Najważniejsze informacje

• Podawanie leków spowalniających rozpad kości (leków modyfikujących metabolizm kości) prawdopodobnie pomaga wzmocnić kości oraz zmniejsza ryzyko złamań, może jednak prowadzić do większej liczby działań niepożądanych.
• Ponieważ każda metoda leczenia ma swoje zalety i wady, trudno określić, który lek jest najlepszą opcją.
• Potrzebujemy więcej badań, w których leki te zostaną porównywane bezpośrednio między sobą.

Czym jest utrata masy kostnej i dlaczego występuje u chorych na nowotwory?

Utrata masy kostnej oznacza, że więcej starej tkanki kostnej ulega zniszczeniu niż powstaje nowej, powodując utratę równowagi. Leki modyfikujące metabolizm kości – bisfosfoniany lub denosumab – mogą pomóc poprzez spowolnienie rozpadu kości. Kobiety chore na nowotwór piersi są wyjątkowo narażone na utratę masy kostnej, ponieważ leczenie nowotworowe może znacznie osłabić kości, czyniąc je bardziej podatnymi na złamania.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy ustalić, które leki są najskuteczniejsze w ograniczaniu utraty masy kostnej u kobiet chorych na raka piersi, a także czy ich stosowanie wiąże się z występowaniem jakichkolwiek działań niepożądanych. Chcieliśmy wiedzieć, czy stosowanie tych leków:

• wzmacnia kości (zwiększa gęstość mineralną kości);
• poprawia samopoczucie i funkcjonowanie kobiet w życiu codziennym;
• zmniejsza ryzyko złamań;
• wydłuża przeżycie w tej grupie kobiet; oraz
• ma działania niepożądane, takie jak uszkodzenie kości żuchwy (martwica kości żuchwy) lub problemy z nerkami.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których porównywano ze sobą różne leki modyfikujące metabolizm kości pod względem ograniczenia utraty masy kostnej, która wynika z wczesnego lub miejscowo zaawansowanego raka piersi. Porównaliśmy i podsumowaliśmy ich wyniki, a także oceniliśmy, jak pewni jesteśmy danych naukowych, w oparciu o sposób przeprowadzenia badań i liczbę uczestników. Dzięki wykorzystanym metodom statystycznym porównaliśmy ze sobą wiele metod leczenia i stworzyliśmy ich ranking w oparciu o to, jak dobrze działają i jakie działania niepożądane wywołują.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 47 badań, w których uczestniczyło 35 163 osoby w różnym wieku i z różnymi stadiami raka piersi. Poza leczeniem nowotworowym uczestnicy otrzymywali leki modyfikujące metabolizm kości (bisfosfoniany lub denosumab) albo trafili do grupy, w której stosowano placebo/nie stosowano dodatkowych leków. Leczenie nowotworów może obejmować chemioterapię, terapię hormonalną lub radioterapię.

Ten przegląd zawiera dane z 34 badań, w których wzięło udział 33 793 osoby. W badaniach tych porównano 8 różnych leków modyfikujących metabolizm kości pod kątem ograniczenia utraty masy kostnej.

Większość z tych leków (z wyjątkiem kwasu alendronowego i pamidronianu) zdaje się poprawiać gęstość mineralną kości (9 badań; 1166 osób) oraz zmniejszać ryzyko złamań (16 badań; 19 492 osoby).

Stosowanie leków modyfikujących metabolizm kości zdaje się nie wpływać na jakość życia (tylko 3 badania; brak analizy ilościowej).

Wyniki przeglądu wskazują na to, że wspomniane leki mogą nie wpływać na przeżywalność kobiet zarówno przed menopauzą, jak również po niej (17 badań; 30 991 osób).

Leki te mogą powodować więcej działań niepożądanych, takich jak martwica kości żuchwy (12 badań; 23 527 osób). Bisfosfoniany, klodronian i denosumab mogą nie wpływać na funkcjonowanie nerek, podczas gdy kwasy ibandronowy i zoledronowy mogą zwiększać ryzyko wystąpienia problemów z nerkami, w porównaniu z niestosowaniem leczenia lub z placebo (12 badań; 22 469 osób).

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Ogólnie mamy umiarkowane zaufanie do danych naukowych wskazujących na to, że jedna terapia jest lepsza lub gorsza od drugiej. Nasza pewność jest ograniczona ze względu na obserwowane czasem sprzeczne wyniki dla tych samych leków.

Nie dysponowaliśmy wystarczającymi danymi, aby uzyskać solidne wnioski na temat tego, które metody leczenia są najskuteczniejsze. Wynika to z faktu, że nie wszystkie badania zawierały potrzebne nam informacje, przez co nie mogliśmy porównać każdej metody dla każdego wyniku.

Jak aktualne są dane?

Dane są aktualne do stycznia 2023 roku.