اسکلرودرمی (scleroderma) یک بیماری بافت همبند است که باعث فیبروز شده و معمولا پوست و اندام داخلی را مانند دستگاه گوارش، ریهها، کلیهها و قلب، درگیر میکند. اغلب افراد مبتلا به اسکلرودرمی، دچار پدیده رینود (Raynaud's phenomenon; RP) نیز میشوند. RP بهعنوان اسپاسم عروقی شریانها یا شریانچهها تعریف میشود که باعث رنگپریدگی و حداقل یک تغییر رنگ دیگر مانند سیانوز یا قرمزی پساز برقراری مجدد جریان خون میشود. RP اولیه در غیاب عللی مانند بیماری بافت همبند رخ میدهد. RP ثانویه در افرادی دیده میشود که مبتلا به بیماریهای زمینهای درگیرکننده عروق خونی هستند، بهویژه اسکلرودرمی و لوپوس. RP که در اسکلرودرمی رخ میدهد، اغلب شدیدتر است، زیرا نهتنها اسپاسم عروقی، بلکه ناهنجاریهای ثابت عروق خونی همراه با تکثیر لایه داخلی و در نتیجه تنگ شدن عروق خونی نیز وجود دارند. پدیده رینود همچنین ممکن است با زخمهای انگشتی همراه باشد که احتمالا ثانویه به ایسکمی هستند.
یکی از گزینههای درمانی ممکن برای RP در اسکلرودرمی، پرازوسین (Prazosin) است.
دو کارآزمایی با مجموع 40 بیمار وارد شدند. در دو کارآزمایی تصادفی کنترلشده متقاطع (cross-over)، مشخص شد که پرازوسین در درمان رینود ثانویه به اسکلرودرمی، موثرتر از دارونما است. بااینحال، پاسخ مثبت به درمان در حد متوسط است و عوارض جانبی در افرادی که پرازوسین مصرف میکنند، نادر نیستند.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
اسکلرودرمی (scleroderma) یک بیماری بافت همبند است که باعث فیبروز شده و معمولا پوست و اندام داخلی را مانند دستگاه گوارش، ریهها، کلیهها و قلب، درگیر میکند. اغلب افراد مبتلا به اسکلرودرمی، دچار پدیده رینود (Raynaud's phenomenon; RP) نیز میشوند. یکی از گزینههای درمانی ممکن برای RP در اسکلرودرمی، پرازوسین (Prazosin) است.
اهداف
تعیین تاثیرات و سمیّت پرازوسین در مقایسه با دارونما (placebo) که برای درمان پدیده رینود (RP) در اسکلرودرمی پیشنهاد شده است.
روشهای جستوجو
ما با استفاده از روشهای جستوجوی سازمان همکاری کاکرین (Cochrane Collaboration) که توسط Dickersin و همکاران (1994) توسعه یافت، در پایگاه ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین و Medline تا دسامبر 1996 جستوجو کردیم. کلمات کلیدی عبارت بودند از: رینود یا وازواسپاسم، اسکلرودرمی یا اسکلروز سیستمیک پیشرونده یا بیماری بافت همبند یا بیماری خودایمنی. Current Contents تا و در 7 اپریل 1997 جستوجو شدند. تمام فهرست منابع (bibliography) مقالات بازیابیشده جستوجو شدند و با متخصصان اصلی در این حوزه برای دریافت دادههای بیشتر و منتشرنشده تماس گرفته شد. روشهای جستوجوی اولیه شامل همه زبانها بودند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای که پرازوسین را در مقابل دارونما مقایسه کردند، در صورتی واجد شرایط بودند که پیامدهای بالینی را از شروع درمان گزارش کردند. کارآزماییهایی که بیشاز 35% از شرکتکنندگانشان انصراف دادند، حذف شدند. کارآزماییها در صورتی وارد مطالعه شدند که بیماران مبتلا به اسکلرودرمی منتشر یا محدود، آزمودنیهای آنها بودند. اگر بیماران مبتلا به دیگر بیماریهای بافت همبند یا رینود اولیه در مطالعه وارد شده بودند، در صورتی از آن کارآزمایی استفاده شد که دادههای مربوط به بیماران اسکلرودرمی از مقاله قابل استخراج بود.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
تمام دادهها توسط دو نویسنده مستقل و آموزشدیده (DF؛ AT) جمعبندی شده و توسط نویسنده سوم (JP) تائید شدند. کیفیت هر کارآزمایی توسط همان دو نویسنده بهطور مستقل از هم با استفاده از یک ابزار معتبر ارزیابی کیفیت (Altman 1996) بررسی شد.
نسبت شانس پتو (Peto's odds ratios) برای تمام پیامدهای دوحالتی (dichotomous outcomes) و تفاوت میانگین وزندهیشده (weighted mean difference) برای تمام پیامدهای پیوسته (continuous outcomes) محاسبه شدند. در صورت همگون یا ناهمگون بودن دادهها، بهترتیب از مدل اثرات ثابت (fixed effects model) و مدل اثرات تصادفی (random-effects model) استفاده شد.
نتایج اصلی
دو کارآزمایی با مجموع 40 بیمار وارد شدند. در دو کارآزمایی تصادفی کنترلشده متقاطع (cross-over)، مشخص شد که پرازوسین در درمان رینود ثانویه به اسکلرودرمی، موثرتر از دارونما است. بااینحال، پاسخ مثبت به درمان در حد متوسط است و عوارض جانبی در افرادی که پرازوسین مصرف میکنند، نادر نیستند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
پرازوسین در درمان پدیده رینود ثانویه به اسکلرودرمی، اثربخشی متوسطی دارد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.




