Leki, które zapobiegają krwawieniu w obrębie jamy ustnej u chorych na hemofilię lub chorobę von Willebranda, poddawanych drobnej chirurgii stomatologicznej lub ekstrakcji zębów

Tłumaczenie nieaktualne. Kliknij tutaj aby zobaczyć aktualną wersję przeglądu w języku angielskim.

Pytanie badawcze

Przeanalizowaliśmy dane naukowe dotyczące stosowania leków przeciwfibrynolitycznych (leki, które ułatwiają krzepnięcie krwi), takich jak: kwas traneksamowy lub kwas epsilon-aminokapronowy, w zapobieganiu krwawieniu w obrębie jamy ustnej u chorych na hemofilię lub chorobę von Willebranda poddanych drobnej chirurgii stomatologicznej lub ekstrakcji zębów.

Wprowadzenie

Hemofilia i choroba von Willebranda to dziedziczne zaburzenia krzepnięcia krwi. Osoby chore na te schorzenia obciążone są większym ryzykiem powikłań krwotocznych, w trakcie oraz po interwencji chirurgicznej w obrębie jamy ustnej lub po ekstrakcji zęba, nawet jeżeli są to zabiegi stosunkowo niewielkie i powszechnie wykonywane. Liczba krwawień i nasilenie każdego z nich zależy od wielu czynników: związanych z chorobą (na przykład: od stopnia ciężkości hemofilii), indywidualnych czynników charakterystycznych dla danego pacjenta (takich jak: zapalenie dziąseł czy choroby naczyń krwionośnych) oraz od czynników związanych z konkretną interwencją (takich jak: typ oraz liczba usuniętych zębów lub powierzchnia rany). Aby uniknąć powikłań krwotocznych, środki takie jak czynniki krzepnięcia powszechnie podaje się bezpośrednio do krwiobiegu przed, w trakcie lub po zabiegu. Jednak takie środki są kosztowne, a ich użycie wiąże się z ryzykiem, takim jak wytworzenie inhibitora czy przeniesienie zakażeń. W związku z tym ważne jest poszukiwanie alternatywnych metod, które mogą zapobiec powikłaniom krwotocznym. W rutynowej praktyce klinicznej lek przeciwfibrynolityczny często stosuje się przed, w trakcie i po zabiegu chirurgicznym. Jednak obecnie brakuje jednoznacznych danych naukowych na poparcie tej praktyki.

Okres wyszukiwania badań

Dane naukowe są aktualne do 14 grudnia 2015 r.

Charakterystyka badań

Nie odnaleźliśmy żadnych badań dotyczących stosowania leków przeciwfibrynolitycznych w zapobieganiu krwawieniom po drobnym zabiegu chirurgicznym w obrębie jamy ustnej lub po ekstrakcji zębów u chorych na chorobę von Willebranda. Przegląd obejmuje dwa badania, opublikowane w latach 70-tych ubiegłego wieku. Badaniami objęto 59 chorych na hemofilię poddanych ekstrakcji zębów. Do pierwszego badania włączono chorych w wieku od 13 do 65 lat, w drugim badaniu średnia wieku wynosiła 34 lata. Pierwsze badanie trwało 5 dni, chorym podawano kwas traneksamowy; drugie badanie trwało 10 dni, a chorym podawano kwas epsilon-aminokapronowy w postaci tabletek. W obu badaniach porównywano leczenie aktywne i substancję, która nie zawierała leku (placebo) jako dodane do koncentratów czynników krzepnięcia.

Najważniejsze wyniki

Podsumowując, w obu włączonych badaniach stwierdzono mniejszą liczbę krwawień po ekstrakcji zębów, mniejszą ilość utraconej krwi oraz mniejszą potrzebę podawania koncentratów czynnika krzepnięcia u chorych, którzy otrzymywali kwas traneksamowy lub kwas epsilon-aminokapronowy w postaci tabletek, w porównaniu z chorymi, którzy otrzymywali placebo. Łączna analiza wyników obu badań wykazała, że stosowanie leków przeciwfibrynolitycznych zmniejsza mniej więcej o połowę częstość krwawień po zabiegu ekstrakcji zębów. Skutki uboczne stosowania leku przeciwfibrynolitycznego obserwowano rzadko i w jedynym przypadku doprowadziły one do zaprzestania przyjmowania kwasu epsilon-aminokapronowego w postaci tabletek.

Jakość danych naukowych

W badaniu oceniającym stosowanie kwasu epsilon-aminokapronowego lekarze uczestniczący w badaniu przydzielili każdego uczestnika do grupy otrzymującej placebo bądź leczenie aktywne, w oparciu o: dopasowanie parami pod względem wieku, ogólną krzepliwość krwi oraz liczbę ekstrakcji. Fakt, że lekarze uczestniczący w badaniu podejmowali decyzję o przydzieleniu uczestników do grup mógł wprowadzić błąd doboru próby. Jednak autorzy przeglądu ocenili, że nie miało to znaczącego wpływu na formułowane wnioski. Podsumowując, oba badania były małe i różniły się pod względem liczby chorych na ciężką hemofilię włączonych do badania, jednocześnie stosowano koncentraty czynników krzepnięcia i różne były schematy podawania leków przeciwfibrynolitycznych. Autorzy ocenili ogólną jakość danych naukowych jako niską w kontekście stosowania leków przeciwfibrynolitycznych w celu zapobiegania krwawieniom u chorych na hemofilię poddawanych niewielkim zabiegom chirurgicznym w obrębie jamy ustnej lub ekstrakcji zębów. Nie odnaleziono żadnych danych naukowych dotyczących chorych na chorobę von Willebranda. Można przypuszczać, że jeżeli stosowanie leku przeciwfibrynolitycznego jest skuteczne u chorych na hemofilię, to będzie również skuteczne u chorych z innymi zaburzeniami krzepnięcia poddawanych ekstrakcji zębów lub drobnemu chirurgicznemu zabiegowi stomatologicznemu.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Joanna Zając Redakcja: Karolina Moćko

Share/Save