Leki zapobiegające krwawieniu w jamie ustnej u chorych na hemofilię lub chorobę von Willebranda poddawanych małym zabiegom chirurgii stomatologicznej lub ekstrakcji zębów

Pytanie badawcze

Przeanalizowaliśmy dane dotyczące stosowania leków przeciwfibrynolitycznych (ułatwiających krzepnięcie krwi), takich jak kwas traneksamowy lub kwas epsilon-aminokapronowy, w celu zapobiegania krwawieniom w obrębie jamy ustnej u osób z hemofilią lub chorobą von Willebranda poddawanych małym zabiegom chirurgicznym w obrębie jamy ustnej lub ekstrakcji (usunięciu) zęba. Przegląd ten jest aktualizacją opublikowanego wcześniej przeglądu Cochrane.

Wprowadzenie

Hemofilia i choroba von Willebranda to dziedziczne zaburzenia krzepnięcia krwi. Osoby chore na te schorzenia obciążone są większym ryzykiem powikłań krwotocznych w trakcie oraz po interwencji chirurgicznej w obrębie jamy ustnej lub po ekstrakcji zęba, nawet jeżeli są to zabiegi stosunkowo niewielkie i powszechnie wykonywane. Liczba krwawień i nasilenie każdego z nich zależy od wielu czynników związanych z chorobą (na przykład od stopnia ciężkości hemofilii), indywidualnych cech danego pacjenta (takich jaka zapalenie dziąseł czy choroby naczyń krwionośnych) oraz związanych z konkretną interwencją (takich jak typ oraz liczba usuniętych zębów lub powierzchnia rany). Aby uniknąć powikłań krwotocznych, powszechnie stosuje się środki zapobiegawcze pod postacią podawania dożylnego czynników krzepnięcia bezpośrednio przed, w trakcie lub po zabiegu. Jednak takie środki są kosztowne, a ich użycie wiąże się z ryzykiem, takim jak produkcja inhibitorów (skierowanych przeciwko tym czynnikom; przyp.tłum.) lub przeniesienie zakażeń. W związku z tym ważne jest poszukiwanie alternatywnych metod, które mogą zapobiec powikłaniom krwotocznym. W rutynowej praktyce klinicznej lek przeciwfibrynolityczny często jest stosowany przed, w trakcie i po zabiegu chirurgicznym. Jednak obecnie brakuje jednoznacznych danych naukowych na poparcie tej praktyki.

Data wyszukiwania danych

Dane naukowe są aktualne do: 1 marca 2019 roku.

Charakterystyka badań

Nie odnaleźliśmy żadnych badań dotyczących stosowania leków przeciwfibrynolitycznych w zapobieganiu krwawieniom po drobnym zabiegu chirurgicznym w obrębie jamy ustnej lub ekstrakcji zębów u osób z chorobą von Willebranda. Przegląd obejmuje 2 badania, opublikowane w latach 70-tych ubiegłego wieku, w których wzięło udział 59 chorych na hemofilię poddanych ekstrakcji zębów. Do pierwszego badania włączono osoby w wieku 13 do 65 lat, w drugim badaniu średnia wieku wynosiła 34 lata. Pierwsze badanie trwało 5 dni, a pacjentom podawano kwas traneksamowy; drugie badanie trwało 10 dni, a chorym podawano kwas epsilon-aminokapronowy w postaci tabletek. W badaniach tych porównywano lek aktywny i substancję, która nie zawierała leku (placebo), oba podawane były dodatkowo do koncentratów czynników krzepnięcia.

Kluczowe wyniki

Podsumowując, w obu włączonych badaniach stwierdzono mniejszą liczbę krwawień po usunięciu zębów i ilość utraconej krwi oraz rzadziej podawano koncentraty czynników krzepnięcia u osób, które otrzymywały kwas traneksamowy lub kwas epsilon-aminokapronowy w postaci tabletek w porównaniu z chorymi, którzy otrzymywali placebo. Łączna analiza wyników obu badań wykazała, że stosowanie leków przeciwfibrynolitycznych zmniejsza o około połowę częstość krwawień po ekstrakcji zębów. Skutki uboczne stosowania leku przeciwfibrynolitycznego obserwowano rzadko i tylko w jedynym przypadku doprowadziły one do zaprzestania przyjmowania tabletek kwasu epsilon-aminokapronowego.

Jakość danych naukowych

W badaniu oceniającym stosowanie kwasu epsilon-aminokapronowego lekarze uczestniczący w badaniu przydzielili każdego uczestnika do grupy otrzymującej placebo lub lek aktywny w oparciu o dopasowanie parami pod względem wieku, ogólną krzepliwość krwi oraz liczbę ekstrakcji. Fakt, że lekarze uczestniczący w badaniu podejmowali decyzję o przydzieleniu uczestników do grup mógł się wiązać z wystąpieniem błędu doboru próby. Jednak autorzy przeglądu ocenili, że nie miało to istotnego wpływu na formułowane wnioski. Podsumowując, oba badania były małe i różniły się pod względem liczby zakwalifikowanych osób z ciężką hemofilią, jednoczesnego stosowania koncentratów czynników krzepnięcia i schematów podawania leków przeciwfibrynolitycznych. Oceniliśmy ogólną jakość danych naukowych jako niską w kontekście leków przeciwfibrynolitycznych stosowanych w celu zapobiegania krwawieniom u chorych na hemofilię poddawanych niewielkim zabiegom chirurgicznym w obrębie jamy ustnej lub ekstrakcji zębów. Nie odnaleziono żadnych danych naukowych dotyczących osób z chorobą von Willebranda. Jednak można poddać dyskusji kwestię, że jeżeli stosowanie leku przeciwfibrynolitycznego jest skuteczne u chorych na hemofilię, to będzie również skuteczne u pacjentów z innymi zaburzeniami krzepnięcia poddawanych ekstrakcji zębów lub innemu drobnemu zabiegowi stomatologicznemu.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Joanna Zając Redakcja: Karolina Moćko Aktualizacja: Karolina Kosowska Redakcja: Małgorzata Kołcz

Tools
Information
Share/Save