به نظر نمی‌رسد فلورایدهای موضعی مانند دهان‌شویه‌ها و ژل‌ها در کاهش پوسیدگی دندان در کودکان و نوجوانان موثرتر از خمیردندان‌های حاوی فلوراید باشند.
پوسیدگی دندان (dental caries)، دردناک، پرهزینه برای درمان بوده و می‌تواند به‌طور جدی به دندان‌ها آسیب برساند. فلوراید یک ماده معدنی است که مانع از پوسیدگی دندان می‌شود. این ماده در بسیاری از مناطق به منبع آب آشامیدنی اضافه می‌شود. همچنین می‌تواند به شکل خمیردندان، دهان‌شویه، ژل یا وارنیش استفاده شود. مرور کارآزمایی‌ها نشان داد که خمیردندان‌ها، دهان‌شویه‌ها و ژل‌های حاوی فلوراید، پوسیدگی دندان را در کودکان و نوجوانان به یک میزان کاهش می‌دهند. بااین‌حال، احتمال بیشتری وجود دارد که از خمیردندان‌ها به‌طور منظم استفاده شوند. هیچ شواهد محکمی وجود ندارد که نشان دهد وارنیش‌ها موثرتر از دیگر انواع فلوراید موضعی هستند.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
استفاده از فلورایدهای موضعی به شکل خمیر دندان، دهان‌شویه، وارنیش و ژل، اقدامات پیشگیرانه موثری در برابر پوسیدگی دندان هستند. بااین‌حال، در مورد ارزش نسبی این مداخلات عدم قطعیت وجود دارد.
اهداف
مقایسه اثربخشی یک نوع مداخله موضعی فلوراید با نوع دیگری از آن، هنگامی‌که برای پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان استفاده می‌شود.
روش‌های جست‌وجو
پایگاه ثبت کارآزمایی‌های گروه سلامت دهان در کاکرین (می 2000)، پایگاه مرکزی ثبت کارآزمایی‌های کنترل‌شده کاکرین (CENTRAL) ( کتابخانه کاکرین ، سال 2000، شماره 2)؛ MEDLINE (1966 تا ژانویه 2000) و چندین بانک اطلاعاتی دیگر را جست‌وجو کردیم. مجلات، فهرست منابع مقالات را به‌صورت دستی جست‌وجو کرده و با نویسندگان و تولیدکنندگان منتخب تماس گرفتیم.
معیارهای انتخاب
کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی‌شده یا شبه-تصادفی‌سازی‌شده و کنترل‌شده با ارزیابی کورسازی‌شده پیامد، که وارنیش، ژل، دهان‌شویه یا خمیردندان حاوی فلوراید را در مقابل هم در کودکان تا 16 سال و به‌مدت حداقل 1 سال مقایسه کردند. پیامد اصلی، افزایش موارد پوسیدگی دندان بود که با تغییر در تعداد دندان‌های پوسیده، ازدست‌رفته و سطوح پرشده (decayed, missing and filled tooth surfaces; D(M)FS) اندازه‌گیری شد.
گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها
تصمیمات برای ورود مطالعه، ارزیابی کیفیت آن و استخراج داده‌ها در یک نمونه تصادفی از یک‌سوم مطالعات تکرار شد، و اجماع‌نظر با بحث یا کمک شخص ثالث به دست آمد. برای دستیابی به داده‌های ازدست‌رفته، با نویسندگان تماس گرفته شد. معیار اولیه از ارزیابی تاثیر مداخله، کسر پیشگیری‌شده (prevented fraction; PF) بود، یعنی، تفاوت در میانگین افزایش پوسیدگی دندان میان گروه‌های «درمان» و «کنترل» که به‌صورت درصدی از میانگین افزایش در گروه کنترل بیان شد. در جایی‌که داده‌ها قابل تجمیع بودند، متاآنالیزهای اثرات تصادفی (random-effect) انجام شدند.
نتایج اصلی
تعداد 17 مطالعه وارد شدند و 15 مطالعه داده‌های لازم را برای متاآنالیزها ارائه دادند. خمیردندان حاوی فلوراید تفاوت معنی‌داری با دهان‌شویه (DMFS PF ترکیبی: 0%؛ 95% CI؛ 18-% تا 19%؛ P = 0.94)، یا ژل (DMFS PF ترکیبی: 0%؛ 95% CI؛ 21-% تا 21%؛ P = 1)، یا ژل و دهان‌شویه (DMFS PF ترکیبی: 1%؛ 95% CI؛ 13-% تا 14%؛ P = 0.94) نداشت؛ ناهمگونی قابل توجه بود. نتایج حاصل از تنها کارآزمایی‌ای که خمیردندان را با وارنیش (در دندان‌های شیری) مقایسه کرد، قطعی نبود (dfs PF: 5%؛ 95% فاصله اطمینان قابل دستیابی نیست). نتایج تجمیع‌شده از مقایسه‌های وارنیش حاوی فلوراید با دهان‌شویه، تفاوت معنی‌داری را به نفع وارنیش نشان ندادند (DMFS PF: 10%؛ 95% CI؛ 12-% تا 32%؛ P = 0.40)، اما این نتیجه در برابر آنالیز حساسیت انجام‌شده پایدار نماند و ناهمگونی قابل توجه بود. نتایج حاصل از یک کارآزمایی که وارنیش را با ژل (14%؛ 95% CI؛ 12-% تا 40%؛ P = 0.30) و یک کارآزمایی که ژل را با دهان‌شویه (14-% :DMFS PF؛ 95% CI؛ 40-% تا 12%؛ P = 0.30) مقایسه کردند، بی‌نتیجه بود (به‌ترتیب وارنیش و دهان‌شویه ترجیح داده شدند).
نتیجه‌گیری‌های نویسندگان
به نظر می‌رسد خمیردندان‌های حاوی فلوراید در مقایسه با دهان‌شویه‌ها یا ژل‌ها، درجه اثربخشی مشابهی برای پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان دارند. هیچ پیشنهاد روشنی وجود ندارد مبنی بر اینکه وارنیش فلوراید موثرتر از دهان‌شویه‌ها است، و شواهد مربوط به اثربخشی مشابه وارنیش‌ها و ژل‌های فلوراید، و دهان‌شویه‌ها و ژل‌ها بی‌نتیجه است. هیچ نتیجه‌گیری در مورد عوارض جانبی حاصل نشد، زیرا هیچ داده‌ای در این کارآزمایی‌ها گزارش نشده بود. پذیرش خمیردندان حاوی فلوراید احتمالا بیشتر خواهد بود.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
