Suplementacja enzymów trzustkowych u osób z mukowiscydozą

Pytanie badawcze

Dokonaliśmy przeglądu danych naukowych na temat skuteczności suplementacji enzymów trzustkowych w walce z niedoborem enzymatycznym u osób z mukowiscydozą oraz czy stosowanie tych suplementów wiąże się z działaniami niepożądanymi.

Wprowadzenie

Wśród osób z mukowiscydozą 80 do 90% przyjmuje suplementy enzymów trzustkowych. U osób tych trzustka często nie jest w stanie produkować enzymów potrzebnych do trawienia pokarmu, co u dzieci może skutkować problemami z przyrostem masy ciała i opóźnieniem rozwoju. Natomiast u dorosłych może to prowadzić do utraty masy ciała oraz niedożywienia, ponieważ organizm nie wchłania prawidłowo witamin. Zarówno u dzieci, jak i dorosłych z mukowiscydozą niedożywienie wiąże się z pogorszeniem ogólnego stanu zdrowia, cięższym przebiegiem chorób płuc oraz krótszą przewidywaną długością życia. Jeśli trzustka nie produkuje wystarczającej ilości enzymów, osoby z mukowiscydozą mogą doświadczać nieprzyjemnych objawów, takich jak bolesne, częste, masywne i nagłe wypróżnienia. Suplementy enzymów trzustkowych mogą w związku tym być przydatne przy zwiększeniu masy ciała, aby zapobiegać niedożywieniu i uniknąć niedoborów witamin, a także w celu kontroli objawów ze strony jelit. Niniejsza wersja stanowi aktualizację tego przeglądu.

Data wyszukiwania

Ostatni raz wyszukiwano dane 15 lipca 2016 roku.

Charakterystyka badania

Przegląd objął 13 badań, w których wzięło udział 512 dorosłych i dzieci z mukowiscydozą; u wszystkich osób leczenie trwało cztery tygodnie. W badaniach porównywano różne schematy suplementacji enzymów trzustkowych, przez co nie było możliwe połączenie wielu wyników. Co więcej, sposób zaplanowania 12 badań oznaczał, że uczestnicy otrzymywali oba schematy leczenia, przez cztery tygodnie każdy, chociaż kolejność ich przyjmowania była wybierana losowo. W związku z tym utrudniona była również analiza wyników. Większość badań pochodziła sprzed kilkunastu lat; najnowsze pochodziło z 2015 roku, jednak najstarsze z 1986 roku.

Główne wyniki

W niniejszym przeglądzie możliwe było połączenie danych z dwóch małych badań, w których uczestnicy przyjmowali miniaturowe kapsułki lekowe (tzn. mikrosfery) poddane takiej modyfikacji, aby uwalnianie leku było opóźnione do momentu przejścia kapsułki z żołądka do jelita. Pacjenci otrzymywali także tabletki normalnej wielkości również o zmodyfikowanym uwalnianiu. Na podstawie wyników żaden ze schematów leczenia nie przeważał jednoznacznie w odniesieniu do najważniejszych punktów końcowych (masa ciała, wzrost lub wskaźnik masy ciała). Jednak u osób przyjmujących mikrosfery o opóźnionym uwalnianiu stwierdzono mniejszą zawartość tłuszczu w stolcu w porównaniu z osobami stosującymi tabletki o opóźnionym uwalnianiu (normalnego rozmiaru), a także mniejsze natężenie bólu brzucha i rzadsze korzystanie z toalety. W innym badaniu uczestnicy przyjmujący mikrosfery o opóźnionym uwalnianiu mieli mniejszą zawartość tłuszczu w kale niż osoby otrzymujące suplementy bez opóźnionego uwalniania leku. Nie znaleziono żadnych danych naukowych wskazujących na to, aby któryś rodzaj mikrosfer uwalnianych w jelicie był lepszy od innego oraz aby mikrosfery były lepsze od mini-mikrosfer (które są jeszcze mniejsze).

Nie znaleziono żadnych danych naukowych w odniesieniu do stosowania różnych dawek enzymów u osób z różnym poziomem wydzielania enzymów trzustkowych, najlepszego momentu na rozpoczęcie terapii lub stosowania różnych dawek suplementów na podstawie różnic w spożywanych pokarmach i rozmiarze posiłków.Aby udzielić odpowiedzi na te pytania potrzebne jest przeprowadzenie odpowiednio zaplanowanego badania.

Jakość danych naukowych

Nie ma pewności, czy osoby biorące udział w badaniach miały równe szanse na przydzielenie do różnych grup terapeutycznych, ponieważ nie opublikowano szczegółów dotyczących sposobu podejmowania decyzji o przydziale do grup. W kilku badaniach duża liczba pacjentów przerwała udział w badaniu, a przyczyna często nie była podawana. W większości badań uczestnicy otrzymywali jeden schemat leczenia, a po pewnym czasie zmieniali go na terapię alternatywną; w niniejszym przeglądzie możliwe było połączenie wyników z dwóch badań, które zostały zaprojektowane właśnie w ten sposób. Oznacza to, że w chwili analizy wyniki mogły wydawać się bardziej spójne niż są w rzeczywistości. Ostatecznie w wielu badaniach nie opisywano wyników w taki sposób, który umożliwiłby ich analizę w niniejszym przeglądzie. Nie ma pewności, w jaki sposób powyższe czynniki wpływają na naszą pewność co do wiarygodności uzyskanych obecnie wyników.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Bartłomiej Matulewicz Redakcja: Małgorzata Kołcz

Tools
Information
Share/Save