Czy interwencje muzyczne mogą przynieść korzyści zdrowotne chorym na nowotwór złośliwy?

Zagadnienie:
Choroba nowotworowa może być przyczyną cierpienia zarówno emocjonalnego, fizycznego jak i społecznego. Aktualnie, w opiece nad pacjentami z nowotworami złośliwymi coraz częściej wykorzystuje się interwencje psychospołeczne w celu poprawy jakości ich życia. Interwencje takie jak muzykoterapia i medycyna muzyczna są wykorzystywane w celu złagodzenia objawów choroby oraz skutków ubocznych leczenia, a także zaspokojenia potrzeb psychospołecznych osób z nowotworem złośliwym. Działania określane jako: medycyna muzyczna oznaczają, że pacjent słucha przygotowanych wcześniej nagrań muzycznych, oferowanych przez personel medyczny. Muzykoterapia zaś wymaga wdrożenia interwencji muzycznej przez wyszkolonego muzykoterapeutę, obejmuje także proces terapeutyczny oraz zastosowania doświadczeń muzycznych dostosowanych do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Cel przeglądu
Niniejszy przegląd jest aktualizacją poprzedniego przeglądu Cochrane z 2011 roku, który obejmował analizę 30 badań i w którym stwierdzono pozytywny wpływ interwencji muzycznych na szereg psychologicznych i fizycznych wyników zdrowotnych u osób chorych. W celu przygotowania niniejszej aktualizacji, poszukiwano dodatkowych badań, w których oceniano wpływ interwencji muzycznych na psychologiczne i fizyczne wyniki zdrowotne u osób z nowotworem złośliwym. Poszukiwano zarówno już opublikowanych wyników, jak i jeszcze trwających badań do stycznia 2016 r. Brano pod uwagę wszystkie badania, w których pacjenci byli objęci muzykoterapią lub medycyną muzyczną w porównaniu do osób u których stosowano jedynie standardowe leczenie lub standardową opiekę w połączeniu z innymi metodami leczenia, bądź placebo.

Jakie były główne wyniki przeglądu?
Znaleziono 22 nowe badania, przez co aktualizacja opiera się na wynikach łącznie 52 badań, które objęły 3731 uczestników. Wyniki sugerują, że muzykoterapia i medycyna muzyczna mogą mieć korzystny wpływ na stan niepokoju u pacjentów, natężenie bólu, zmęczenie, częstotliwość rytmu serca, częstość oddechów i ciśnienie krwi u osób chorych na nowotwór złośliwy. Nie było możliwe określenie wpływu interwencji muzycznych na depresję, gdyż jakość uzyskanych danych była bardzo niska. Stwierdzono, że muzykoterapia, ale nie medycyna muzyczna może poprawiać jakość życia pacjentów. Nie znaleziono danych potwierdzających, że interwencje muzyczne prowadzą do poprawy nastroju, zmniejszenia nasilenia niepokoju czy poprawy fizycznego funkcjonowania pacjentów, ale należy podkreślić, że jedynie w kilku badaniach analizowano te zależności. Nie można było wyciągnąć również żadnych wniosków na temat wpływu interwencji muzycznych na funkcjonowanie układu odpornościowego, radzenie sobie z trudnościami, wytrzymałość lub umiejętności komunikowania się, gdyż nie było wystarczającej liczby badań oceniających te aspekty. Stąd niezbędne są dalsze badania.

Nie opisano żadnych negatywnych skutków zastosowania interwencji muzycznych.

Jakość danych
Większość badań charakteryzowała się dużym ryzykiem błędu systematycznego, dlatego przedstawione wyniki należy interpretować z dużą ostrożnością. Nie stwierdzono konfliktów interesów w badaniach włączonych do przeglądu.

Jakie wyciągnięto wnioski
Wyniki sugerują, że interwencje muzyczne mogą mieć korzystny wpływ na stan niepokoju, natężenie bólu, zmęczenie i jakość życia osób chorych na nowotwór złośliwy. Ponadto, muzyka może mieć niewielki pozytywny wpływ na częstotliwość rytmu serca, częstość oddechów oraz wartość ciśnienia krwi. Zmniejszenie nasilenia lęku, zmęczenia i natężenia bólu to istotne korzyści dla osób chorych na nowotwór złośliwy, bowiem wpływają one na ogólną jakość życia chorego. W związku z tym, zaleca się rozważenie możliwości włączenia interwencji w postaci muzykoterapii i medycyny muzycznej w psychospołeczną opiekę nad chorymi na nowotwór złośliwy.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie Joanna Zając Redakcja Paulina Rolska

Tools
Information
Share/Save