به نظر میرسد مصرف جینکو بیلوبا در مقایسه با دارونما، بیخطر بوده و بدون عوارض جانبی اضافی باشد. بسیاری از کارآزماییهای اولیه از روشهای انجام مناسبی استفاده نکردند، کوچک بودند و سوگیری انتشار (publication bias) را نمیتوان نادیده گرفت. در مجموع، شواهد مبنی بر اینکه جینکو برای افراد مبتلا به دمانس یا اختلال شناختی فواید قابل پیشبینی و بالینی قابل توجهی دارد، متناقض و غیرقابل اعتماد است. از چهار کارآزمایی اخیر که نتایج را گزارش کردند، سه مورد هیچ تفاوتی را بین جینکو بیلوبا و دارونما پیدا نکردند، و یک مورد تاثیرات درمانی بسیار زیادی را به نفع جینکو بیلوبا گزارش کرد.
مطالعه چکیده کامل
محصولات درخت maidenhair، با عنوان جینکو بیلوبا (Ginkgo biloba)، از دیرباز در چین بهعنوان داروی سنتی برای اختلالات مختلف سلامت استفاده شده است. عصاره استانداردشده آن بهطور گستردهای در غرب برای درمان طیف وسیعی از بیماریها از جمله مشکلات حافظه و تمرکز، گیجی، افسردگی، اضطراب، سرگیجه، وزوز گوش و سردرد استفاده میشود. تصور میشود مکانیسمهای عمل آن، منعکسکننده عملکرد چندین جزء عصاره بوده و شامل افزایش خونرسانی از طریق گشاد کردن عروق خونی، کاهش ویسکوزیته خون، اصلاح سیستمهای انتقالدهنده عصبی و کاهش تراکم رادیکالهای آزاد اکسیژن میشوند.
اهداف
ارزیابی اثربخشی و بیخطر بودن استفاده از جینکو بیلوبا برای مدیریت بالینی دمانس یا زوال شناختی.
روشهای جستوجو
در تاریخ 20 سپتامبر 2007، با استفاده از اصطلاحات *ginkgo؛ tanakan؛ EGB-761؛ EGB761؛ «EGB 761» و *gingko، پایگاه ثبت تخصصی گروه دمانس و بهبود شناختی در کاکرین (CDCIG)، کتابخانه کاکرین ؛ MEDLINE؛ EMBASE؛ PsycINFO؛ CINAHL و LILACS، جستوجو انجام شد. پایگاه ثبت تخصصی CDCIG شامل رکوردهایی از تمام بانکهای اطلاعاتی اصلی مراقبت سلامت ( کتابخانه کاکرین ؛ MEDLINE؛ EMBASE؛ PsycINFO؛ CINAHL؛ LILACS)، همچنین از بسیاری از بانکهای اطلاعاتی کارآزماییها و منابع علمی خاکستری (grey literature) است.
معیارهای انتخاب
مطالعات تصادفیسازیشده و دوسو کور (double-blind)، که در آنها عصارههای جینکو بیلوبا با هر غلظت و در طول هر دورهای، با دارونما (placebo) از نظر اثراتشان بر افراد مبتلا به اختلال شناختی اکتسابی، از جمله دمانس، با هر درجه شدتی، مقایسه شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دادهها از گزارشهای منتشرشده مطالعات استخراج شدند و در صورت لزوم تجمیع شدند و تاثیرات درمان یا خطرات و مزایای آنها تخمین زده شدند.
نتایج اصلی
36 کارآزمایی وارد شدند، اما اکثر آنها کوچک و با مدت زمان کمتر از سه ماه بودند. نه کارآزمایی به مدت شش ماه (2016 بیمار) انجام شدند. این کارآزماییهای طولانیتر، کارآزماییهای جدیدتری بودند و عموما حجمنمونه کافی داشتند و با استاندارد معقولی انجام شدند. اکثر کارآزماییها، فراورده استاندارد یکسانی را از جینکو بیلوبا، EGb 761، در دوزهای مختلف، که به صورت بالا یا پائین طبقهبندی میشوند، آزمایش کردند. نتایج حاصل از کارآزماییهای جدیدتر، نتایج متناقضی را برای شناخت، فعالیتهای روزمره زندگی، خلقوخو، افسردگی و بار (burden) واردآمده بر فرد مراقب نشان دادند. از چهار کارآزمایی جدید که نتایج را گزارش کردند، سه مورد هیچ تفاوتی را میان جینکو بیلوبا و دارونما پیدا نکردند، و یک مورد، تاثیرات درمانی بسیار زیادی را به نفع جینکو بیلوبا گزارش کرد.
هیچ تفاوت معنیداری میان جینکو بیلوبا و دارونما از نظر نسبتی از شرکتکنندگان که دچار عوارض جانبی شدند، وجود ندارد.
یک آنالیز زیرگروه شامل فقط بیماران مبتلا به بیماری آلزایمر (925 بیمار از نه کارآزمایی) نیز هیچ الگوی ثابتی را از هیچگونه مزیت مرتبط با جینکو بیلوبا نشان نداد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
به نظر میرسد مصرف جینکو بیلوبا در مقایسه با دارونما، بیخطر بوده و عوارض جانبی اضافی نداشته باشد. بسیاری از کارآزماییهای اولیه از روشهای انجام مناسبی استفاده نکردند، کوچک بودند و سوگیری انتشار (publication bias) را نمیتوان نادیده گرفت. شواهد موجود مبنی بر اینکه جینکو بیلوبا فواید قابل پیشبینی و بالینی قابل توجهی برای افراد مبتلا به دمانس یا اختلال شناختی دارد، متناقض و غیرقابل اعتماد است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
