Czy usługi wspierające edukację dzieci i młodzieży z chorobami przewlekłymi pomagają zwiększyć ich zaangażowanie w szkolne aktywności i poprawić wyniki w nauce?

Najważniejsze informacje

W dalszym ciągu nie ma jasności w kwestii wpływu interwencji wspierających edukację na zaangażowanie uczniów w życie szkolne, wyniki w nauce oraz prawdopodobieństwo powrotu uczniów do szkoły (w czasie okresów dobrego samopoczucia).

Istnieją dane naukowe wskazujące, że interwencje wspierające edukację mogą nieznacznie poprawiać zdrowie psychiczne; mierzono to w 2 badaniach za pomocą wskaźnika samooceny, jednak w tych badaniach nie oceniano jakości życia.

Potrzebujemy więcej danych o wysokiej jakości, w tym wyników badań prowadzonych poza Stanami Zjednoczonymi, w celu stwierdzenia, czy te interwencje są skuteczne i jak powinny wyglądać modele najlepszych praktyk.

Czym są usługi wsparcia edukacyjnego i dlaczego mogą one pomagać dzieciom i nastolatkom z przewlekłymi problemami zdrowotnymi?

W przypadku niektórych dzieci i nastolatków choroba przewlekła może wpływać na ich frekwencję w szkole, aktywność i zaangażowanie. Może to ograniczyć ich zdolność do dotrzymania tępa rówieśnikom i osiągnięcia pełnego potencjału. Usługi wsparcia edukacyjnego dla dzieci i młodzieży z chorobami przewlekłymi mają na celu zapobieganie ich wycofaniu się z życia szkolnego oraz zaniedbaniu nauki w sytuacji, gdy opuszczają zajęcia na skutek choroby. Usługi te mogą być świadczone w szpitalu, zwykłej szkole lub w środowisku lokalnym i kierowane do dziecka, rodziny, szkoły, szpitala, społeczności lokalnej lub połączenia wszystkich powyższych. Mogą być realizowane lub koordynowane przez rodziców lub opiekunów, szpitale, zwykłe szkoły czy organizacje wywodzące się z lokalnych społeczności.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Naszym celem było opisanie interwencji wsparcia edukacyjnego dla dzieci i młodzieży z przewlekłymi problemami zdrowotnymi oraz sprawdzenie jaki mają one wpływ zwłaszcza na zaangażowanie w życie szkolne oraz na wyniki w nauce. Chcieliśmy dowiedzieć się, czy usługi te wpływały na stan zdrowia psychicznego oraz na jakość życia.

Co zrobiliśmy?

Przeszukaliśmy bazy danych z dziedziny zdrowia, edukacji oraz nauk społecznych, jak również inne rejestry w celu znalezienia opublikowanych i nieopublikowanych badań. W analizie uwzględniliśmy badania obejmujące dzieci w wieku od 4 do 18 lat z przewlekłymi schorzeniami, które włączono w programy wsparcia edukacyjnego. Warunkiem włączenia badania do przeglądu była konieczność raportowania zaangażowania w życie szkolne, osiągnięć akademickich, powrotu do szkoły, stanu zdrowia psychicznego, jakości życia lub negatywnych (niepożądanych) skutków.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 4 badania, które spełniały nasze kryteria włączenia. Wszystkie badania były badaniami z randomizacją (RCT), w których łącznie wzięło udział 359 uczestników. Wszystkie 4 badania przeprowadzono w Stanach Zjednoczonych. W 3 z nich wzięły udział dzieci chore na nowotwory, a jedno badanie dotyczyło dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD). W 2 badaniach dotyczących nowotworów skupiono się na programach wsparcia edukacyjnego ukierunkowanych na wpływ leczenia przeciwnowotworowego na pamięć dziecka oraz szybkość przetwarzania informacji. Stan zdrowia psychicznego mierzono za pomocą wskaźnika poczucia własnej wartości w 2 badaniach. Powrót do szkoły oceniano w jednym badaniu; w żadnym z badań nie oceniano jakości życia. W żadnym z uwzględnionych badań nie mierzono i nie raportowano skutków niepożądanych.

Główne wyniki

Ogólnie rzecz biorąc, nie mamy pewności, czy interwencje wsparcia edukacji przyczyniają się do zwiększenia zaangażowania uczniów w życie szkolne lub do poprawy wyników w nauce. Nie mamy również pewności, czy działania wspierające edukację poprawiają powrót do szkoły lub ponowne podjęcie nauki. Uważamy jednak, że istnieją pewne dane naukowe wskazujące na to, że wsparcie edukacyjne może nieznacznie poprawić stan zdrowia psychicznego, mierzony poczuciem własnej wartości. W żadnym z uwzględnionych badań nie mierzono ani nie raportowano jakości życia.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Ogólnie rzecz biorąc, wiarygodność danych naukowych w odniesieniu do stanu zdrowia psychicznego oceniono jako niską, a dla wyników w nauce, zaangażowania w życie szkolne oraz powrotu do szkoły jako bardzo niską. Głównymi przyczynami tego stanu rzeczy były: badania kliniczne nad różnymi rodzajami programów wsparcia edukacyjnego, sprzeczne wyniki, zróżnicowane i niekiedy pośrednie miary wyników w poszczególnych badaniach, znaczne braki w danych oraz niewystarczające informacje zawarte w sprawozdaniach dotyczących wyników. Powyższe problemy oraz mała liczba uwzględnionych badań oznaczają, że nie możemy sformułować jednoznacznych wniosków na temat skutków opisywanych programów.

Jak aktualne są te dane naukowe?

Dane są aktualne na styczeń 2021 r.