پلی‌سیتمی (polycythemia) وضعیتی است که در آن تعداد زیادی گلبول‌های قرمز در گردش خون وجود دارند. پلی‌سیتمی ممکن است در اثر شرایط گوناگونی رخ دهد. برخی از نوزادانی که تحت تاثیر پلی‌سیتمی قرار می‌گیرند، عبارتند از نوزادان متولدشده پس‌از هفته 42 (بارداری طول‌کشیده (post-term))، نوزادان کوچک برای سن جنینی (small for gestational age; SGA)/دارای محدودیت رشد داخل رحمی (intrauterine growth restriction; IUGR)، دوقلوهای همسان که جفت مشترک دارند و دچار ترانسفیوژن دوقلو به دوقلو می‌شوند، نوزادان مادران دیابتی، و نوزادان دارای ناهنجاری‌های کروموزومی. پلی‌سیتمی خفیف ممکن است مشکلی را ایجاد نکند. بااین‌حال، تعداد بیش‌ازحد گلبول‌های قرمز خون می‌تواند خون را «ویسکوز» کند، گردش آن را در عروق و اندام‌ها دشوارتر کرده و عوارضی به همراه داشته باشد.
درمان پذیرفته‌شده برای پلی‌سیتمی، ترانسفیوژن حجمی پارشیال (partial exchange transfusion; PET) است. روش PET شامل خارج کردن آهسته مقداری از حجم خون و جایگزینی خون خارج‌شده با مایعات است تا به رقیق شدن غلظت گلبول‌های قرمز خون کمک کند. درمان پلی‌سیتمی با PET بحث‌برانگیز است. این روش ممکن است با بهبود سریع‌تر نشانه‌ها همراه باشد. این مرور از کارآزمایی‌ها نشان داد که هیچ شواهدی مبنی بر مزیت طولانی‌مدت PET در نوزادان مبتلا به پلی‌سیتمی وجود ندارد، اما تخمین این تاثیرات به‌دلیل تعداد زیاد نوزادان زنده‌مانده‌ای که ارزیابی نشدند، بسیار مبهم است.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
هیپرویسکوزیتی (hyperviscosity) خون منجر به افزایش مقاومت در برابر جریان خون و کاهش اکسیژن‌رسانی می‌شود. این وضعیت در نوزاد می‌تواند باعث اختلالاتی در عملکرد سیستم عصبی مرکزی، هیپوگلیسمی (hypoglycemia)، کاهش عملکرد کلیه، ناراحتی قلبی‌تنفسی و اختلالات انعقادی شود. گزارش شده است که هیپرویسکوزیتی با بروز اختلالات در رشدوتکامل سیستم عصبی حرکتی و شناختی طولانی‌مدت همراه است. وقتی نوزادی مبتلا به پلی‌سیتمی (polycythemia) (هماتوکریت ≥ 65%) باشد، ویسکوزیته خون به‌صورت تصاعدی افزایش می‌یابد. ترانسفیوژن حجمی پارشیال (partial exchange transfusion; PET) به‌طور مرسوم به‌عنوان روشی برای کاهش هماتوکریت و درمان هیپرویسکوزیتی به‌کار می‌رود.
اهداف
ارزیابی تاثیر PET بر مورتالیتی و پیامد رشدوتکامل سیستم عصبی در نوزادان مبتلا به پلی‌سیتمی نوزادی.
روش‌های جست‌وجو
بانک‌های اطلاعاتی الکترونیکی زیر جست‌وجو شدند: پایگاه مرکزی ثبت کارآزمایی‌های کنترل‌شده کاکرین (CENTRAL، کتابخانه کاکرین)، MEDLINE (1966 تا اکتبر 2009)؛ EMBASE (1980 تا اکتبر 2009) و CINAHL (1982 تا اکتبر 2009).
معیارهای انتخاب
کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌سازی و کنترل‌شده یا کارآزمایی‌های شبه-تصادفیسازیشده که به مقایسه ترانسفیوژن حجمی پارشیال با عامل کنترل (عدم درمان) در نوزادان مبتلا به پلی‌سیتمی نوزادی پرداختند.
گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها
گردآوری و آنالیز داده‌ها مطابق با استانداردهای گروه مرور نوزادان در کاکرین انجام شدند.
نتایج اصلی
یک مطالعه (Kumar 2004) هیچ تاثیر قابل اثباتی را بر خطر مورتالیتی نوزادان گزارش نکرد (RR: 5.23؛ 95% CI؛ 0.66 تا 41.26).
چهار مطالعه، ارزیابی رشدوتکامل سیستم عصبی را در 18 ماهگی یا بالاتر گزارش دادند. میزان کامل بودن دوره پیگیری بیماران میان مطالعات، بسیار متفاوت بود. در مجموع، زمانی که همه کارآزمایی‌ها براساس موارد موجود آنالیز شدند (RR تیپیک: 1.45؛ 95% CI؛ 0.83 تا 2.54) و همچنین زمانی که فقط کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده آنالیز شدند (RR تیپیک: 1.35؛ 95% CI؛ 0.68 تا 2.69)، هیچ تفاوتی در تاخیر در رشدوتکامل نوزادان مشاهده نشد. آنالیز بهترین حالت/بدترین حالت برای تاخیر در رشدوتکامل نوزادان هم‌سو و سازگار با مزیت یا خطر زیاد PET است.
دو مطالعه، انتروكوليت نکروزان (necrotizing enterocolitis) را گزارش دادند (Van der Elst 1980؛ Black 1985). افزایش خطر ابتلا به NEC در نوزادانی که PET دریافت کردند، مشاهده شد (RR تیپیک: 11.18؛ 95% CI؛ 1.49 تا 83.64؛ RD تیپیک: 0.14؛ 95% CI؛ 0.05 تا 0.22). هیچ تفاوتی در عوارض کوتاه‌مدت از جمله هیپوگلیسمی (دو مطالعه) و ترومبوسیتوپنی (thrombocytopenia) (یک مطالعه) مشاهده نشد.
نتیجه‌گیری‌های نویسندگان
هیچ مزیت بالینی کوتاه‌مدت یا طولانی‌مدت اثبات‌شده و معنی‌داری برای PET در نوزادان تازه‌متولدشده مبتلا به پلی‌سیتمی که از نظر بالینی حالشان خوب است یا نشانه‌های خفیف مربوط به را هیپرویسکوزیتی نشان می‌دهند، وجود ندارد. روش PET ممکن است منجر به افزایش خطر ابتلا به NEC شود. به‌دلیل تعداد زیاد نوزادان زنده‌مانده‌ای که ارزیابی نشدند، داده‌های مربوط به پیگیری وضعیت رشدوتکامل بسیار مبهم هستند و بنابراین، خطرات و مزایای واقعی PET نامشخص باقی می‌مانند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
