خونریزی حین رزکسیون کبد (برداشتن بخشی از کبد) یکی از عوامل مهم تاثیرگذار بر بروز عوارض پساز جراحی در بیماران است. تزریق خون آلوژنیک (استفاده از خون اهداشده توسط فردی دیگر) با افزایش بروز عوارض و کاهش بقا (survival) در بیماران مبتلا به سرطان کبد مرتبط است. هدف از این مرور سیستماتیک، تعیین این موضوع بود که هرگونه درمان دارویی باعث کاهش خونریزی و کاهش نیاز به تزریق خون آلوژنیک در بیماران تحت رزکسیون کبد شد یا خیر. این مرور سیستماتیک شامل شش کارآزمایی با 849 بیمار بود. تمامی کارآزماییها دارای خطر بالای سوگیری (bias) («خطای سیستماتیک (systematic error)») و همچنین بازی شانس («خطای تصادفی (random error)») بودند. کارآزماییها به مقایسه داروها (مانند آپروتینین (aprotinin)، دسموپرسین (desmopressin)، فاکتور نوترکیب VIIa، آنتیترومبین III و ترانکسامیک اسید (tranexamic acid)) با گروه کنترل (عدم دریافت دارو) پرداختند. در هیچیک از مقایسهها، تفاوتی در میزان مرگومیر یا عوارض ایجادشده بهدلیل جراحی یا بقای طولانیمدت وجود نداشت. هنگام مقایسه با گروه کنترل که این مداخلات را دریافت نکردند، بیماران کمتری نیاز به تزریق خون اهدایی پیدا کردند. در مقایسههای دیگر، نیاز به تزریق خون کاهش نیافت. بااینحال، بهدلیل کم بودن تعداد کارآزماییهای واردشده، حجمنمونه کوچک در هر کارآزمایی، و همچنین خطر سوگیری ذاتی (خطاهای سیستماتیک)، خطر بروز خطای نوع I (دستیابی به نتیجهگیری اشتباه در مورد مفید بودن یک مداخله، درحالیکه در واقع مفید نیست) و خطای نوع II (دستیابی به نتیجهگیری اشتباه در مورد اینکه یک مداخله مفید نیست درحالیکه در واقع مفید است) بالا است. آپروتینین و ترانکسامیک اسید نتایج نویدبخشی را در کاهش نیاز به تزریق خون در رزکسیونهای کبدی نشان میدهند. بهمنظور ارزیابی اثربخشی هرگونه مداخله دارویی با هدف کاهش تزریق خون و نیاز به تزریق خون در بیماران تحت رزکسیون کبد، انجام کارآزماییهای بالینی تصادفیسازیشده بیشتر با خطر پائین سوگیری (خطاهای سیستماتیک) و خطر پائین بازی شانس (خطاهای تصادفی) که پیامدهای مهم از نظر بالینی (مانند مرگومیر و عوارض ایجاد شده بهدلیل جراحی) را بررسی کنند، ضروری هستند. همچنین لازم است کارآزماییها بهگونهای طراحی شوند که تاثیر بهکارگیری ترکیبی از مداخلات مختلف را حین رزکسیون کبد ارزیابی کنند.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
خونریزی حین رزکسیون کبد یکی از مهمترین عوامل موثر بر پیامدهای حولوحوش زمان انجام جراحی در بیماران تحت رزکسیون کبد محسوب میشود.
اهداف
تعیین مزایا و خطرات مداخلات دارویی برای کاهش میزان خونریزی و کاهش نیاز به تزریق خون آلوژنیک در بیماران تحت رزکسیون کبد.
روشهای جستوجو
برای شناسایی کارآزماییهای تصادفیسازیشده، پایگاه ثبت کارآزماییهای کنترلشده گروه هپاتوبیلیاری در کاکرین، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL) در کتابخانه کاکرین، MEDLINE؛ EMBASE؛ Science Citation Index Expanded را تا نوامبر 2008 جستوجو کردیم.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای بالینی تصادفیسازیشدهای را وارد این مرور کردیم که مداخلات دارویی مختلف را با هدف کاهش خونریزی و نیاز به تزریق خون آلوژنیک در رزکسیون کبد مقایسه کردند. کارآزماییها، صرفنظر از اینکه شامل رزکسیونهای کبدی عمده یا نسبی در کبدهای طبیعی یا سیروزی بودند یا خیر، از انسداد عروقی استفاده شد یا خیر، و نیز بدون توجه به علت رزکسیون کبد، وارد این مرور شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم به بررسی کارآزماییها برای ورود در این مرور پرداخته و دادهها را نیز بهطور مستقل از هم استخراج کردند. دادهها را با استفاده از هر دو مدل اثر ثابت (fixed-effect model) و مدل اثرات تصادفی (random-effects model) در نرمافزار RevMan Analysis آنالیز کردیم. برای هر پیامد، خطر نسبی (RR)، تفاوت میانگین (MD)، یا تفاوت میانگین استانداردشده را با 95% فواصل اطمینان (CI) و براساس آنالیز قصد درمان (intention-to-treat) یا آنالیز موارد در دسترس (available case analysis) محاسبه کردیم. برای پیامدهای دوحالتی (dichotomous outcomes) که فقط یک کارآزمایی برای آن پیامد وارد شد، تست دقیق فیشر (Fisher's exact test) را انجام دادیم.
نتایج اصلی
شش کارآزمایی با 849 بیمار، با معیارهای ورود به این مرور مطابقت داشتند. مداخلات دارویی شامل آپروتینین (aprotinin)، دسموپرسین (desmopressin)، فاکتور نوترکیب VIIa، آنتیترومبین III و ترانکسامیک اسید (tranexamic acid) بودند. در اکثر مقایسهها فقط یک یا دو کارآزمایی قابل ورود بودند. تمام کارآزماییها دارای خطر بالای سوگیری (bias) بودند. هیچ تفاوت معنیداری در میزان مرگومیر حولوحوش زمان انجام جراحی، میزان بقا (survival) در طولانیترین دوره پیگیری، نارسایی کبد یا دیگر عوارض حولوحوش زمان انجام جراحی مشاهده نشد. خطر نسبی نیاز به تزریق خون آلوژنیک در گروههای آپروتینین و ترانکسامیک اسید بهطور قابل توجهی پائینتر از گروههای کنترل مربوطه گزارش شد. مداخلات دیگر، کاهش معنیداری را در نیاز به تزریق خون آلوژنیک نشان ندادند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
به نظر نمیرسد هیچیک از مداخلات باعث کاهش عوارض حولوحوش زمان انجام جراحی شوند یا مزیتی را به لحاظ بقای طولانیمدت بیمار ایجاد کنند. آپروتینین و ترانکسامیک اسید نتایج نویدبخشی را در کاهش نیاز به تزریق خون در جراحی رزکسیون کبد نشان میدهند. بااینحال، بهدلیل کم بودن تعداد کارآزماییهای واردشده، حجمنمونه کوچک در هر کارآزمایی، و خطر بالای سوگیری، خطر بروز خطای نوع I (دستیابی به نتیجهگیری اشتباه در مورد مفید بودن یک مداخله، درحالیکه در واقع مفید نیست) و خطای نوع II (دستیابی به نتیجهگیری اشتباه در مورد اینکه یک مداخله مفید نیست درحالیکه در واقع مفید است) بالا است. بهمنظور ارزیابی اثربخشی هرگونه مداخله دارویی با هدف کاهش خونریزی و نیاز به تزریق خون در بیماران تحت رزکسیون کبد، انجام کارآزماییهای بالینی تصادفیسازیشده بیشتر با خطر پائین سوگیری و خطاهای تصادفی (random errors) که پیامدهای مهم را از نظر بالینی، مانند مرگومیر حولوحوش زمان انجام جراحی، بررسی کنند، ضروری هستند. همچنین لازم است کارآزماییها بهگونهای طراحی شوند که تاثیر بهکارگیری ترکیبی از مداخلات مختلف را حین رزکسیون کبد ارزیابی کنند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.




