واکنش‌های تب‌دار غیرهمولیتیک ناشی از تزریق خون (FNHTRs) و واکنش‌های آلرژیک شایع‌ترین عوارض جانبی ناشی از تزریق خون هستند. این واکنش‌ها اغلب با دیگر عوارض جانبی خطرناک ناشی از تزریق خون مانند سپسیس ناشی از فرآورده‌های خونی آلوده و همولیز گلبول‌های قرمز داخل عروقی مرتبط هستند.
برای پیشگیری از بروز این واکنش‌ها، پیش‌از تزریق خون به بیماران دارو داده می‌شود. اغلب از سه نوع دارو برای این منظور، به‌تنهایی یا به‌صورت ترکیبی، استفاده می‌شوند. بااین‌حال، این روش استاندارد نشده است و در مورد اثربخشی آن اختلاف‌نظر وجود دارد.
این مرور نشان داد که شواهد فعلی از سه کارآزمایی که در آنها 462 بیمار آنالیز شدند، نشان می‌دهد که دارودرمانی پیش‌از تزریق خون در هر رژیم درمانی، خطر بروز واکنش‌های آلرژیک و تب‌دار غیرهمولیتیک ناشی از تزریق خون را کاهش نمی‌دهد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
واکنش‌های آلرژیک و تب‌دار غیرهمولیتیک ناشی از تزریق خون (non-haemolytic transfusion reactions; NHTRs) دو نوع شایع از واکنش‌های تزریق خون هستند. داروهای ضدالتهاب پیش‌از تزریق خون برای پیشگیری از NHTR استفاده می‌شوند، بااین‌حال اثربخشی و بی‌خطری (safety) آنها هنوز مشخص نیست.
اهداف
ارزیابی تاثیرات بالینی و بی‌خطری مداخلات دارویی برای پیشگیری از بروز NHTR در بیماران با و بدون سابقه واکنش‌های تزریق خون.
روش‌های جست‌وجو
جست‌وجوها در پایگاه مرکزی ثبت کارآزمایی‌های کنترل‌شده کاکرین (CENTRAL) در کتابخانه کاکرین (شماره 4، 2008)، پایگاه ثبت تخصصی گروه صدمات در کاکرین (17 دسامبر 2008)، MEDLINE (1950 تا نوامبر (هفته 3) 2008)، EMBASE (1988 تا نوامبر (هفته 3) 2008)، LILACS (1982 تا 12 ژانویه 2009)، CINAHL (1982 تا دسامبر 2008)، ISI Web of Science: Science Citation Index Expanded (SCI-EXPANDED): 1970 تا دسامبر 2008) انجام شدند. هیچ‌گونه محدودیتی از نظر زبان نگارش اعمال نشد.
معیارهای انتخاب
کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده (randomised controlled trials; RCTs) که اثربخشی مداخلات را برای پیشگیری از NHTR ارزیابی کردند.
گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها
نویسندگان مرور به‌طور مستقل از هم مطالعات را انتخاب کرده، به ارزیابی خطر سوگیری (risk of bias) و استخراج داده‌ها پرداختند. نسبت خطر (relative risk; RR) در RCTهایی با طراحی موازی (parallel design; PD) تخمین زده شدند. نسبت شانس (odds ratio; OR) برای یک RCT با طراحی متقاطع (crossover design; CD) تخمین زده شد. به‌دلیل وجود تفاوت در دارودرمانی پیش‌از تزریق خون و روش‌شناسی (methodology) میان مطالعات، هیچ متاآنالیزی انجام نشد؛ از آنالیز مبتنی بر پروتکل (per-protocol) استفاده شد.
نتایج اصلی
این مرور شامل سه RCT (دو PD و یک CD) است. در PD-RCTها از واحدهای تصادفی‌سازی (units of randomisation; UofR) متفاوت، بیمار یا تزریق خون، استفاده شد؛ درحالی‌که در CD-RCT، بیمار به‌عنوان UofR در نظر گرفته شد. PD-RCTها فرآورده‌های خونی فاقد لوکوسیت را تجویز کردند. هر دو PD-RCT استامینوفن را به‌همراه دیفن‌هیدرامین (ApD) در رژیم‌های مختلف با دارونما (placebo) مقایسه کردند، درحالی‌که CD-RCT، دارودرمانی هیدروکورتیزون را با دیفن‌هیدرامین مقایسه کرد. هر دو PD-RCT هیچ تفاوت آماری معنی‌داری را در بروز واکنش‌های آلرژیک (RR: 0.13؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.01 تا 2.39، RR: 1.46؛ 95% CI؛ 0.78 تا 2.73) و واکنش‌های تب‌دار (RR: 0.52؛ 95% CI؛ 0.22 تا 1.26) نیافتند. CD-RCT وجود تفاوت آماری معنی‌داری را در احتمال بروز واکنش‌های تب‌دار نشان داد (OR: 2.38؛ 95% CI؛ 1.07 تا 5.27). این کارآزمایی‌ها واکنش‌های آنافیلاکتیک، مرگ‌ومیرهای مرتبط با واکنش‌های تزریق خون یا دیگر عوارض جانبی را گزارش نکردند.
نتیجه‌گیری‌های نویسندگان
هیچ‌یک از سه مطالعه نشان ندادند که دارودرمانی پیش‌از تزریق خون، NHTR را کاهش می‌دهد. دارودرمانی صرف‌نظر از سابقه NHTR بیمار و استفاده از فرآورده‌های خونی فاقد لوکوسیت در تزریق خون، اعمال شد. بااین‌حال، این نتیجه‌گیری براساس نتایج سه کارآزمایی با کیفیت متوسط تا پائین است. برای ارزیابی نقش دارودرمانی پیش‌از تزریق خون در پیشگیری از بروز NHTR، انجام یک RCT با قدرت آماری بیشتر ضروری است. معیارهای ورود باید به بیمارانی محدود شوند که در معرض خطر بالای ابتلا به NHTR قرار دارند، و هیچ محدودیتی از نظر سن، سابقه واکنش‌های تزریق خون و نوع فرآورده‌های خونی (کمبود لوکوسیت یا عدم کمبود لوکوسیت) وجود نداشته باشد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
