Leki na problemy ze snem u pacjentów chorych na demencję

Jakie problemy są spowodowane przez zaburzenia snu związane z demencją?

Chorzy na demencję często cierpią na zaburzenia snu. Mogą one polegać na ograniczeniu długości snu w ciągu nocy, częstym budzeniu się po zaśnięciu, nocnym chodzeniu, wczesnym budzeniu się i nadmiernej senności w ciągu dnia.

Takie zachowania wywołują stres u opiekunów i mogą wiązać się z wcześniejszym przyjmowaniem osób cierpiących na demencję do placówek opiekuńczych. Personel domów opieki może również mieć trudności z radzeniem sobie w takich sytuacjach.

Czy leki mogą pomóc?

U osób cierpiących na demencję często stosuje się leczenie farmakologiczne, którego celem jest poprawa snu. W związku z tym, że źródłem problemów ze snem mogą być zmiany w mózgu wywołane przez demencję, nie wiadomo, czy zwykłe tabletki nasenne są skuteczne u chorych na demencję. Istnieją również obawy, że tego typu leki mogą mieć poważne skutki uboczne (wywoływać szkody).

Cel przeglądu badań

W tej aktualizacji przeglądu Cochrane, staraliśmy się wychwycić korzyści i najczęstsze skutki uboczne wywołane lekami stosowanymi w zaburzeniach snu u osób cierpiących na demencję.

Wyniki przeglądu badań

Przeszukaliśmy literaturę medyczną, opublikowaną do marca 2016 w celu znalezienia wszystkich badań z randomizacją, w których porównano dowolne leki stosowane w zaburzeniach snu u osób cierpiących na demencję z fałszywymi (niedziałającymi) lekami (placebo). Znaleźliśmy sześć badań (326 uczestników), w których analizie poddano działanie trzech leków: melatoniny (cztery badania), trazodonu (jedno badanie) i ramelteonu (jedno badanie). Badanie z ramelteonem i jedno badanie z melatoniną były finansowane ze źródeł komercyjnych; pozostałe badania sfinansowano ze źródeł niekomercyjnych. Dane uzyskane z badania dotyczącego ramelteonu były ograniczone i pochodziły od sponsora badania. W sumie znalezione dane naukowe były niskiej jakości, co oznacza, że jest wielce prawdopodobne, iż dalsze badania naukowe zmienią dotychczasowe wyniki.

Niemal wszystkie osoby uczestniczące w badaniach z melatoniną i trazodonem chorowały na umiarkowaną lub ciężką demencję, natomiast uczestnicy badania z ramelteonem cierpieli na łagodną lub umiarkowaną demencję.

W czterech badaniach z melatoniną uczestniczyły łącznie 222 osoby. Opierając się na uzyskanych danych naukowych, możemy być w umiarkowanym stopniu pewni, że melatonina nie wypłynęła na poprawę snu u pacjentów z demencją wywołaną przez chorobę Alzheimera. Nie opisano żadnych poważnych działań szkodliwych leku.

W badaniu z trazodonem uczestniczyło 30 osób. Udział tak małej grupy osób sprawia, że do wyników należy podchodzić ostrożnie. W badaniu wykazano, że stosowanie uspokajającego leku przeciwdepresyjnego trazodonu w małej dawce, 50 mg, w nocy przez dwa tygodnie, zwiększyło całkowity czas snu w ciągu jednej nocy o średnio 43 minuty. Lek ten poprawił efektywność snu (odsetek czasu spędzonego w łóżku, kiedy chory spał), ale pozostał bez wpływu na budzenie się i częstotliwość tego budzenia się w nocy. Nie zgłoszono żadnych poważnych działań szkodliwych leku.

W badaniu z ramelteonem uczestniczyły 74 osoby. W związku z ograniczonymi dostępnymi informacjami, nie ma danych wskazujących, że ramelteon był skuteczniejszy od placebo. Ramelteon nie wywołał żadnych poważnych szkód.

W badaniach tych nie podano informacji na temat interesujących nas wyników, w tym jakości życia i wpływie leczenia na opiekunów.

Ograniczenia przeglądu

Pomimo starań nie udało się znaleźć badań dotyczących innych leków nasennych, które są powszechnie zalecane chorym na demencję. Wszystkie osoby biorące udział w badaniach cierpiały na demencję z powodu choroby Alzheimera, a zaburzenia snu są również powszechne przy innych rodzajach demencji.

Wyciągnęliśmy wniosek, że istnieje niewiele danych, które mogą pomóc w podejmowaniu decyzji o doborze leków przy problemach ze snem u chorych na demencję. Każdy lek należy stosować ostrożnie, uważnie oceniając skuteczność działania, a także skutki uboczne u poszczególnych pacjentów. Potrzebne są dalsze badania, aby wspomóc praktykę kliniczną, a zwłaszcza badania leków powszechnie stosowanych przy zaburzeniach snu u chorych na demencję. Istotne jest, aby podczas badań przeprowadzić staranną ocenę skutków ubocznych.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Urszula Szafrańska Redakcja: Piotr Szymczak, Wiktoria Leśniak

Tools
Information
Share/Save