آیا نشانه‌ها و معاینات پزشکی می‌توانند بیماری COVID-19 را به‌طور دقیقی تشخیص دهند؟

COVID-19 یک بیماری عفونی است که توسط ویروس SARS-CoV-2 ایجاد می‌شود. اغلب افراد مبتلا به COVID-19 دارای بیماری تنفسی خفیف تا متوسط هستند؛ برخی دیگر دچار بیماری‌ شدید، مانند پنومونی COVID-19 می‌شوند. تشخیص رسمی آن نیاز به آنالیز آزمایشگاهی نمونه‌های بینی و گلو، یا تست‌های تصویربرداری مانند سی‌تی اسکن دارد. با این حال، اولین و در دسترس‌ترین اطلاعات تشخیصی عبارت هستند از نشانه‌ها و علائمی که از معاینه بالینی به دست می‌آیند. اگر تشخیص اولیه توسط نشانه‌ها و علائم دقیق بودند، نیاز به انجام تست‌های وقت‌گیر و تشخیصی تخصصی کاهش می‌یابد.

نشانه‌ها (symptoms) توسط بیماران تجربه می‌شوند. افراد مبتلا به COVID-19 خفیف ممکن است دچار سرفه، گلودرد، درجه حرارت بالا، اسهال، سردرد، درد عضلات یا مفاصل، خستگی و از بین رفتن حس بویایی و چشایی شوند. نشانه‌های پنومونی COVID-19 شامل تنگی نفس، کاهش اشتها، گیجی، درد یا فشار در قفسه سینه و درجه حرارت بالا (بیشتر از 38 درجه سانتیگراد) هستند.

علائم (signs) با معاینه بالینی ارزیابی شده و شامل صداهای ریوی، فشار خون و ضربان قلب هستند.

در اغلب موارد، افراد مبتلا به نشانه‌های خفیف برای تشخیص اولیه به پزشک خود (پزشک مراقبت‌های اولیه) مراجعه می‌کنند. افراد دارای نشانه‌های شدیدتر ممکن است به محیط سرپایی بیمارستان یا بخش اورژانس مراجعه کنند. بسته به نشانه‌ها و علائم بیماران، ممکن است آنها برای ایزوله شدن به خانه فرستاده شوند، شاید آزمایش‌های بیشتری دریافت کنند یا در بیمارستان بستری شوند.

چرا تشخیص دقیق مهم است؟

تشخیص دقیق تضمین می‌کند که افراد درمان صحیح را به سرعت دریافت می‌کنند؛ به‌طور غیرضروری آزمایش نمی‌شوند، درمان نمی‌شوند یا ایزوله نمی‌شوند؛ و خطر انتشار COVID-19 را ندارند. این موضوع برای افراد مهم است و باعث صرفه‌جویی در وقت و منابع می‌شود.

ما می‌خواستیم چه چیزی را پیدا کنیم؟

ما می‌خواستیم بدانیم که تشخیص COVID-19 و پنومونی COVID-19 در مراکز مراقبت‌های اولیه یا در بیمارستان، بر اساس نشانه‌ها و علائم به دست آمده از معاینات پزشکی، تا چه اندازه دقیق است.

ما‌‎ چه کاری را انجام دادیم؟

ما به دنبال مطالعاتی بودیم که دقت نشانه‌ها و علائم را برای تشخیص COVID-19 خفیف و پنومونی COVID-19 ارزیابی کردند. مطالعات می‌توانستند شامل افرادی باشند مشکوک به ابتلا به COVID-19 یا افرادی که مشخص شده بود قطعا به COVID-19 مبتلا هستند یا قطعا مبتلا نیستند. مطالعات باید فقط در مراکز مراقبت‌های اولیه یا سرپایی بیمارستان انجام شده و شامل حداقل 10 شرکت‌کننده با هر علامت یا نشانه‌ای بودند که حاکی از احتمال ابتلای آنها به COVID-19 باشد.

مطالعات وارد شده

ما 16 مطالعه مرتبط را با 7706 شرکت‌کننده پیدا کردیم. مطالعات 27 علامت و نشانه مجزا را ارزیابی کردند، اما هیچ یک از آنها ترکیب علائم و نشانه‌ها را بررسی نکردند. هفت مطالعه در کلینیک‌های سرپایی بیمارستانی (2172 شرکت‌کننده)، چهار مورد در بخش‌های اورژانس (1401 شرکت‌کننده) انجام شدند، اما هیچ یک در بخش مراقبت‌های اولیه بررسی نشدند. هیچ مطالعه‌ای شامل کودکان نبود، و فقط یک مورد روی بزرگسالان مسن متمرکز شد. همه مطالعات، تشخیص COVID-19 را با دقیق‌ترین تست‌های موجود تأیید کردند.

نتایج اصلی

مطالعات به‌طور واضح COVID-19 خفیف تا متوسط را از پنومونی COVID-19 تفکیک نکردند، بنابراین نتایج را برای هر دو شرایط با هم ارائه می‌دهیم.

نتایج نشان می‌دهند که حداقل نیمی از شرکت‌کنندگان مبتلا به بیماری COVID-19 دچار سرفه، گلودرد، درجه حرارت بالا، درد عضلات یا مفاصل، خستگی و سردرد بودند. با این حال، سرفه و گلودرد در افراد فاقد COVID-19 نیز شایع بودند، بنابراین این نشانه‌ها به‌تنهایی برای تشخیص COVID-19 کمک‌کننده نیستند. زمانی که درجه حرارت بالا، درد عضلات یا مفاصل، خستگی و سردرد حضور دارند، احتمال ابتلا به بیماری COVID-19 به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد.

نتایج تا چه حد قابل‌ اطمینان هستند؟

دقت نشانه‌ها و علائم فردی در طول مطالعات، بسیار متفاوت بودند. علاوه بر این، شرکت‌کنندگان در مطالعات به روشی انتخاب شدند که یعنی دقت تست‌ها بر اساس نشانه‌ها و علائم شاید نامطمئن باشند.

نتیجه‌گیری‌‌ها

همه مطالعات در بخش‌های سرپایی بیمارستان انجام شدند، بنابراین نتایج به دست آمده، نمایانگر شرایط موجود در مراکز مراقبت‌های اولیه نیستند. این نتایج به‌طور خاص در مورد کودکان یا بزرگسالان صدق نمی‌کنند و به‌طور واضح بین بیماری خفیف COVID-19 و پنومونی COVID-19 تمایز قائل نمی‌شوند.

نتایج حاکی از آن است که یک نشانه یا علامت منفرد موجود در این مرور نمی‌تواند COVID-19 را به طور دقیق تشخیص دهد. پزشکان تشخیص خود را براساس چندین نشانه و علامت پایه‌گذاری می‌کنند، اما مطالعات منعکس کننده این جنبه از عملکرد بالینی نیستند.

انجام تحقیقات بیشتری برای بررسی ترکیب‌هایی از نشانه‌ها و علائم، مورد نیاز است؛ علائمی که احتمالا خاص‌تر هستند، مانند از بین رفتن حس بویایی؛ و انجام تست در جمعیت‌های انتخاب نشده، در مراکز مراقبت‌های اولیه و در کودکان و بزرگسالان.

این مرور تا چه زمانی به‌روز است؟

نویسندگان این مرور، به جست‌وجوی مطالعات منتشر شده از ژانویه تا اپریل 2020 بودند.

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان: 

به نظر می‌رسد علائم و نشانه‌های فردی موجود در این مرور، ویژگی‌های تشخیصی بسیار ضعیفی دارند، اگرچه این موضوع باید در زمینه سوگیری انتخاب و ناهمگونی بین مطالعات تفسیر شود. براساس داده‌های موجود کنونی، نه فقدان و نه وجود علائم یا نشانه‌ها، دقت کافی را برای تائید یا رد بیماری ندارند. انجام مطالعات آینده‌نگر در یک جمعیت غیرمنتخب مراجعه کننده به مراکز مراقبت‌های اولیه یا بخش‌های سرپایی بیمارستان، بررسی ترکیب‌هایی از علائم و نشانه‌ها برای ارزیابی تظاهر سندرمیک بیماری COVID-19، فوری مورد نیاز هستند. نتایج حاصل از چنین مطالعاتی می‌تواند برای تصمیمات مدیریتی بعدی مانند خود-ایزولاسیون یا انتخاب بیماران برای آزمایش‌های تشخیصی بیشتر، کمک‌کننده باشند. ما همچنین نیاز به داده‌های مرتبط با علائم بالقوه خاص‌تر مانند از بین رفتن حس بویایی داریم. مطالعات در بزرگسالان مسن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

خلاصه کامل را بخوانید...
پیشینه: 

برخی از افراد مبتلا به عفونت SARS-CoV-2 بدون علامت هستند، در حالیکه در برخی دیگر این عفونت می‌تواند باعث بیماری خفیف تا متوسط COVID-19 و پنومونی COVID-19 شود، در نتیجه برخی از بیماران به مراقبت‌های ویژه نیاز پیدا می‌کنند و در برخی موارد، منجر به مرگ می‌شود، به خصوص در افراد مسن. نشانه‌هایی مانند تب یا سرفه و علائمی از قبیل اشباع اکسیژن یا یافته‌های مربوط به صداهای ریوی، اولین و در دسترس‌ترین اطلاعات تشخیصی هستند. از چنین اطلاعاتی می‌توان برای رد کردن بیماری COVID-19 یا انتخاب بیماران برای انجام آزمایش‌های تشخیصی بیشتر استفاده کرد.

اهداف: 

ارزیابی دقت تشخیصی علائم و نشانه‌ها برای تعیین اینکه فرد مراجعه کننده به مراکز مراقبت‌های اولیه یا محیط‌های سرپایی بیمارستان، مانند بخش اورژانس یا کلینیک‌های اختصاصی COVID-19، مبتلا به بیماری COVID-19 یا پنومونی COVID-19 هست یا خیر.

روش‌های جست‌وجو: 

در 27 اپریل 2020، جست‌وجوهای الکترونیکی را در پایگاه ثبت مطالعات COVID-27 در کاکرین و بانک اطلاعاتی شواهد زنده COVID-2020 از دانشگاه برن (Bern) انجام دادیم، که هر روزه با مقالات منتشر شده از سوی PubMed و Embase و با نسخه‌های preprint از medRxiv و bioRxiv به‌روزرسانی می‌شوند. علاوه بر این، ما مخازن مقالات COVID-19 را بررسی کردیم. ما هیچ‌گونه محدودیتی زبانی را اعمال نکردیم.

معیارهای انتخاب: 

در صورتی که بیماران مشکوک به ابتلا به بیماری COVID-19 وارد مطالعات شده بودند، یا اگر موارد شناخته شده مبتلا به بیماری COVID-19 و کنترل‌های بدون COVID-19 وارد شده بودند، مطالعات واجد شرایط در نظر گرفته شدند. مطالعاتی واجد شرایط بودند که بیماران مراجعه کننده را به مراکز مراقبت‌های اولیه یا محیط‌های سرپایی بیمارستان، وارد کردند. مطالعاتی که شامل بیماران مبتلا به عفونت SARS-CoV-2 در زمان بستری در بیمارستان بودند، واجد شرایط برای ورود به مرور نبودند. حداقل حجم نمونه واجد شرایط برای مطالعات 10 شرکت‌کننده بود. همه علائم و نشانه‌ها برای این مرور واجد شرایط بودند، از جمله علائم و نشانه‌های مجزا یا ترکیبی از آنها. ما طیف وسیعی را از استانداردهای مرجع، از جمله واکنش زنجیره‌ای پلیمراز رونویسی معکوس (RT-PCR)، تخصص بالینی، تصویربرداری، تست‌های سرولوژی و تعاریف سازمان جهانی بهداشت (WHO) یا تعاریف دیگر از COVID-19 پذیرفتیم.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: 

دو نویسنده مرور به طور مستقل از هم کلیه مطالعات را، هم در مرحله عنوان و هم چکیده و مرحله متن کامل، انتخاب کردند. هر گونه اختلاف‌نظر از طریق تبادل نظر با سومین نویسنده مرور حل‌و‌فصل شد. دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم داده‌ها را استخراج کرده و نویسنده سوم مطالعه اختلاف‌نظرها را برطرف کرد. دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم، خطر سوگیری (bias) را با استفاده از چک‌لیست QUADAS-2 ارزیابی کردند. آنالیزها توصیفی بودند، و به ارائه حساسیت و ویژگی در نمودارهای انباشت زوجی (paired forest plots)، در فضای ROC (receiver operating characteristic) و در نمودارهای dumbbell پرداختند. به دلیل تعداد اندک مطالعات، ناهمگونی در طول مطالعات و خطر بالای سوگیری، متاآنالیز را انجام ندادیم.

نتایج اصلی: 

ما 16 مطالعه را شامل 7706 ‌شرکت‌کننده در مجموع، شناسایی کردیم. شیوع بیماری COVID-19 از 5% تا 38% با میانه 17% متغیر بود. هیچ مطالعه‌ انجام شده‌ای از مراکز مراقبت‌های اولیه وجود نداشت، هر چند هفت مطالعه را در کلینیک‌های سرپایی (2172 شرکت‌کننده) و چهار مطالعه را در بخش اورژانس (1401 شرکت‌کننده) پیدا کردیم. ما داده‌هایی را در مورد 27 علامت و نشانه یافتیم که در چهار دسته مختلف قرار می‌گیرند: سیستمیک، تنفسی، دستگاه گوارش و قلبی‌عروقی. هیچ مطالعه‌ای به بررسی ترکیب‌هایی از علائم و نشانه‌های مختلف نپرداخت و نتایج در طول مطالعات بسیار متغیر بودند. اغلب آنها حساسیت بسیار پائین و ویژگی بالایی داشتند؛ فقط شش نشانه در حداقل یک مطالعه دارای حساسیتی معادل حداقل 50% بودند: سرفه، گلودرد، تب، میالژی یا آرترالژی، خستگی و سردرد. از این میان، تب، میالژی یا آرترالژی، خستگی و سردرد را می‌توان به عنوان پرچم‌های قرمز (تعریف شده به صورت نسبت احتمال مثبت در حداقل 5) برای COVID-19 در نظر گرفت زیرا ویژگی آنها بالاتر از 90% است، به این معنی که در صورت وجود، احتمال بیماری COVID-19 را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهند.

هفت مطالعه خطر بالای سوگیری برای انتخاب شرکت‏‌کنندگان داشتند، زیرا ورود به مطالعات بستگی به قابلیت اجرای پروتکل‌های آزمایش و ارجاع داشتند، که شامل بسیاری از علائم و نشانه‌های مورد مطالعه در این مرور می‌شدند. پنج مطالعه فقط دربرگیرنده شرکت‏‌کنندگان مبتلا به پنومونی در تصویربرداری بودند، که نشان می‌دهد جمعیت کاملا انتخاب شده‌ای بودند. در چهار مطالعه دیگر، ما قادر به ارزیابی خطر سوگیری انتخاب نبودیم. این عوامل باعث می‌شوند تعیین ویژگی‌های تشخیصی این علائم و نشانه‌ها از مطالعات وارد شده، بسیار دشوار باشند.

همچنین درباره قابلیت کاربرد این نتایج نگرانی داشتیم، زیرا اکثر مطالعات شامل شرکت‏‌کنندگانی بودند که قبلا در بیمارستان بستری شده یا در محیط بیمارستان حضور داشتند. این امر باعث می‌شود که یافته‌های به دست آمده برای افرادی که به مراکز مراقبت‌های اولیه مراجعه می‌کنند، کمتر کاربرد داشته باشند، زیرا آنها ممکن است بیماری خفیف‌تر و شیوع پائین‌تری را از بیماری COVID-19 داشته باشند. هیچ یک از مطالعات شامل داده‌های مربوط به کودکان نبودند، و فقط یک مورد به طور خاص روی افراد بزرگتر متمرکز بود. امید داریم که به‌روزرسانی‌های آینده این مرور بتواند اطلاعات بیشتری را در مورد ویژگی‌های تشخیصی علائم و نشانه‌ها در مراکز درمانی و گروه‌های سنی مختلف ارائه دهد.

یادداشت‌های ترجمه: 

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

Tools
Information
Share/Save