آیا نشانه‌ها و معاینات پزشکی می‌توانند COVID-19 را به‌طور دقیقی تشخیص دهند؟

COVID-19 بسیاری از اعضای بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بنابراین افراد مبتلا به COVID-19 ممکن است با طیف گسترده‌ای از نشانه‌ها روبه‌رو شوند. نشانه‌ها و علائم بیماری می‌توانند برای کمک به بیماران و کارکنان بخش مراقبت سلامت که با آنها در تماس قرار می‌گیرند مهم باشند که آنها به این بیماری مبتلا هستند یا خیر.

نشانه‌ها: افراد مبتلا به COVID-19 خفیف ممکن است دچار سرفه، گلودرد، درجه حرارت بالا، اسهال، سردرد، درد عضلانی یا مفصل، خستگی، و از دست دادن حس بویایی و چشایی یا اختلال در آنها شوند.

علائم با معاینه بالینی به دست می‌آیند. علائم COVID-19 بررسی شده در این مرور شامل صداهای ریوی، فشار خون، سطح اکسیژن خون و تعداد ضربان قلب هستند.

افرادی که نشانه‌های خفیف دارند اغلب با پزشک (پزشک عمومی) خود مشورت می‌کنند. افراد دارای نشانه‌های شدیدتر ممکن است به بخش سرپایی بیمارستان یا بخش اورژانس مراجعه کنند. بسته به نتایج به دست آمده از معاینه بالینی بیماران، ممکن است برای ایزوله شدن به منزل فرستاده شوند، شاید تحت آزمایش‌های بیشتری قرار گیرند یا در بیمارستان بستری شوند.

چرا تشخیص دقیق مهم است؟

تشخیص دقیق این اطمینان را ایجاد می‌کند که برای اجتناب از انتقال بیماری و دریافت مراقبت‌های مناسب، بیماران اقدامات لازم را انجام می‌دهند. این موضوع برای بیماران مهم است، چرا که آسیب وارده را کاهش داده و باعث صرفه‌جویی در زمان و منابع می‌شوند.

ما می‌خواستیم چه چیزی را پیدا کنیم؟

ما می‌خواستیم بدانیم که تشخیص COVID-19 در مراکز مراقبت‌های اولیه یا در بیمارستان، بر اساس نشانه‌ها و علائم به دست آمده از معاینات پزشکی، تا چه اندازه دقیق است.

ما چه کاری را انجام دادیم؟

ما به دنبال یافتن مطالعاتی بودیم که دقت نشانه‌ها و علائم را برای تشخیص COVID-19 ارزیابی کردند. مطالعات باید فقط در مراکز مراقبت‌های اولیه یا سرپایی بیمارستانی انجام شده بودند. مطالعات با محوریت افراد بستری در بیمارستان فقط در صورتی وارد شدند که نشانه‌ها و علائم بیماران در همان زمان بستری شدن در بیمارستان ثبت شده بودند.

مطالعات وارد شده

ما 44 مطالعه مرتبط را با 26,884 شرکت‌کننده پیدا کردیم. مطالعات 84 علامت و نشانه مجزا را ارزیابی کرده، و برخی نیز ترکیب علائم و نشانه‌ها را بررسی کردند. سه مطالعه در مراکز مراقبت‌های اولیه (1824 شرکت‌کننده)، نه مورد در کلینیک‌های تخصصی آزمایش COVID-19 (10,717 شرکت‌کننده)، 12 مطالعه در مراکز سرپایی بیمارستانی (5061 شرکت‌کننده)، هفت مطالعه در بیماران بستری (1048 شرکت‌کننده)، 10 مطالعه در بخش اورژانس (3173 شرکت‌کننده) انجام شده، و در سه مطالعه شرایط انجام مشخص نشد (5061 شرکت‌کننده). هیچ یک از مطالعات اختصاصا متمرکز روی کودکان نبودند، و فقط یک مطالعه روی افراد سالمند متمرکز شد.

نتایج اصلی

مطالعات به وضوح بین COVID-19 خفیف و شدید تمایز قائل نشدند، بنابراین نتایج مربوط به بیماری خفیف، متوسط و شدید را با هم ارائه می‌دهیم.

نشانه‌هایی که بیشتر بررسی شدند، سرفه و تب بودند. در مطالعات ما، به‌طور متوسط 21% از شرکت‌کنندگان مبتلا به COVID-19 بودند، به این معنی که در یک گروه 1000 نفر، حدود 210 نفر COVID-19 دارند.

طبق مطالعات موجود در این مرور، در همان گروه 1000 نفر، حدود 655 نفر سرفه داشتند. از این تعداد، 142 نفر واقعا مبتلا به COVID-19 هستند. از 345 نفری که سرفه ندارند، 68 بیمار COVID-19 دارند.

در همین 1000 نفر، حدود 371 نفر تب دارند. از این تعداد، 113 بیمار واقعا مبتلا به COVID-19 هستند. از 629 بیمار بدون تب، 97 نفر COVID-19 خواهند داشت.

از دست دادن حس بویایی یا چشایی نیز به‌طور قابل ملاحظه‌ای احتمال COVID-19 را در صورت وجود افزایش می‌دهند. به عنوان مثال، در جمعیتی که 2% از افراد مبتلا به COVID-19 هستند، از دست دادن حس بویایی یا چشایی احتمال ابتلای فرد را به COVID-19 به 8% افزایش می‌دهد.

این نتایج تا چه حد قابل‌ اطمینان هستند؟

دقت نشانه‌ها و علائم فردی در طول مطالعات، بسیار متفاوت بودند. علاوه بر این، شرکت‌کنندگان در مطالعات به روشی انتخاب شدند که یعنی دقت تست‌ها بر اساس نشانه‌ها و علائم شاید نامطمئن باشند.

نتیجه‌گیری‌ها

همه مطالعات در بخش‌های سرپایی بیمارستانی انجام شدند، بنابراین نتایج به دست آمده احتمالا کاملا نمایانگر شرایط موجود در مراکز مراقبت‌های اولیه نیستند. این نتایج به‌طور خاص برای کودکان یا سالمندان کاربرد ندارند، و واضحا بین شدت‌های مختلف بیماری تمایزی قائل نمی‌شوند.

نتایج حاکی از آن هستند که یک نشانه یا علامت مجزای وارد شده در این مرور نمی‌تواند COVID-19 را به‌طور دقیقی تشخیص دهد. با این حال، از دست دادن حس چشایی یا بویایی ممکن است به عنوان یک علامت خطر برای وجود بیماری قلمداد شود. وجود درجه حرارت بالا یا سرفه نیز می‌توانند به شناسایی افرادی که ممکن است مبتلا به COVID-19 باشند، کمک کنند. اگر این نشانه‌ها وجود داشته باشند، محرک مفیدی هستند برای انجام تست‌های بیشتر.

انجام تحقیقات بیشتر برای بررسی ترکیب‌هایی از نشانه‌ها و علائم؛ و انجام تست در جمعیت‌های انتخاب نشده، در مراکز مراقبت‌های اولیه و در کودکان و سالمندان، مورد نیاز است.

این مرور تا چه زمانی به‌روز است؟

برای این به‌روزرسانی، نویسندگان به جست‌وجوی مطالعات منتشر شده از ژانویه تا جولای 2020 پرداختند.

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان: 

به نظر می‌رسد بسیاری از علائم و نشانه‌های مجزای وارد شده در این مرور، دقت تشخیصی بسیار ضعیفی دارند، اگرچه این موضوع باید در زمینه سوگیری انتخاب و ناهمگونی بین مطالعات تفسیر شود. براساس داده‌های موجود کنونی، نه فقدان و نه وجود علائم یا نشانه‌ها، دقت کافی را برای تائید یا رد COVID-19 ندارند. از دست دادن حس چشایی یا بویایی ممکن است به عنوان یک علامت خطر برای تشخیص COVID-19 مفید باشند. وجود تب یا سرفه، با توجه به حساسیت‌های زیاد آنها، می‌توانند برای شناسایی افرادی که نیاز به انجام آزمایش بیشتر دارند، نیز مفید باشند.

انجام فوری مطالعات آینده‌نگر در یک جمعیت غیر-منتخب مراجعه کننده به مراکز مراقبت‌های اولیه یا بخش‌های سرپایی بیمارستانی، که به بررسی ترکیب‌هایی از علائم و نشانه‌ها برای ارزیابی تظاهر سندرمیک COVID-19 بپردازند‌، مورد نیاز هستند. نتایج حاصل از چنین مطالعاتی می‌توانند راهنمایی باشند برای تصمیمات مدیریتی بعدی.

خلاصه کامل را بخوانید...
پیشینه: 

پیامدهای بالینی عفونت SARS-CoV-2 بسیار متغیر هستند. برخی از افراد مبتلا به عفونت SARS-CoV-2 بدون علامت باقی می‌مانند، در حالی که همین عفونت می‌تواند در دیگران باعث بروز COVID-19 خفیف تا متوسط و پنومونی COVID-19 شود. این وضعیت ممکن است باعث شود برخی از افراد به مراقبت‌های ویژه نیاز پیدا کنند، و در بعضی موارد، به ویژه در افراد مسن، منجر به مرگ‌ومیر بیمار شود. نشانه‌هایی مانند تب، سرفه، یا از دست دادن حس بویایی یا چشایی، و علائمی از قبیل میزان اشباع اکسیژن خون، اولین و در دسترس‌ترین اطلاعات تشخیصی هستند. از چنین اطلاعاتی می‌توان برای منتفی دانستن ابتلای فرد به COVID-19، یا انتخاب بیماران برای انجام آزمایش‌های بیشتر استفاده کرد. این یک به‌روزرسانی از این مرور است، نسخه ابتدایی در جولای 2020 منتشر شد.

اهداف: 

ارزیابی دقت تشخیصی علائم و نشانه‌ها برای تعیین اینکه فرد مراجعه کننده به مراکز مراقبت‌های اولیه یا محیط‌های سرپایی بیمارستانی، مانند بخش اورژانس یا کلینیک‌های اختصاصی COVID-19، مبتلا به COVID-19 هست یا خیر.

روش‌های جست‌وجو: 

برای به‌روز کردن این مرور، جست‌وجوهای الکترونیکی را تا 15 جولای 2020 در پایگاه ثبت مطالعه COVID-19 کاکرین و بانک اطلاعاتی جست‌وجوی زنده دانشگاه برن (University of Bern living search database) انجام دادیم. علاوه بر این، مخازن مقالات COVID-19 را بررسی کردیم. ما هیچ محدودیت زبانی را اعمال نکردیم.

معیارهای انتخاب: 

در صورتی مطالعات واجد شرایط بودند که بیماران مشکوک را به COVID-19 از نظر بالینی وارد کرده، یا اگر موارد شناخته شده مبتلا به COVID-19 و کنترل‌های بدون COVID-19 را انتخاب کرده بودند. مطالعاتی واجد شرایط بودند که بیماران مراجعه کننده را به مراکز مراقبت‌های اولیه یا محیط‌های سرپایی بیمارستانی وارد کردند. مطالعات انجام شده روی بیماران بستری در بیمارستان فقط در صورتی وارد مرور شدند که نشانه‌ها و علائم را هنگام بستری یا هنگام مراجعه بیمار ثبت کردند. مطالعاتی که شامل بیماران مبتلا به عفونت SARS-CoV-2 در زمان بستری در بیمارستان بودند، واجد شرایط برای ورود به مرور در نظر گرفته نشدند. حداقل حجم نمونه مورد نظر برای مطالعات 10 شرکت‌کننده بود. همه علائم و نشانه‌ها برای این مرور واجد شرایط بودند، از جمله علائم و نشانه‌های مجزا یا ترکیبی از آنها. ما طیف وسیعی را از استانداردهای مرجع پذیرفتیم.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: 

دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم کلیه مطالعات را، هم در مرحله عنوان و چکیده و هم مرحله متن کامل، انتخاب کردند. هر گونه اختلاف‌ نظر از طریق تبادل نظر با سومین نویسنده مرور حل‌و‌فصل شد. دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم داده‌ها را استخراج کرده و نویسنده سوم مطالعه اختلاف‌ نظرها را برطرف کرد. دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم خطر سوگیری (bias) را با استفاده از چک‌لیست ابزار ارزیابی کیفیت برای مطالعات دقت تشخیصی (Quality Assessment tool for Diagnostic Accuracy Studies; QUADAS-2) ارزیابی کردند. حساسیت و ویژگی در نمودارهای انباشت زوجی (paired forest plots)، در فضای منحنی عملیاتی گیرنده (receiver operating characteristic; ROC) و در نمودارهای دمبل (dumbbell plots) ارائه شدند. هر زمان که پنج مطالعه اولیه یا بیشتر در دسترس بودند، و هر جا که ناهمگونی بین مطالعات قابل قبول تشخیص داده شد، پارامترهای خلاصه را با استفاده از متاآنالیز اثرات تصادفی دو-متغیره (bivariate) تخمین زدیم.

نتایج اصلی: 

ما 44 مطالعه را مجموعا شامل 26,884 ‌شرکت‌کننده شناسایی کردیم. شیوع COVID-19 از 3% تا 71% با میانه (median) معادل 21% متغیر بود. سه مطالعه در مراکز مراقبت‌های اولیه (1824 شرکت‌کننده)، نه مورد در مراکز سرپایی انجام آزمایش (10,717 شرکت‌کننده)، 12 مطالعه در بخش‌های سرپایی بیمارستانی (5061 شرکت‌کننده)، هفت مطالعه در بیماران بستری (1048 شرکت‌کننده)، 10 مطالعه در بخش اورژانس (3173 شرکت‌کننده) انجام شده، و در سه مطالعه شرایط انجام مشخص نشد (5061 شرکت‌کننده). مطالعات تمایز واضحی را بین COVID-19 خفیف و شدید قائل نشدند، بنابراین نتایج را برای همه شدت‌های بیماری با هم ارائه می‌دهیم.

پانزده مطالعه خطر بالای سوگیری برای انتخاب شرکت‏‌کنندگان داشتند، زیرا ورود به مطالعات بستگی به قابلیت اجرای پروتکل‌های آزمایش و ارجاع داشتند، که شامل بسیاری از علائم و نشانه‌های مورد مطالعه در این مرور می‌شدند. این موضوع به ویژه ممکن است بر حساسیت (sensitivity) آن دسته از خصوصیات مورد استفاده در پروتکل‌های ارجاع، مانند تب و سرفه، تأثیر بگذارد. پنج مطالعه فقط دربرگیرنده شرکت‏‌کنندگان مبتلا به پنومونی در تصویربرداری بودند، که نشان می‌دهد جمعیت کاملا انتخاب شده‌ای را وارد کردند. در 12 مطالعه دیگر، قادر به ارزیابی خطر سوگیری انتخاب نبودیم. این امر قضاوت را در مورد اعتبار دقت تشخیصی علائم و نشانه‌های به دست آمده از این مطالعات وارد شده، بسیار دشوار می‌کند.

قابلیت کاربرد نتایج این مرور به‌روز شده، در مقایسه با مرور اولیه، بهبود یافت. نسبت بیشتری از مطالعات شامل شرکت‌کنندگانی از مراکز سرپایی بودند، جایی که اکثر ارزیابی‌های بالینی COVID-19 انجام می‌شود. با این حال، هیچ یک از مطالعات داده‌های مربوط به کودکان را به‌طور جداگانه ارائه ندادند، و فقط یک مورد به‌طور خاص روی افراد مسن متمرکز بود.

داده‌های مربوط به 84 علامت و نشانه را پیدا کردیم. نتایج در طول مطالعات بسیار متغیر بودند. اکثر آنها از حساسیت بسیار پائین و ویژگی (specificity) بالایی برخوردار بودند. فقط سرفه (25 مطالعه) و تب (7 مطالعه) حساسیت تجمعی حداقل 50% داشتند اما ویژگی‌های آنها در حد متوسط تا پائین گزارش شد. سرفه حساسیتی معادل 67.4% (95% فاصله اطمینان (CI): 59.8% تا 74.1%)، و ویژگی برابر با 35.0% (95% CI؛ 28.7% تا 41.9%) داشت. برای تب، حساسیتی معادل 53.8% (95% CI؛ 35.0% تا 71.7%) و ویژگی برابر با 67.4% (95% CI؛ 53.3% تا 78.9%) به دست آمد. نسبت احتمال مثبت تجمعی برای سرفه فقط 1.04 (95% CI؛ 0.97 تا 1.11) و برای تب معادل 1.65 (95% CI؛ 1.41 تا 1.93) گزارش شد.

از دست دادن حس بویایی (anosmia) به‌تنهایی (11 مطالعه)، از دست دادن حس چشایی (ageusia) به‌تنهایی (6 مطالعه)، و از دست دادن حس بویایی یا چشایی (6 مطالعه) حساسیتی زیر 50% اما ویژگی بیش از 90% داشتند. از دست دادن حس بویایی، حساسیت تجمعی معادل 28.0% (95% CI؛ 17.7% تا 41.3%) و ویژگی تجمعی برابر با 93.4% (95% CI؛ 88.3% تا 96.4%) داشت. برای از دست دادن حس چشایی، حساسیت تجمعی معادل 24.8% (95% CI؛ 12.4% تا 43.5%) و ویژگی تجمعی برابر با 91.4% (95% CI؛ 81.3% تا 96.3%) گزارش شد. از دست دادن حس بویایی یا چشایی، حساسیت تجمعی معادل 41.0% (95% CI؛ 27.0% تا 56.6%) و ویژگی تجمعی برابر با 90.5% (95% CI؛ 81.2% تا 95.4%) داشت. نسبت‌‌های احتمال مثبت تجمعی از دست دادن بویایی به‌تنهایی و از دست دادن بویایی یا چشایی به ترتیب 4.25 (95% CI؛ 3.17 تا 5.71) و 4.31 (95% CI؛ 3.00 تا 6.18) بودند، که دقیقا زیر تعریف دلخواه ما از «علامت خطر» قرار دارد، که آن عبارت است از نسبت احتمال مثبت حداقل 5. نسبت احتمال مثبت تجمعی از دست دادن حس چشایی به‌تنهایی 2.88 (95% CI؛ 2.02 تا 4.09) گزارش شد.

فقط دو مطالعه ترکیبی را از علائم و نشانه‌های مختلف ارزیابی کردند، که عمدتا ترکیبی از تب و سرفه با نشانه‌های دیگر بود. این ترکیب‌ها دارای ویژگی بالای 80% بودند، اما به قیمت حساسیت بسیار پائین (< 30%).

یادداشت‌های ترجمه: 

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

Tools
Information
Share/Save