌کنندگان مواد مخدر وجود دارند که تمایل بیشتری به پاسخ‌دهی به چنین مداخلاتی داشته باشند یا خیر، انجام پژوهش‌های بیشتری مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
