Szkolne programy badań profilaktycznych prowadzone w celu poprawy zdrowia jamy ustnej u dzieci

Jaki był cel tego przeglądu?

Celem tego przeglądu było sprawdzenie, czy szkolne programy stomatologicznych badań profilaktycznych poprawiają zdrowie jamy ustnej u dzieci, a jeśli tak, to jaka metoda przesiewowa jest najlepsza. Odnaleźliśmy 7 istotnych badań, które pomogły nam odpowiedzieć na to pytanie. Jest to aktualizacja przeglądu opublikowanego po raz pierwszy w grudniu 2017 roku.

Kluczowe informacje

Nie mamy wystarczających danych naukowych, aby odpowiedzieć na pytanie, czy tradycyjne szkolne badania profilaktyczne w zakresie stomatologii mają wpływ na zwiększenie częstotliwości wizyt u dentysty. Szkolne programy badań profilaktycznych w zakresie stomatologii z zastosowaniem indywidualnych skierowań lekarskich lub dodatkowych elementów motywacyjnych prawdopodobnie mogą zwiększyć częstość wizyt dentystycznych w perspektywie krótkoterminowej (okres obserwacji od 3 miesięcy do 2 lat). Badania profilaktyczne oparte na konkretnych kryteriach mogą być lepsze niż brak jakichkolwiek badań. Nie jest jednak jasne, czy częstsze wizyty u stomatologa mają wpływ na poprawę stanu zdrowia jamy ustnej u dzieci. Nadal potrzebujemy wysokiej jakości badań naukowych oceniających wpływ badań profilaktycznych prowadzonych przez dłuższy okres czasu na zdrowie jamy ustnej.

Co badano w tym przeglądzie?

Choroby jamy ustnej, zwłaszcza próchnica, występują u dzieci na całym świecie. W sytuacji braku stałej kontroli, stan zdrowia jamy ustnej może się stopniowo pogarszać i niekorzystnie wpływać na zdrowie dzieci. Wiąże się to również z obciążeniem finansowym, zarówno na poziomie rodziny, jak i całej społeczności.

Szkolne badania profilaktyczne w zakresie stomatologii to działanie na rzecz zdrowia publicznego, w ramach którego przeprowadza się badania dzieci przez stomatologa w warunkach szkolnych, a następnie informuje się rodziców o stanie jamy ustnej ich dziecka i zalecanych środkach leczenia. Celem tych badań jest wczesne wykrycie problemów związanych ze zdrowiem jamy ustnej i zachęcenie rodziców do skorzystania z leczenia w razie potrzeby. Przedmiotem tego przeglądu jest ustalenie, czy stosowanie badań profilaktycznych rzeczywiście poprawia stan zdrowia jamy ustnej u dzieci.

Jakie są główne wyniki tego przeglądu?

Znaleźliśmy 7 istotnych badań, w których analizą objęto 20 192 dzieci. Cztery badania przeprowadzono w Wielkiej Brytanii, dwa w Indiach i jedno w USA. Dzieci, które wzięły udział w badaniach, miały od 4 do 15 lat. W badaniach porównano wyniki dotyczące zdrowia jamy ustnej i częstości wizyt stomatologicznych u dzieci badanych w warunkach szkolnych z dziećmi, które nie były badane. Porównano również różne typy badań profilaktycznych (np. różne badanie lekarskie lub proces kierowania do specjalisty).

Nie mamy pewności, czy tradycyjne szkolne badania profilaktyczne w zakresie stomatologii zwiększają częstość wizyt u dentysty, ponieważ uznaliśmy pewność oszacowania danych naukowych za bardzo niską.

Badania profilaktyczne oparte na konkretnych kryteriach (np. niezarejestrowanie się u dentysty) wydają się być bardziej skuteczne w zwiększaniu częstości wizyt u stomatologa niż brak badań przesiewowych (dane naukowe o niskiej pewności oszacowania), ale może nie być różnicy między badaniami przesiewowymi opartych na konkretnych kryteriach, a ogólnymi badaniami przesiewowymi (dane naukowe o bardzo niskiej pewności oszacowania).

Indywidualne skierowania lekarskie wysyłane rodzicom zdają się zwiększać częstotliwość wizyt u stomatologa (dane naukowe o niskiej pewności oszacowania).

Badania profilaktyczne wzbogacone o elementy motywacyjne w zakresie edukacji zdrowotnej i oferty bezpłatnego leczenia wydają się zwiększać częstość wizyt u stomatologa (dane naukowe o niskiej pewności).

Wyniki badania, w którym porównano różne rodzaje skierowań lekarskich były niejednoznaczne: skierowanie oparte na modelu teoretycznym znanym jako ”zdroworozsądkowy model samodzielnej regulacji zachowań w zdrowiu i chorobie” wysyłane rodzicom dzieci zakwalifikowanych do dalszego leczenia podczas badania profilaktycznego (z załączonym przewodnikiem dotyczącym pielęgnacji jamy ustnej lub bez niego) w porównaniu z tradycyjnym skierowaniem (dane naukowe o bardzo niskiej pewności oszacowania).

We wszystkich 7 badaniach dzieci objęto obserwacją przez okres od 3 do 8 miesięcy po przeprowadzeniu badań profilaktycznych. Nie wiemy zatem, czy korzyści płynące z badań profilaktycznych utrzymywały się w dłuższym okresie czasu.

Nie znaleźliśmy badań dotyczących efektywności kosztowej tych programów lub jakichkolwiek negatywnych skutków z nimi związanych.

Na ile aktualny jest ten przegląd?

Szukaliśmy badań opublikowanych do 4 marca 2019 r.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Katarzyna Kijowska Redakcja: Karolina Moćko, Małgorzata Kołcz

Tools
Information
Share/Save