طبق گزارش UNAIDS، حدود 42 میلیون نفر در جهان به عفونت HIV مبتلا هستند. نکته قابل توجه این است که اکثر عفونتهای جدید قابل پیشگیری هستند و از طریق رابطه جنسی ناامن منتقل میشوند. مشاوره و آزمایش داوطلبانه (VCT) میتواند منجر به رفتارهای جنسی بیخطر و افزایش استفاده از کاندوم شود و در نتیجه از شیوع بیماری پیشگیری کند.
درحالیکه کمپینهای رسانههای جمعی تاثیر کلی فوری و قابل توجهی بر VCT نشان دادهاند، هیچ تاثیر بلندمدت قابل توجهی مشاهده نشد. شاید دلیل این امر، کوتاه بودن مدت زمان کمپینها بوده باشد. برای شناسایی تاثیر کمپینهای رسانههای جمعی، مقرونبهصرفه بودن آنها و انواع کمپینها و ویژگیهای پیام، انجام تحقیقات بیشتری مورد نیاز است. علاوهبر این، برای بررسی استراتژیهای جدید رسانهای برای بلندمدت، میبایست مطالعات بیشتری انجام شوند.
مطالعه چکیده کامل
استفاده از رسانههای جمعی یکی از راهبردهای مهم در ایجاد تغییر رفتار در رابطه با پیشگیری از ابتلا به HIV/ایدز است. از رسانههای جمعی برای ترویج مشاوره و انجام داوطلبانه آزمایش HIV و حفظ رفتار جستوجوی آزمایش استفاده میشود.
اهداف
ارزیابی تاثیر مداخلات رسانههای جمعی و موثرترین شکل مداخله رسانههای جمعی در سطح جمعیت عمومی یا در جمعیتهای هدف خاص، در رابطه با تغییرات در آزمایش HIV، در مقایسه با گروه کنترل یا با سطوح پیشاز مداخله.
روشهای جستوجو
ما در پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین ( کتابخانه کاکرین، شماره 2، 2004)، MEDLINE (1966 تا اپریل 2004)، EMBASE (1980 تا اپریل 2004)، NLM Gateway؛ CINAHL (1982 تا اپریل 2004)، AIDSearch (1980 تا اپریل 2004)، و PsycINFO (1974 تا اپریل 2004)، Sociological abstracts (1982 تا اپریل 2004) و مطالعات Communication (1982 تا اپریل 2003) جستوجو کردیم. فهرست منابع مرورهای مرتبط جستوجو شدند و با متخصصان این حوزه برای شناسایی تحقیقات در حال انجام تماس گرفته شد. وبسایتهای مرتبط با سازمانهای بینالمللی (UNAIDS؛ WHO؛ UNFPA، بانک جهانی و مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها) نیز جستوجو شدند. تمام این جستوجوها بدون محدودیت زبانی صورت گرفتند. همه بانکهای اطلاعاتی تا اپریل 2004 جستوجو شدند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده، شامل کارآزماییهای تصادفیسازیشده خوشهای (cluster) و کارآزماییهای بالینی کنترلشده، که مداخلات چندرسانهای یا یک نوع استراتژی رسانهای را با یک گروه کنترل در رابطه با ترویج انجام آزمایش HIV مقایسه کردند، وارد مطالعه شدند. آنالیزهای سریهای زمانی منقطع (interrupted time-series) که تاثیر رسانههای جمعی را در مقابل عدم استفاده از رسانه یا مداخله جایگزین برای ترویج انجام آزمایش HIV ارزیابی کردند، نیز وارد شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم، کیفیت کارآزماییها را ارزیابی کرده و دادهها را استخراج کردند. برای دستیابی به اطلاعات بیشتر، با نویسندگان مطالعه تماس گرفته شد. اطلاعات مربوط به انواع مداخلات رسانههای جمعی، شرکتکنندگان و پیامدها از هر نمونه ممکن استخراج شدند.
نتایج اصلی
از 35 منبعی که شناسایی شدند، دو کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده، سه مطالعه تصادفیسازینشده و کنترلشده و نه مورد سری زمانی منقطع در آنالیز نهایی وارد شدند. تمام مطالعات مجزا به این نتیجه رسیدند که رسانههای جمعی موثر بودند و این موضوع با آنالیز مجدد مطالعات سری زمانی منقطع که همگی تاثیر اولیهای داشتند، تائید شد. مداخلات رسانههای جمعی برای ترویج انجام آزمایش HIV، تاثیر فوری و معنیدار (مدل اثر تصادفی (Random effect): میانگین تخمینی: 5.487؛ 95%CI؛ 2.370 تا 8.605) و تاثیر کلی (اثر تصادفی: میانگین تخمینی: 6.095؛ 95%CI؛ 1.812 تا 10.378) را نشان داد. هیچ تاثیر بلندمدتی از مداخلات رسانههای جمعی برای ترویج انجام آزمایش HIV مشاهده نشد (اثر تصادفی: میانگین تخمینی: 4.447؛ 95%CI؛ 0.188- تا 9.082).
نتیجهگیریهای نویسندگان
مداخلات رسانههای جمعی اثرات فوری و کلی در ترویج انجام آزمایش HIV دارند. هیچ تاثیر بلندمدتی مشاهده نشد. هیچ تاثیر معنیداری در تشخیص وضعیت سرمی مثبت پساز مداخله رسانههای جمعی برای ترویج انجام آزمایش HIV مشاهده نشد، و این یافته بهدلیل تعداد کم مطالعات محدود شد. انجام تحقیقات بیشتری برای شناسایی تاثیرات احتمالی بر وضعیت سرمی مثبت پساز مداخله رسانههای جمعی برای ترویج انجام آزمایش HIV میان گروههای پرخطر در کشورهای اپیدمیک مورد نیاز است. برای شناسایی اثربخشی انواع مختلف مداخلات رسانههای جمعی، مقرونبهصرفه بودن مداخلات و ویژگیهای پیامها، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
